Eskişehir Büyükşehir Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi Özlem Ünalır şu ifadeleri kullandı;
"ESKİ Genel Müdürlüğü 2025 yılı gider bütçesi, 2024 yılı bütçesine göre %54,76 oranında artırılarak 2025 yılı gider bütçesi 3 milyar 528 milyon 500 bin TL olarak tahmin edilmiş olup bütçe giderleri hesabı 2024 yılında 2 milyar 212 milyon 701 bin TL, 2025 yılında 3 milyar 328 milyon 234 bin TL olarak gerçekleştiği, gerçekleşmenin %94,33 olduğu ve tahmin edilen gider rakamına büyük ölçüde ulaşıldığı anlaşılmaktadır.
2025 yılı bütçesinde personel giderleri için 412 milyon 644 bin TL ödenek ayrılmış, 386 milyon 67 bin TL olarak gerçekleşmiştir. SGK prim ödemeleri için 48 milyon 471 bin TL ödenek ayrılmış, 43 milyon 706 bin TL olarak gerçekleşmiştir. 2025 yılı bütçesinde mal ve hizmet alımı giderleri için 1 milyar 698 milyon 143 bin TL ödenek ayrıldığı, 2024 yılında 1 milyar 188 milyon 447 bin TL, 2025 yılında 1 milyar 897 milyon 980 bin TL olarak gerçekleşerek gerçekleşmenin %112 olduğu görülmüştür. Bu gider kaleminde 867 milyon öngörülen hizmet alımlarının 986,2 milyon TL, 106,7 milyon TL olarak öngörülen bakım onarım giderlerinin 224,4 milyon TL gerçekleşmesi dikkate değer görülerek bu fazlalığın sebebinin neden kaynaklandığı ise taşınır kesin hesabı, hesap bakiyelerinden anlaşılacaktır.
ESKİ'nin dikkate değer harcama kalemlerinden biri olan kira giderleri 99 milyon TL, bakım onarım giderleri ise 114,6 milyon TL, elektrik alımları 226,6 milyon TL bulunmuş iken bunun için alternatif kaynaklar üretilmemesi ise kurum adına bir eksikliktir. 2025 yılı bütçesinde faiz giderleri için 13 milyon 642 bin TL ödenek ayrılmıştır, 14 milyon 802 bin TL olarak gerçekleşmiştir. Cari transfer harcamaları için 224 yılında gerçekleşen giderin 234 milyon 988 bin TL olmasına rağmen 2025 yılında 150 milyon 300 bin TL bütçe tahmininde bulunulduğu, gerçekleşmenin ise 272 milyon 847 bin TL olduğu anlaşılmıştır.
2025 yılı bütçesinde sermaye giderlerine 865 milyon 800 bin TL ödenek ayrıldığı ancak 712 milyon 829 bin TL'sinin kullanıldığı anlaşılmış olup 153 milyon TL tutarındaki yatırımdan vazgeçildiği görülmüştür. İdarenin 2025 yılı yatırım programında yer alan 14 projeden hangilerini gerçekleştirdiği ise merak konusu olmuştur. Diğer bir gerçek ise sermaye giderlerine ayrılan bu kaynak ile bu şehrin kanalizasyon ve arıtma, altyapı, su ve temiz içilebilir su sorunlarının çözülmesinin mümkün olmadığı gerçeğidir. Bunun için gelirlerin artırılması yönünde ciddi alternatif çözümlerin oluşturulması ise yönetimin görevidir. 2025 yılı bütçesinde yedek ödenek için 339 milyon 500 bin TL ödenek ayrıldığı ve kullanıldığı anlaşılmıştır. Gider bütçesi büyük oranda gerçekleşirken bazı gider kalemlerinde azalma, bazılarında ise artış görülmesi ise tercih değişikliği yapılarak aktarma yolunun kullanıldığını göstermektedir.
2024 yılında 2 milyar 276 milyon 635 bin TL olarak gerçekleşen gelirlerin 2025 yılı için 56,38 oranında artırılarak 3 milyar 468 milyon 400 bin TL olarak tahmin edildiği, 3 milyar 159 milyon 452 bin TL olarak gerçekleştiği, gerçekleşme oranının %91,11 olduğu ve 3 milyar 942 milyon 543 bin TL ret ve iadeden sonra net tahsilatın 3 milyar 155 milyon 505 bin TL olarak gerçekleşip 86 milyon 612 bin 392 TL'sinin gelecek yıla devrettiği anlaşılmış, tahmin edilen bütçeye göre kayda değer bir gelir gerçekleşmesi olduğu tespiti yapılmıştır.
2024 yılında 1 milyar 567 milyon 453 bin TL olarak gerçekleşen teşebbüs ve mülkiyet gelirlerinin 2025 yılı bütçesinde 2 milyar 453 milyon 761 bin TL gelir tahmininde bulunulmuş, net tahsilatın 2 milyar 152 milyon 724 bin TL, devreden tutarın ise 84 milyon 970 bin TL, tahsilatın %96 olduğu görülmüştür. Bu gelir kalemi içinde yer alan su hizmetlerine ilişkin gelirlerin 2024 yılında 1 milyar 449 milyon 672 bin TL, 2025 yılında ise 1 milyar 199 milyon 769 bin TL olarak gerçekleştiği, diğer hizmet gelirleri diye tanımlanan ancak içeriğinin ne olduğu anlaşılamayan gelirlerin ise 151 milyon 373 bin TL olarak gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Sayın Başkan, ehliyet ve liyakat ile hareket etmek, işi savsaklamadan kontrol edip doğru bilgi üretmek çok önemli diyoruz.
Denetim raporunu eleştirmek için söylemiyoruz, Genel Müdürlüğün biz meclis üyelerine 2025 yılında ödediği ücret 207 bin 318 TL'dir. Denetim raporunu denetçilerin hazırlaması gerekir, önüne gelen evrakı sadece imzalayıp kontrol etmeleri meclise olan sorumlulukları gereğidir. Denetim raporunun 9. sayfasında yer alan D maddesinde, 2025 mali yılı ayrıntılı gelir tablosunu özellikle sizin incelemenizi istiyoruz. Gelir toplamlarının yanlış olduğunu, aynı zamanda 225 bin 679 TL olarak gerçekleşen bağış ve yardımların gelir tablosunda yer almadığını göreceksiniz. Kontrol edilmeden mi imzalanıyor?
Denetçilerinizin göremediğini biz buradan söyleyelim, alınan bağış ve yardımlar ile özel gelirlerin 8 bin TL tahmin edildiği, 225 bin 679 TL gerçekleştiği ancak denetim raporunda yer verilmemesine rağmen gelirin raporda tutturulduğu anlaşılmıştır. 2025 yılında 1 milyar 14 milyon 232 bin TL olarak tahmin edilen diğer gelirlerde net tahsilatın 1 milyar 2 milyon 554 bin TL olduğu, bu gelir kaleminde merkezi idare vergi gelirlerinden alınan payın 712 milyon 167 bin 985 TL, kanalizasyon harcamalarına katılma payının 102 milyon 702 bin TL, mahalli idarelere ait diğer payların ise 68 milyon 481 bin TL olarak gerçekleştiği anlaşılmıştır. Sermaye gelirleri 400 bin TL tahmin edildiği ancak gerçekleşmenin olmadığı, ret ve iadelerin ise -1000 tahmin edildiği, tahakkuklardan sonra 3 milyar 947 milyon 543 bin TL'si ret ve iadenin gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Bütçe gelir gider farkı ise 2023 yılında -61 milyon 159 bin 873 TL, 2024 yılında 62 milyon 81 bin TL, 2025 yılında ise -172 milyon 729 bin TL olduğu anlaşılmıştır. Belediyede yatırımdan kısarak söz verdiklerinizi yapmayarak bütçe fazlası verdim diye övünen Sayın Başkan, buradaki bütçe açığını nasıl izah edeceksiniz?
2025 yılı bilanço aktif toplamının 3 milyar 227 milyon 484 bin TL olarak gerçekleştiği, bunun yanında 121 no.lu gelirlerden takipli alacaklar hesabının 73 milyon 878 bin 474 TL, su hizmetlerinden alacakların ise 65 milyon 480 bin TL olduğu, 139 no.lu diğer kurum alacakları hesap bakiyesinin 99 milyon 552 bin TL olduğu, bunun Büyükşehir Yağmursuyu Bertaraf Hesabından 29 milyon 487 bin TL, 2025 yılında tahsilat yapılmamış, Tepebaşı Belediyesi yağmursuyu bertaraf bedelinden 26 milyon 821 bin TL, yıl içinde 2 milyon 364 bin TL ödeme yapılmış, kalanı 24 milyon 456 bin TL, Odunpazarı Belediyesi yağmursuyu bertaraf bedeli hiç tahsilat yapılmamış, alacak 40 milyon 967 bin TL, Mahmudiye Belediyesi yağmursuyu bertaraf bedeli alacak bakiyesi 1 milyar 829 bin TL, Seyitgazi Belediyesi yağmursuyu bertaraf bedeli hiç ödeme yapılmamış, alacak 290 bin 947 bin TL, 232 no.lu hesapta da kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabı açılış kaydı 330 milyon TL, tahsil edilen tutar 68 milyon 481 bin TL, kalan alacak bakiyesi 261 milyon 518 bin TL'dir. ESKİ kimden alacaklı? Büyükşehir Belediyesinden.
Faiz işleyen kısa vadeli iç mali borçlar 127 million 419 bin TL, uzun vadeli 127 milyon 330 bin TL, toplam 254,7 milyon TL, belediyelerden alacaklar ise 361 milyon TL'dir. Şimdi belediyelerde ve hazır değerlerde gözüken 625 milyon TL alacak dururken kurum adına mali borçlara ödenecek faizleri nasıl kamu zararı saymayacaksınız? Bunun yanında, 2024 yılında 322,1 milyon TL, 2025 yılında 656,4 milyona çıkan kısa vadeli borçlar nasıl ödenecek? 2024 yılında kısa ve uzun vadeli 671,8 milyon TL olan borç, ne gerekçe ile 2025 yılında 1 milyar 65 milyona çıktı?
Yönetim kurulu toplantılarındaki artışın sadece 100 milyon TL olduğunu unutmadan vermenizi cevap rica ediyoruz.
Taşınır kesin hesabında yine özensiz, dikkatsizce Meclisin bilgisine sunulan, bilançoya uymayan rakamları görmemiz bizleri hiç şaşırtmadı. 150 Stoklar Hesap Bilanço bakiyesi 311.813.826,28 TL, taşınır kesin hesabı bakiyesi 311.831.429,72 TL, yine 255'in Demirbaşlar bilanço hesabı 44.022.783,95 TL, taşınır hesap bakiyesi ise 44.022.783,88 TL'dir. Sayın Başkan, bu raporlarda özensizlik, dikkatsizlik, boş vermişlik hakim.
Taşınır hesabında yer alan 150 ana hesapta dönem başı stok tutarı 176.855.000 TL, 2025 yılı alışları 616.757.000 TL, toplam tutar 793.613.000 TL, 2025 yılında tüketilen tutar ise 481.781.000 TL, 2026 yılına devreden stok tutarı ise 311.831.000 TL'dir. Mutfakta yıl içinde tüketilen tüketim malzemesi 2.040 TL, yıl sonu stoku 233.803 TL. Bakım, onarım, lastik grubu yıl içinde tüketilen tutar 343.936.525 TL, yıl sonu stoku 265.685.000 TL.
Tamirhane değil, sanki yedek parça dükkanı. Sayın Başkan, ASKİ başınızı çok ağrıtacağa benziyor. Acilen ve derhal gerek ASKİ'de gerekse şirketlerinizde iyi bir mali sistem ve yönetim ekibi kurup acilen stok tespitlerinizi ve mali kontrollerinizi yaptırınız. Buradan hükümete laf saymak yerine lütfen kendi işinizi doğru yapın. ASKİ olayı ile ilgili oluşturduğunuz soruşturma ekibinden eğer aldıysanız sonuçları lütfen genel kurulla paylaşınız. Bu gerekçeler ile ASKİ'nin 2025 yılı kesin hesabına ret oyu vereceğimizi ifade eder, genel kurula saygılarımızı sunarız."