Geçtiğimiz günlerden başkan seçilen Eskişehir Hazır Elbiseciler Esnaf Odası Başkanı Emrah Özuzma şu ifadeleri kullandı;
"Kıyafetlerde ürün kalitesi ciddi şekilde düştü. Bunun sebebi artan ham madde fiyatları, ağır çalışma şartları ve işçilik maliyetlerinin her geçen gün yükselmesi. Enerji fiyatlarının artması nedeniyle Türkiye, diğer ülkelere göre fiyat rekabetinde zorlanmakta. Bu yüzden ürünlerin satılabilmesi için kalite giderek düşürülmekte.
Yani fiyatlar artmasın diye kalite düşürülüyor. Türkiye, hazır giyim sektöründe eskiden dünyanın ilk 5 ülkesi arasındaydı; ancak şu anda ciddi şekilde gerileme riskiyle karşı karşıya. Çin, Bangladeş ve Vietnam Türkiye’nin önüne geçmiş durumda. Bu ülkelerde aylık işçilik maliyeti 200-300 dolar civarındayken Türkiye’de yaklaşık 1200 dolar. Bu durum rekabeti oldukça zorlaştırmakta. Ayrıca ham madde diğer ülkelerde daha ucuz. Mısır ise giderek liderliği ele almakta.
2025 yılında Türkiye’de 289 şirket konkordato ilan etti ve bunların yaklaşık 200’ü Mısır’da yeni şirket kurdu. Artık Türkiye’deki büyük firmalar bile üretim merkezlerini Mısır’a taşımakta. Yerli ve milli markalarımızın üretimi dahi Mısır’da yapılmaya başlanmıştı. Türkiye, giyim sektöründe giderek geriye düşmekte. Bunun başlıca nedenleri yüksek enflasyon, faiz artışları ve yüksek faiz oranları. Ayrıca dolar kuru baskılandığı için yükselmemekte. Kur artmadığı için sektör, diğer ülkelere kıyasla rekabet gücünü kaybetmekte.
Esnaf batmamak için vadeli mal almakta ve aldığı fiyata yakın fiyatlarla satış yaparak günü kurtarmaya çalışmakta. Günümüzde esnaflık oldukça zorlaşmıştır. Eleman maliyetleri, kiralar, lojistik ve enerji giderleri sürekli artmakta.
Ürünlerin büyük bir kısmı internet ve AVM’lerden satın alınmakta. Ancak alt gelir grupları, işçiler ve düşük gelirli memurlar çarşıdan alışveriş yapmakta. Çünkü çarşı genellikle daha uygun. Şu an dükkân fiyatları, pazarlara ve bazı AVM’lere kıyasla daha uygun. Hatta pazar fiyatları bile artık pahalı. İnsanlar gezip karşılaştırma yaptıklarında bunu fark etmektedir.
İnternetin en büyük avantajı hız. Ayrıca iade ve değişim işlemleri daha kolay yapılmakta. Beğenilmeyen ürünler geri gönderilebilmektedir hatta bazı kişiler ürünü birkaç gün kullanıp iade etmekte. Örneğin bize iade ya da değişim için gelen ürünleri kontrol ettiğimizde kullanılmış olduğunu anlayabiliyoruz ve değişim yapmıyoruz. Ancak internet satışlarında firmalar çoğu zaman iadeyi kabul etmek zorunda kalmakta. Bu alanda da yoğun bir rekabet bulunmakta. Bu nedenle sektör oldukça zorlanmakta.
Esnaf krediye ulaşmakta güçlük çekmekte. 2026 yılı bahar aylarından itibaren krediye erişimin kolaylaşacağını düşünüyoruz; ancak şu anda durum oldukça zor. Herkes yüksek borç yükü altındadır. Özel bankaların faiz oranları çok yüksek. Esnaf kefalet kooperatiflerinde de süreçler uzamış durumda ve finansman akışı yavaş. Kredi için kefil ve ipotek talep edilmekte. Örneğin 1 milyon lira kredi için 5 milyon liralık ev ipoteği istenebilmekte.
Ramazan ayının ilk haftasını geride bıraktık. İşler geçen yıl ile aynı seviyede ve şu an durgun. Zaten Ramazan’ın ilk 20 günü genellikle sakin geçer, son 10 günde ise bayram hareketliliği başlar. Hava durumuna göre son 10 günde havaların güzel olması beklenmekte. Bu nedenle işlerin artacağını düşünüyoruz. Umudumuz bayram haftasında."