Tarım ve Orman Bakanlığı, hayvancılıkta kayıt ve takip sistemini değiştirecek Güvenli Elektronik Küpe ve İzleme Sistemi'ni hayata geçiriyor. Yeni sistemle birlikte Eskişehir'deki yetiştiriciler dahil Türkiye genelindeki büyükbaş hayvanların doğumdan kesime kadar geçen yaşam sürecinin elektronik ortamda kayıt altında tutulması amaçlanıyor.

Bakanlığın duyurduğu Güvenli Elektronik Küpe ve İzleme Sistemi, kısa adıyla GEKİS kapsamında her büyükbaş hayvana elektronik çip bulunan özel bir kulak küpesi takılacak. Hayvanlara ait bilgiler bu küpe üzerinden takip edilebilecek. Böylece hayvanların kayıt işlemlerinde kullanılan mevcut yöntemlerin daha hızlı ve güvenli hale getirilmesi hedefleniyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı, GEKİS'in uygulanması için hazırlık çalışmalarını da sürdürüyor. Bakanlık tarafından 28-30 Nisan 2026 tarihleri arasında "İl Sistem Sorumluları Eğitimi" düzenlendi. Eğitime 81 il müdürlüğünde görev yapan veteriner hekimlerin yanı sıra kesimhanelerde ve yol kontrol noktalarında çalışan personel katıldı. Bakanlık, sistemin ülke genelinde aynı şekilde uygulanmasını amaçlıyor.

Yeni uygulamanın önemli parçalarından biri elektronik kulak küpeleri olacak. Bakanlığın paylaştığı bilgilere göre yeni küpeler sayesinde yetiştiriciler, cep telefonları üzerinden hayvanlarına ait bilgilere ulaşabilecek.

"Turkuaz Yeni Nesil Küpe" olarak tanıtılan kulak küpelerinde NFC çipi bulunacak. NFC özelliğine sahip cep telefonları kullanılarak hayvana ait bilgiler mobil uygulama üzerinden sorgulanabilecek. Böylece yetiştiricinin hayvanın küpesindeki bilgileri yalnızca gözle okuyarak işlem yapmasına gerek kalmayacak.

Bakanlığın yeni sisteme geçiş gerekçelerinden biri de mevcut plastik küpelerde zaman içerisinde yaşanan okuma sorunları oldu. Plastik küpelerin güneş ışığı, kirlenme ve sürtünme gibi nedenlerle okunmasının zorlaşabildiği belirtildi. Elektronik sistemle bu sorunların önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Yeni sistem yalnızca hayvanın kimliğinin belirlenmesiyle sınırlı olmayacak. Sahada elle yapılan veri girişlerinden kaynaklanan hataların azaltılması da hedefler arasında yer alıyor. Ayrıca hayvanlardan çıkarılan küpelerin başka yollarla yeniden kullanılmasının önüne geçilmesine yönelik bir takip sistemi oluşturulacak.

Elektronik küpe çıkarıldığında sisteme müdahale edildiğinin tespit edilebilmesi planlanıyor. Bakanlığın duyurusunda bu özellik sayesinde küpeler üzerinden yapılabilecek usulsüz işlemlerin engellenmesinin hedeflendiği belirtildi.

GEKİS kapsamında internet bağlantısının bulunmadığı bölgeler için de ayrı bir uygulama hazırlanıyor. "Çevrimdışı Mobil Uygulama" sayesinde internet erişiminin olmadığı bölgelerde yapılan işlemler kayıt altına alınabilecek.

Bu uygulamayla sahada doğum bildirimi yapılabilecek, aşı bilgileri kaydedilebilecek ve hayvanlara ilişkin hastalık kayıtları sisteme işlenebilecek. İnternet bağlantısının bulunmadığı yerlerde de kayıt işlemlerinin devam ettirilmesi amaçlanıyor.

Sistemin bir başka ayağını otomatik okuyucular oluşturacak. Hayvan satış yerlerine, yol kontrol noktalarına ve kesimhanelere sabit okuyucu sistemlerinin kurulması planlanıyor. Bu cihazlar sayesinde hayvanların tek tek araçlardan indirilmesine gerek kalmadan küpelerinin tespit edilmesi hedefleniyor.

Kesimhanelerde de benzer bir yöntem uygulanacak. Hayvanların kesimhaneye giriş işlemlerinin elektronik sistem üzerinden otomatik olarak yapılabilmesi planlanıyor. Bakanlığın resmi açıklamasına göre GEKİS; kesimhane tespit sistemleri, yol kontrol ve sevk uygulamaları, küpe üretim ve kayıt sistemleri ile el terminallerini birlikte çalıştıracak bir yapı olarak hazırlanıyor.

Yeni nesil kulak küpelerinde uzaktan okuma özelliği de bulunacak. Küpelerde yer alan UHF RFID çipi sayesinde hayvanların uzaktan ve toplu olarak tespit edilebilmesi planlanıyor.

Bu özellik özellikle çok sayıda büyükbaş hayvanın bulunduğu işletmeler, hayvan satış alanları, kontrol noktaları ve kesimhanelerde kullanılabilecek. Hayvanların küpelerinin tek tek yakından okutulması yerine belirli bir alandaki hayvanların toplu olarak tespit edilmesi mümkün olacak.

GEKİS'in önemli bölümlerinden biri de hayvanların yaşam sürecinin kayıt altına alınması olacak. Büyükbaş hayvanların doğumundan başlayarak ilerleyen dönemlerde yapılan işlemlerin ve kesime kadar geçen sürecin elektronik ortamda takip edilmesi hedefleniyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğü tarafından 4 Mayıs 2026'da yapılan açıklamada da büyükbaş hayvanların doğumdan kesime kadar bütün yaşam döngüsünün sistem üzerinden izlenebilir hale geleceği bildirildi. Sistemin manuel işlemleri azaltacağı ve sahadan merkeze kadar bilgilerin daha düzenli şekilde aktarılacağı kaydedildi.

Hayvan hastalıklarının görüldüğü durumlarda da elektronik kayıtların kullanılması planlanıyor. Bakanlığın paylaştığı bilgilere göre kayıtlar üzerinden bölgesel durum daha hızlı belirlenebilecek ve gerekli işlemler buna göre yürütülebilecek.

Hayvancılık Genel Müdürü Salih Çelik de GEKİS kapsamında düzenlenen eğitim programında sistemin hayvancılık sektörü açısından önemli bir değişiklik olduğunu belirtti. Salih Çelik, sistem sayesinde Türkiye'deki hayvan varlığının anlık olarak takip edilebileceğini, hayvan hastalıklarıyla mücadelede sürecin daha etkin yönetilebileceğini ve güvenilir veri akışının sağlanacağını ifade etti.

Sistemin sahada uygulanabilmesi için 81 ilde görev yapan personele eğitim verilmesi de bu nedenle gerçekleştirildi. Üç gün süren programda sistemin çalışma biçimi, kullanılacak altyapı ve sahadaki uygulamalar ele alındı.

Eskişehir'de büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yapan üreticiler de ülke genelinde uygulanması planlanan yeni sistemin kapsamına girecek. Elektronik küpelerle birlikte hayvanların kimlik bilgilerinin cep telefonundan sorgulanabilmesi, doğum ve aşı bilgilerinin sahada kaydedilmesi, küpelerin uzaktan okunması ve hayvan hareketlerinin kontrol noktalarında elektronik olarak belirlenmesi mümkün hale gelecek.

Bakanlık ayrıca GEKİS'i hayvan kayıtlarının daha düzenli tutulmasına yönelik çalışmaların bir parçası olarak ele alıyor. Mayıs ayında 81 ilin tarım ve orman müdürlerinin katıldığı toplantıda da hayvan sağlığı, kayıt sistemleri ve GEKİS gündeme alındı.

Yeni yapıda yetiştiricinin cep telefonu, elektronik kulak küpesi, mobil uygulama, sabit okuyucular ve kontrol noktalarında kullanılan cihazların aynı sistem içinde çalışması planlanıyor. Hayvanın doğumuyla başlayan elektronik kayıt, yetiştiricinin yaptığı bildirimlerden yol kontrollerine ve kesimhane girişine kadar farklı aşamalarda kullanılabilecek.

Böylece büyükbaş hayvanların kulaklarında bulunan klasik kimlik küpelerinin yerine elektronik olarak okunabilen yeni nesil küpelerin kullanıldığı daha geniş bir takip sistemi kurulacak. Tarım ve Orman Bakanlığının GEKİS için yürüttüğü eğitim ve teknik hazırlık çalışmaları ise 81 ili kapsayacak şekilde devam ediyor.