SES Eskişehir Şubesi Eş Başkanı Gönül Ateş şu ifadeleri kullandı;
Sermayeye değil, sağlığa bütçe.
Değerli basın emekçileri, değerli Eskişehirliler, değerli sağlık ve sosyal hizmet emekçileri.
Bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda Sağlık Bakanlığının 2027 yılı bütçesi görüşülüyor.
Bütçeler yalnızca rakamların yan yana dizildiği muhasebe cetvelleri değildir. Bir ülkenin nasıl yönetildiğini, yaratılan toplumsal zenginliğin kimler arasında paylaştırıldığını ve siyasal iktidarın hangi sınıfların çıkarlarını koruduğunu gösteren politik belgelerdir.
Bütçe bir tercih meselesidir. Bugün önümüzde duran bütçe de emeğiyle geçinen milyonların değil, sermayenin ihtiyaçlarını önceleyen bir siyasal tercihin ürünüdür.
Ülkemizde milyonlarca insan yoksullukla, hayat pahalılığıyla ve geçim sıkıntısıyla boğuşmaktadır. Emekliler yaşamlarının sonbaharında bir lokma ekmeğin hesabını yaparken, emekçiler aldıkları ücretle ay sonunu getirememektedir. Çocuklar okula aç gitmekte, aileler sağlıklı gıdaya ulaşmakta zorlanmaktadır. Yoksulluk artık yalnızca gelir eksikliği değil, sağlıklı yaşama hakkının da elinden alınmasıdır.
Üstelik bu yoksulluğun yükü adaletsiz vergi politikalarıyla daha da ağırlaştırılmaktadır. Ücretlilerin gelirlerinden vergiler peşin peşin kesilirken, tüketilen ekmekten kullanılan elektriğe kadar neredeyse her ihtiyaçtan dolaylı vergiler alınmaktadır. Az kazanandan da çok kazanandan da aynı oranda alınan tüketim vergileri, yoksulların omuzlarına daha ağır bir yük bindirmektedir. Servetten ve sermaye kazançlarından yeterince vergi alınmazken bütçenin yükü emekçilerin sırtına bırakılmaktadır.
Halkın sofrasından eksiltilen her lokma, sağlığından da eksiltilmektedir.
2027 yılı için öngörülen 27,3 trilyon liralık merkezi bütçede Sağlık Bakanlığına ayrılan pay yalnızca yüzde 7,2 iken faiz ödemelerine ayrılan pay yüzde 14,6’dır. Yani faiz ödemeleri için ayrılan kaynak, Sağlık Bakanlığı bütçesinin iki katından fazladır.
Buradan soruyoruz. Çocukların beslenmesine, hastanelerin ihtiyaçlarına, sağlık emekçilerinin insanca yaşayacağı ücretlere kaynak bulunamazken faiz ödemelerine nasıl oluyor da bu kadar büyük kaynak ayrılabiliyor.
Yanıt açıktır. Sorun kaynakların yetersizliği değil, kaynakların kimler için ve hangi sınıfsal tercihler doğrultusunda kullanıldığıdır.
Sağlık Bakanlığının 2027 bütçesinde koruyucu sağlık hizmetlerine yaklaşık 585 milyar lira ayrılırken, tedavi edici sağlık hizmetlerine 1 trilyon 359 milyar lira ayrılmaktadır. Bu iki hizmet alanına ayrılan kaynakların yalnızca yüzde 30’u koruyucu sağlığa yöneliktir.
Oysa sağlık politikalarının temel amacı hastalıkların çoğalmasını beklemek değil, insanları hastalıklardan korumak olmalıdır. Sağlıklı beslenemeyen çocukların, güvencesiz işlerde çalışan emekçilerin, barınma sorunu yaşayan milyonların olduğu bir ülkede sağlık yalnızca hastane binalarıyla korunamaz.
Bir yanda koruyucu sağlık hizmetlerine yeterli kaynak ayrılmazken, diğer yanda kamu-özel işbirliği modeliyle yapılan 18 şehir hastanesi için 2027 yılında şirketlere yaklaşık 160,7 milyar lira kira ve hizmet bedeli ödenmesi öngörülmektedir.
Bu tablo sağlıkta ticarileşmenin ulaştığı boyutu göstermektedir. Kamunun kaynakları şirketlerin uzun vadeli kazançlarına bağlanırken sağlık emekçilerine yoksulluk, hastalara randevu kuyrukları, topluma ise giderek artan sağlık harcamaları düşmektedir.
Eskişehir’de de şehir hastanesinden Yunus Emre Devlet Hastanesine, üniversite hastanesinden aile sağlığı merkezlerine kadar sağlık emekçileri ağır iş yükü, personel eksikliği, performans baskısı ve yetersiz ücretlerle çalışmaktadır. Sağlık hizmetini ayakta tutan emekçilerin dinlenecek sağlıklı alanlar bulmakta bile zorlandığı koşullarda şirketlere aktarılan milyarlar, bu bütçenin kimin için hazırlandığını açıkça ortaya koymaktadır.
Sosyal hizmet alanında da durum farklı değildir. Çocukların, yaşlıların, engellilerin ve kadınların bakım ihtiyaçları yeterli kamusal kaynaklarla karşılanmazken bakım yükü büyük ölçüde kadınların görünmeyen emeğine bırakılmaktadır. Sosyal hizmet emekçileri ise personel yetersizliği ve ağır çalışma koşullarıyla karşı karşıyadır.
Bizler başka bir bütçenin mümkün olduğunu biliyoruz.
Halktan toplanan vergilerin sermayeye ve faiz ödemelerine değil, koruyucu sağlık hizmetlerine, kamusal hastanelere, ücretsiz okul yemeklerine, sosyal hizmetlere ve sağlık emekçilerinin insanca yaşamına ayrıldığı bir bütçe mümkündür.
Sağlık bütçesinin payı en az yüzde 10’a çıkarılmalı, koruyucu sağlık hizmetleri güçlendirilmeli, şehir hastanelerindeki kamu-özel işbirliği modeline son verilmelidir. Sağlık ve sosyal hizmet emekçilerine güvenceli istihdam, emekliliğe yansıyan insanca ücret ve sağlıklı çalışma koşulları sağlanmalıdır.
Aile sağlığı merkezlerinde cezalandırıcı performans uygulamaları kaldırılmalı, herkesin eşit, ücretsiz, nitelikli ve anadilinde sağlık hizmetine erişimi güvence altına alınmalıdır.
Unutulmamalıdır ki sağlık yalnızca hastalıkların tedavisi değildir. Sağlık, ekmeğin bölüşülmesi, emeğin karşılığını bulması, çocukların tok uyuması, yaşlıların güven içinde yaşaması, insanların barış ve özgürlük içinde geleceğe bakabilmesidir.
Biz sağlık ve sosyal hizmet emekçileri olarak bütçenin sermayenin çıkarları doğrultusunda değil, emeğiyle yaşayan milyonların ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanmasını istiyoruz.
Çünkü bu ülkenin zenginliğini yaratanlar, o zenginlikten hak ettikleri payı da almalıdır.




