Eskişehir Orman Fidanlığı, 1937 yılında kurulduğu günden bu yana Türkiye'nin ağaçlandırma çalışmalarına önemli katkı sağlamayı sürdürüyor. Eskişehir-Kütahya kara yolu üzerinde, şehir merkezine yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta bulunan fidanlıkta bugüne kadar yaklaşık 1 milyar 89 milyon fidan üretildi. Orman Genel Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren tesis, 2026 yılı üretim programı kapsamında 6 milyon fidan yetiştirmeyi hedefliyor.
Mülkiyeti orman olan ve 1.695 dekarlık alanda faaliyet gösteren Eskişehir Orman Fidanlığı'nın yıllık üretim kapasitesi 15 milyon 600 bin fidan olarak belirtiliyor. Farklı ambalaj ve üretim yöntemleriyle bu kapasitenin artırılabildiği ifade edilirken, kuruluşundan 2026 yılı sonuna kadar toplam 1 milyar 89 milyon 3 bin 135 fidan üretildiği kaydedildi. Ortalama rakımı 805 metre olan fidanlık, uzun yıllardır Türkiye'nin birçok bölgesine fidan sağlayan önemli üretim merkezleri arasında yer alıyor.
Fidan üretiminin ilk aşamasını tohum hazırlama çalışmaları oluşturuyor. Eskişehir'deki ormanlık alanlarda karaçam, ehrami karaçam, sarıçam, sedir, alıç, ahlat, üvez ve çakal eriği türlerinden oluşan 24 ayrı tohum üretim alanı bulunuyor. Toplam 83,61 hektarlık alana sahip bu sahalarda elde edilen kozalaklar, fidanlık bünyesindeki tohum çıkarma tesisine getiriliyor.
Toplanan kozalaklar, tohum çıkarma evinde 50 ila 55 derece sıcaklıktaki termoblok fırınlarda 24 saat boyunca işleme alınıyor. Bu işlemin ardından elde edilen tohumlar kanat kırma makinesinden geçirilerek temizleniyor ve ekime hazır hale getiriliyor. Fidan üretiminde kullanılacak tohumlar tamamen bu üretim alanlarından elde edilen materyallerden seçiliyor.
Eskişehir Orman Fidanlığı bünyesinde bulunan tohum stok merkezinde tohumların uzun süre korunması için özel depolama sistemi kullanılıyor. Artı 4 ve eksi 16 derece sıcaklıktaki depolarda yaklaşık 9 ton tohum ortalama 5 yıl boyunca saklanabiliyor. Depolanan tohumlar her yıl Tohum Islah Enstitüsü'ne gönderiliyor. Yapılan analizlerde tohumların çimlenme gücü ve çimlenme oranları belirleniyor. Üretimde kullanılacak tohumlar da bu analiz sonuçlarına göre seçiliyor.
Fidanlıkta tohum üretimi de her yıl düzenli olarak devam ediyor. 2025 yılında tüm türlerde toplam 5 ton temiz tohum üretildi. 2026 yılında ise çalışmalar sürerken üretimin 6 tona ulaşması bekleniyor.
Eskişehir Orman Fidanlığı'nda yaklaşık 200 farklı türde fidan yetiştiriliyor. Üretim programında karaçam, sarıçam, sedir, ardıç, meşe, ıhlamur, akçaağaç ve dişbudak gibi orman ağaçlarının yanı sıra ahlat, alıç, iğde, üvez, kuşburnu ve kızılcık gibi yabanıl meyveli türler de yer alıyor. Bunun yanında mavi ladin, altuni mazı, süs eriği, süs elması, kurtbağrı, ateşdikeni, berberis ve taflan gibi süs bitkileri ile lavanta, biberiye, adaçayı ve kekik gibi tıbbi ve aromatik bitkiler de üretim programı içinde bulunuyor.
2025 yılında fidanlıkta 4 milyon fidan üretildi. 2026 yılı için hazırlanan programda ise üretim hedefi 6 milyon fidan olarak belirlendi. Üretim miktarındaki artışın, 2025 yılında yaşanan orman yangınlarının ardından ağaçlandırma çalışmalarında oluşan fidan ihtiyacından kaynaklandığı bildirildi.
Eskişehir Orman Fidanlığı'nda yetiştirilen fidanlar, Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı birimler tarafından yürütülen ağaçlandırma ve erozyon kontrol çalışmalarında kullanılıyor. Aynı zamanda bal ormanları, gelir getirici tür ağaçlandırmaları, baraj havzaları, karayolları, köy yolları ve okul bahçelerinde gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmalarına da fidan desteği sağlanıyor.
Üretilen fidanlar yalnızca kamu kurumlarının projelerinde kullanılmıyor. Belediyelerin park ve peyzaj düzenlemeleri, askeri birlikler, hastaneler, sağlık ocakları, ibadethaneler ve mezarlık alanlarının yeşillendirilmesi için de Eskişehir Orman Fidanlığı'ndan fidan temin ediliyor.
Bunun yanında gerçek ve tüzel kişilere de fidan satışı gerçekleştiriliyor. Fidanlıkta özellikle nikâh törenleri ve özel günlerde kullanılmak üzere farklı ambalaj seçenekleriyle hazırlanan nikâh fidanları da satışa sunuluyor. Üretim kapasitesi, geniş tür çeşitliliği ve uzun yıllara dayanan tecrübesiyle faaliyetlerini sürdüren Eskişehir Orman Fidanlığı, 2026 yılı üretim programı kapsamında Türkiye'nin farklı bölgelerindeki ağaçlandırma çalışmalarına fidan sağlamaya devam ediyor.
