Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan yeni Yükseköğretim Kanunu teklifiyle, yükseköğretim sisteminde uzun süredir tartışılan usulsüz akademik çalışmalar ve parayla tez hazırlama faaliyetlerine yönelik kapsamlı düzenlemeler gündeme geldi. Teklifte, başkasına akademik çalışma hazırlatarak diploma alan ya da akademik unvan elde eden kişiler için geriye dönük yaptırımlar öngörülüyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde, yapılan incelemeler sonucunda usulsüzlük tespit edilen kişilerin diplomaları, mezuniyet belgeleri ve akademik unvanları iptal edilecek.
Teklif, yalnızca usulsüz şekilde akademik unvan elde eden kişileri değil, bu faaliyetlerden gelir sağlayan kişi, kurum ve aracılık yapan yapıları da kapsıyor. Böylece hem akademik çalışma hazırlatanlara hem de bu çalışmaları ücret karşılığında hazırlayanlara yönelik yeni yaptırımlar hayata geçirilecek.
Sabah gazetesinde yer alan editoryal bilgilere göre, kanun teklifinde akademik yayın hırsızlığı ve gölge yazarlık faaliyetlerine karşı kademeli para cezaları yer alıyor. Başkaları adına tez, makale, kitap ya da proje hazırlayan, hazırlatan veya bu sürece aracılık ettiği belirlenen kişilere 500 bin TL ile 5 milyon TL arasında idari para cezası uygulanması planlanıyor.
Teklifte, bu faaliyetleri ticari bir iş haline getiren kişi ve kuruluşlar için daha ağır yaptırımlar öngörülüyor. Parayla tez veya akademik çalışma hazırlamayı sürekli gelir kaynağına dönüştürdüğü belirlenen kişi ve işletmelere 1 milyon TL ile 10 milyon TL arasında idari para cezası verilmesi hedefleniyor. Böylece akademik çalışma hazırlamayı ticarete dönüştüren yapıların önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Kanun teklifinde dikkat çeken bir diğer düzenleme ise Türkiye'de yetkisiz şekilde yürütülen eğitim faaliyetlerine ilişkin oldu. Buna göre, yurt dışında bulunan herhangi bir eğitim kurumu adına Türkiye'de yürürlükteki mevzuata aykırı şekilde önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora programı açan ya da bu programları fiziki veya dijital ortamda yürüten kişiler hakkında cezai işlem uygulanacak.
Teklifte yer alan düzenlemeye göre, bu suçu işlediği belirlenen kişiler hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası ile birlikte 100 günden bin güne kadar adli para cezası verilmesi öngörülüyor.
Düzenleme, yalnızca yetkisiz eğitim programlarını düzenleyenleri değil, bu programların tanıtımını yapan kişi ve kuruluşları da kapsıyor. Yetkisiz eğitim programlarının sosyal medya, internet siteleri veya diğer iletişim kanalları üzerinden reklamını ve tanıtımını yapan kişiler hakkında da yaptırım uygulanması planlanıyor.
Kanun teklifine göre, yetkisiz akademik programların reklam ve tanıtımını yaptığı belirlenen kişiler 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile 50 günden 500 güne kadar adli para cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunulan kanun teklifinin, ilgili komisyonlarda görüşülmesinin ardından Genel Kurul gündemine gelmesi ve yapılacak oylamanın ardından yasalaşma sürecinin tamamlanması bekleniyor. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde, yükseköğretim alanında usulsüz akademik çalışma hazırlama, yetkisiz eğitim faaliyetleri ve bu faaliyetlerden gelir elde eden yapılara yönelik yeni yaptırımlar yürürlüğe girecek.
İstersen aynı haberi yerel haber sitesi formatına veya SEO odaklı haber formatına da aynı ciddiyeti koruyarak düzenleyebilirim.
