Yapay zeka uygulamalarının hızla yayılması, günlük hayatta sık kullanılan elektronik ürünlerin maliyetini artırmaya başladı. Analistler ve üreticiler, bellek çiplerine olan yoğun talep nedeniyle bu yıl akıllı telefon, bilgisayar ve beyaz eşyada fiyat artışlarının kaçınılmaz hale geldiğini belirtiyor. Yapılan değerlendirmelere göre artış oranları yüzde 5 ile yüzde 20 arasında değişebilecek.
Financial Times’ta yer alan bilgilere göre Dell, Lenovo, Raspberry Pi ve Xiaomi gibi büyük tüketici elektroniği üreticileri, çip tedarikinde yaşanan sıkıntıların maliyet baskısı oluşturduğunu açıkladı. Şirketler, artan bu maliyetlerin ürün fiyatlarına yansıma ihtimalinin giderek güçlendiğini ifade etti.
ÜRETİCİLERDEN MALİYET UYARISI
Dell Operasyon Direktörü Jeff Clarke, kasım ayında yapılan bir yatırımcı toplantısında maliyet artış hızının daha önce görülmediğini söyledi. Jeff Clarke, bu artışın şirketler tarafından uzun süre taşınamayacağını ve tüketici fiyatlarına yansıyacağını belirtti.
İngiliz bilgisayar üreticisi Raspberry Pi ise artan giderleri “acı verici” olarak tanımladı. Şirket, aralık ayında bazı ürünlerinde fiyat artışına gitti. Dünyanın en büyük bilgisayar üreticilerinden Lenovo da bellek çipleri ve kritik parçalar için stoklama yoluna gittiğini duyurdu.
YAPAY ZEKA ÇİP ARZINI DARALTIYOR
Analistlere göre yapay zeka modellerini çalıştırmak için kurulan veri merkezleri, ileri seviye bellek çiplerine olan talebi çok kısa sürede artırdı. Bu durum, çip üreticilerinin tüketici elektroniğinde kullanılan daha yaygın bellek türlerini ikinci plana itmesine neden oldu.
Bu gelişme, otomobillerden bilgisayarlara kadar birçok üründe kullanılan DRAM belleklerde arz sıkıntısı yarattı. Şirketlerin olası sorunlara karşı çip stoklamaya yönelmesi, yarı iletken fiyatlarını daha da yukarı çekti.
Macquarie analisti Daniel Kim, bellek çiplerinde genel bir arz sıkıntısı yaşandığını ifade etti. Daniel Kim, alıcıların panik halinde yeterli çipi temin etmeye çalıştığını ve bunun piyasayı daha da zorladığını söyledi.
BELLEK ÇİPİ FİYATLARINDA SERT ARTIŞ
Pazar araştırma şirketi TrendForce, 2025 yılının son çeyreğinde DRAM fiyatlarının bir önceki çeyreğe göre yüzde 50 ile 55 arasında artabileceğini öngördü.
Dünyanın en büyük iki bellek çipi üreticisi olan Samsung ve SK Hynix, 2026 yılına yönelik siparişlerin mevcut üretim kapasitesinin üzerine çıktığını açıkladı. Samsung, bazı bellek çiplerinde fiyatları yüzde 60’a varan oranlarda yükseltti.
Samsung yöneticilerinden Kim Jae-june, yapay zekaya yönelik sunucu talebinin sektörün mevcut arzının çok üzerinde seyrettiğini dile getirdi.
TÜKETİCİYE ZAM OLARAK YANSIYACAK
Analistler, artan maliyetlerin doğrudan tüketiciye yansıyacağını belirtiyor. Macquarie, elektronik ürün fiyatlarının 2026 yılında yüzde 10 ile 20 arasında artabileceğini öngördü. Nomura ise şirketlerin farklı alanlarda tasarruf yaparak artışları yüzde 5 seviyesinde tutmaya çalışabileceğini ifade etti.
Hyundai Motor Securities analisti Greg Roh, Amazon ve Google gibi büyük bulut hizmeti sağlayıcılarının bellek çiplerini güvence altına almak için uzun vadeli anlaşmalar yaptığını söyledi. Greg Roh, bu nedenle tüketici elektroniği üreten firmaların daha yüksek fiyatları kabul etmek zorunda kaldığını belirtti.
YENİ KAPASİTE GEÇ GELECEK
Morgan Stanley verilerine göre büyük ABD’li teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına yönelik harcamalarının 2026 yılında 620 milyar dolara çıkması bekleniyor. Küresel ölçekte yapay zeka veri merkezleri ve ilgili donanımlara yapılan toplam harcamanın ise 2028 yılına kadar 2,9 trilyon dolara ulaşacağı tahmin ediliyor.
Analistler, çip arzının 2027 yılına kadar sıkı kalacağını ve stoklamanın 2026’da daha da artacağını öngörüyor. Samsung ve SK Hynix yeni üretim yatırımları planlasa da, bu tesislerin tam kapasiteyle çalışmasının en az iki ila üç yıl süreceği ifade ediliyor. Bu süreçte elektronik ürünlerdeki fiyat baskısının devam etmesi bekleniyor.
