Ticaret Bakanlığı tarafından taşınmaz alım ve satım işlemlerini daha güvenli hale getirmek amacıyla geliştirilen Güvenli Ödeme Sistemi'nin zorunlu uygulama tarihi 1 Ekim'e ertelendi. Daha önce 1 Temmuz'da yürürlüğe girmesi planlanan sistemin uygulamaya alınması, teknik hazırlıkların ve entegrasyon çalışmalarının tamamlanabilmesi amacıyla üç ay sonraya bırakıldı.
Edinilen bilgiye göre, sistem alıcı ve satıcı arasında taşınmaz satış bedelinin güvenli ve eş zamanlı olarak el değiştirmesini sağlayacak. Böylece tarafların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik gibi risklerle karşılaşmasının önüne geçilmesi, kayıt dışılığın azaltılması ve para transferlerinin güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'te yapılan değişiklik kapsamında Güvenli Ödeme Sistemi'nin 1 Temmuz'da zorunlu hale gelmesi öngörülmüştü. Ancak Ticaret Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile diğer paydaşların yürüttüğü teknik çalışmaların tamamlanabilmesi amacıyla uygulamanın başlangıç tarihini 1 Ekim olarak belirledi.
Yeni sistemde taşınmaz satış bedeli, tapudaki devir işlemi tamamlanmadan satıcının hesabına aktarılmayacak. Alıcının ödediği tutar, sistem üzerinden güvence altına alınacak ve tapu devri tamamlandıktan sonra satıcının hesabına gönderilecek. Böylece taşınmazın mülkiyeti ile satış bedelinin aynı anda el değiştirmesi sağlanacak.
Türkiye'de taşınmaz satışlarında ödeme çoğu zaman doğrudan satıcıya yapılıyor. Bu yöntem zaman zaman ödeme anlaşmazlıklarına neden olurken, yüksek miktarda nakit taşınması sebebiyle hırsızlık gibi riskleri de beraberinde getiriyor. Güvenli Ödeme Sistemi, bu riskleri azaltmak amacıyla oluşturuldu.
Sistemin işleyişine göre, satış bedeli belirlenen bankalarda açılacak güvenli ödeme hesaplarında bloke edilecek. Taraflara verilen referans numarasıyla e-Devlet üzerinden başvuru yapılacak ve tapu işlemleri başlatılacak. Tapu devri tamamlandıktan sonra tapu dairesinin onayıyla ödeme satıcının hesabına aktarılacak. İşlemin herhangi bir nedenle tamamlanamaması halinde ise para güvenli ödeme hesabında kalacak ve ilgili tarafa iade edilecek.
Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden gerçekleştirilen her işlem için kullanım bedeli alınacak. Bu bedel, satış tamamlandıktan sonra satıcıya aktarılacak taşınmaz satış bedelinden mahsup edilecek.
Ticaret Bakanlığı tarafından alınan kararla birlikte sistemin kullanımı 1 Ekim'den itibaren zorunlu hale gelecek. Uygulama, taşınmazın mülkiyetini devreden satıcı ile taşınmazı satın alan alıcıyı kapsayacak. Düzenleme yalnızca gerçek kişiler için değil, şirketler ve diğer tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilen taşınmaz alım ve satım işlemlerinde de uygulanacak.
Süreçte emlak işletmeleri de yer almaya devam edecek. Ancak ödeme işlemleri doğrudan bankalar ve tapu sistemi üzerinden yürütülecek. Emlak işletmeleri ise alıcı ve satıcıyı bir araya getirme, sistem hakkında bilgilendirme, referans numarası oluşturulması konusunda yönlendirme ve tarafların tapu ile ödeme işlemlerine hazırlanmasına destek verme görevini üstlenecek. Böylece ödeme süreci bankacılık sistemi ve tapu işlemleri üzerinden yürütülürken, emlak işletmeleri işlemlerin koordinasyonunda aracı konumunda yer alacak.
