"Piyasalar 6700 lira ile başladı. Çünkü Amerika ile İran arasındaki anlaşma gece saat 03.00’te ne sonuçlar doğuracak kimse bilmiyordu. Ama saat gece 03.00’ten sonra bir 2 haftalık daha anlaşmaya girince altın fiyatlarında yükselme oldu. Bunun sebebi de petrol fiyatlarında hafif düşme olması altın fiyatlarını bir nebze de olsa yükseltti.

Şimdi 15 gün boyunca altın fiyatları bence bu civarlarda oynayacak. Ama seyri her şey savaş devam edecek mi etmeyecek mi? Savaş şayet durursa altın fiyatlarında yükselme, şayet biraz daha devam ederse altın fiyatları düşecek. Çünkü dünyadaki bütün ülkeler petrole harcadıkları para arttığı için ekonomilerinde zorlanma var. Bu da faizin artmasına sebep olacağından dolayı altın fiyatları düşecek.

Bizim halkımız ta anneannelerinden babaannelerinden beri altına karşı bir istekleri var. Ve bizim bütün vatandaşımız altını yastığın altında tutmayı çok seviyorlar. Bankaları tercih etmiyorlar. Sebebi de bankalardaki alım satım arasının çok yüksek olması ve fiziki altın vermemesi. O yüzden bizim vatandaşımız genelde benim altınım baş ucumda dursun dediği için yatırımını fiziki olarak altına yapıyor. O yüzden yani bu sırf Eskişehir değil bütün 81 vilayette de altın herkesin elinde oldukça çok."

Konu ile ilgili düşüncelerini açıklayan Saadet Partisi Eskişehir İl Başkanı Fesih Bingöl şu ifadeleri kullandı;

Eskişehir’in ulaşımıyla ilgili ciddi problemlerin olduğunu zaman zaman ifade ediyordum. ESTÜ'ye ulaşım konusunda Metrobüs birinci tercih olmamalıdır. Çünkü metrobüs için ayrı bir güzergâh gerekir. Dolayısıyla böyle bir çözüm üretilmek isteniyorsa, bunun yerine daha seri otobüslerle ulaşım sağlanabilir. Bu işi planlı ve kontrollü bir şekilde yapmak gerekir.

Eskişehir’in mevcut yol şartları yeni bir metrobüs hattına fiziken imkân vermiyor. Ancak Eskişehir’de geçmişte tartışmalı olsa da tramvay hatları var. Buna yönelik çalışmalar yapıldı ve bazı yönlerde hatlar devam etti. Bu tramvay hatlarının devam ettirilmesi daha doğru olabilir.

Sütlüce, Esentepe ve Yeşiltepe gibi bölgelere bu hatlar gidecekse gitmelidir. Muttalip’e de ulaşmalıdır diye düşünüyorum. Ancak burada fiziki engellerle karşılaşabiliriz. Çevre yolunu nasıl aşacağız, tramvay buradan nasıl geçecek; bu önemli bir konu. Daha önce istasyon köprüsünde tramvayın hızı düştüğü için köprü yıkıldı. Bu nedenle bu konu oldukça kritik. Tramvay hattı o bölgeye uzatılmalı. O üniversitede 15 bin öğrenci var. Eskişehir Hasan Polatkan Havalimanı da orada. Havalimanı durağı da eklenebilir.

Daha uzun bir mesafeden hafif bir eğim verilerek geçiş sağlanabilir. Ancak bunun için uygun bir imar planı imkânı var mı, yok mu, bunu değerlendirmek gerekir. Çevre yolunda trafiği hiçbir şekilde kapatamayız. Bu nedenle geçişi üstten sağlamak gerekir.

Ben yol konusunda uzun süre çalıştım, bu yüzden rampanın eğiminin tramvay hızına uygun olması gerektiğini biliyorum. Tramvay geçiş sırasında sorun yaşamamalı. Emniyet Müdürlüğü’nün bulunduğu noktada yüksek bir kot var ve orası fiziken uygun değil. Daha doğru bir alternatif tercih edilebilir.

Emniyet Müdürlüğü’nün karşı tarafına geçildiğinde arazide ciddi bir kot farkı bulunuyor. Bu yükseklik bir engel oluşturabilir. Çevre yolunda araçlar için yaklaşık 5,5 metre gabari var. Bu nedenle yapılacak köprünün en üst noktası 5,5 ya da 6 metre yüksekliğinde olmalı. Bunun için de en az 50-60 metre geriden başlanması gerekir. Hat, Kuyubaşı'ndaki İlahiyat Camii civarından geçmelidir. En uygun nokta orası. Önemli olan ihtiyaçtır. Metrobüs bu şehir için gereksiz bir seçenek olur. Bunun yerine daha seri otobüslerle, özellikle öğrencilerin ihtiyacını karşılayacak şekilde zaman planlaması yapılarak ulaşım sağlanabilir. Öğrenciler sabah geliyor, öğle saatlerinde ayrılanlar oluyor, öğleden sonra devam edenler bulunuyor. Bu nedenle belirli saatlere göre planlama yapılmalıdır.

Metrobüsü İstanbul’da gördüm. Metrobüs, uzun mesafeli hatlarda oldukça pratik bir çözüm sunar. Örneğin İstanbul’da Haydarpaşa ya da Tuzla’dan başlayıp Hadımköy’e kadar uzanan bir hat var. Bu tür uzun güzergâhlarda metrobüs gerekli olur ve çift yönlü çalışması gerekir. Tek yönlü işletme hem zaman kaybına yol açar hem de verimli olmaz. Eskişehir açısından bakıldığında ise böyle bir fiziksel altyapı şu an mevcut değil."

Konu ile ilgili düşüncelerini açıklayan Saadet Partisi Eskişehir İl Başkanı Fesih Bingöl şu ifadeleri kullandı;

"Akaryakıt ve elektriğe zam geldi. Eskişehir’de toplu ulaşıma da yakın zamanda zam gelebileceğine dair söylentiler var. Ben zam olmaması gerektiğini düşünüyorum. Şu an zaten onu söyleyeyim; belki bu konuyla doğrudan bağlantılı değil ama dün bildiğiniz gibi Amerika ve İsrail, İran karşısında geri adım attı. 14 günlük bir ateşkes söz konusu.

İran’ın ileri sürdüğü talepler mantıklı görünüyor. Bu talepler yerine getirilirse petrol fiyatları düşebilir. Dünyada düşer ama Türkiye’de düşer mi, bundan emin değilim. Türkiye’de yönetim anlayışı bu konuda farklı ilerliyor. İran savaşı başlamadan önce hazinede yaklaşık 120 milyar dolar rezerv vardı. Bu süreçte 50 milyar dolar harcandı ve yaklaşık 70 milyar dolar kaldı. Eğer savaş devam etseydi, bu rezervin de tükenmesi söz konusu olabilirdi ve daha büyük bir ekonomik sıkıntıyla karşılaşılabilirdi.

İspanya bu konuda tedbir aldı. Yaklaşık 5 milyar dolarlık bir kaynağı, vatandaş üzerindeki yükü artırmamak için sübvanse ediyor. Türkiye’de ise böyle bir uygulama bulunmuyor. Dubai benzeri bir finans merkezi kurulmasına yönelik çalışmalar var. Savaş sonrası sermaye Türkiye’ye yönelirse bir destek sağlanabilir. Ancak asıl önemli olan israfın önlenmesidir.

Toplu ulaşıma zam yapmak mümkün, yapılabiliyor. Ancak bunu İran savaşı ya da benzeri dış gelişmelere bağlamamak gerekir. Kaynakların doğru kullanılması gerekir. Bu nedenle Eskişehir'de toplu ulaşıma zam yapılmaması gerektiğini düşünüyorum."

Gezi öncesinde katılımcıları uğurlayan Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, programın yalnızca bir gezi olmadığını belirtti. Ayşe Ünlüce, “Geziler yalnızca birer ziyaret değil, aynı zamanda toplumsal bağları güçlendiren özel buluşmalar” ifadelerini kullandı. Katılımcılara iyi dileklerini ileten Ayşe Ünlüce, programın kültürel paylaşıma katkı sağladığını vurguladı.

Program kapsamında kadınlar, Sivrihisar’ın öne çıkan noktalarını yerinde görme imkânı buldu. Gezi rotasında Metin Yurdanur Açıkhava Müzesi, Sivrihisar Saat Kulesi ve Seyir Terası, Surp Yerortutyun Ermeni Kilisesi, Alemşah Türbesi ve Ulu Camii yer aldı. Bunun yanında Zaimağa Konağı, Sivrihisar Kilim Müzesi, Nasreddin Hoca Anıt Parkı, Hazinedar Camii, Kurşunlu Camii, Kılıç Mescid Minaresi, Aziz Mahmud Hüdayi Camii ve Arastalar Çarşısı da ziyaret edilen duraklar arasında bulundu.

Tarihi sokaklarda gerçekleştirilen gezide katılımcılar, ilçenin kültürel dokusunu yakından inceleme fırsatı buldu. Program yalnızca tarihi mekânlarla sınırlı kalmadı. Katılımcılar, Sivrihisar’ın öne çıkan lezzetlerini de deneyimledi. Özellikle bamya çorbası başta olmak üzere yöresel tatlar, geziye katılanlara sunuldu.

Geziye katılan kadınlar, daha önce görmedikleri pek çok yeri yerinde görmenin kendileri için önemli olduğunu ifade etti. Katılımcılar, programdan memnun ayrıldıklarını belirterek Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce’ye teşekkür etti.

Odunpazarı Belediyesi, kent genelinde sürdürdüğü sosyal ve kültürel projelere bir yenisini daha eklemek üzere Osmangazi Mahallesi’nde yeni bir yaşam alanı oluşturuyor. Yapımı devam eden cazibe merkezi, bölgedeki ihtiyaçlara yanıt vermek amacıyla planlandı. Modern yapısı ve farklı kullanım alanlarıyla dikkat çeken proje, mahallede günlük yaşamın önemli parçalarından biri olacak şekilde tasarlandı.

Osmangazi Mahallesi Pazaryeri olarak bilinen alanda yükselen merkez, yalnızca alışveriş yapılan bir alan olarak değil, aynı zamanda insanların bir araya gelebileceği bir nokta olarak kurgulandı. Projenin bodrum katında organik pazar yer alacak. Üst katlarda ise kafeler, restoranlar ve çeşitli sosyal alanlar bulunacak. Bu alanların hem mahalle sakinlerinin ihtiyaçlarını karşılaması hem de gün içinde vakit geçirilebilecek bir ortam sunması hedefleniyor. Aynı zamanda projede yer alan ticari alanların bölge ekonomisine katkı sağlaması ve yerel esnafa destek olması planlanıyor.

Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, projeye ilişkin yaptığı açıklamada, “Osmangazi Mahallemizde yapımını sürdürdüğümüz bu merkez, yalnızca bir yapı değil; aynı zamanda sosyal hayatı güçlendirecek bir buluşma noktası olacak. Hemşehrilerimizin günlük yaşamına dokunan, onların ihtiyaçlarına cevap veren projeler üretmeye devam ediyoruz. Bu merkez tamamlandığında yalnızca Osmangazi’ye değil; Sümer, Kırmızıtoprak ve Vişnelik mahallelerimize de hizmet edecek” ifadelerini kullandı.

Daha önce hayata geçirilen kültür merkezleri, parklar ve sosyal tesislerin ardından planlanan bu yatırımın, bölgeye hem sosyal hem de ekonomik açıdan hareket kazandırması bekleniyor. İnşaatı büyük ölçüde tamamlanan cazibe merkezinin kısa süre içinde hizmete açılması planlanıyor.

Ziyaret sırasında görevli diş hekimleri, çocukların diş kontrollerini tek tek yaptı. Kontrollerin ardından çocuklara doğru diş fırçalama yöntemleri anlatıldı. Sağlıklı dişlere sahip olmanın yolları sade bir dille aktarıldı. Günlük bakımın neden önemli olduğu örneklerle açıklandı. Eğitim sürecinde çocukların ilgisini çeken yöntemler kullanıldı.

Etkinlik boyunca çocuklar merak ettikleri soruları diş hekimlerine sorma imkânı buldu. Anlatımlar sırasında eğlenceli anlar yaşandı. Renkli görüntülerin oluştuğu ziyarette çocukların sürece aktif katılım sağladığı gözlendi.

Ziyaret sonunda çocukların doğru diş bakımı konusunda temel bilgileri öğrendiği belirtildi. Etkinlikten memnun kalan minikler, poliklinikten mutlu ayrıldı.

Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı ile Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen çalışma, Eşitlik Birimi koordinasyonunda gerçekleştiriliyor. “Kadınlar için Alçı ve Boya Kursu” adıyla düzenlenen eğitim programında, katılımcılar duvar onarımı, alçı uygulamaları ve boya teknikleri gibi konularda bilgi edinecek. Eğitim sürecinde verilen bilgiler, atölye çalışmalarıyla pekiştirilecek.

Eğitimler, Eskişehir Büyükşehir Belediyesine bağlı Yenikent yerleşkesinde bulunan Fen İşleri Dairesi Başkanlığı atölyelerinde yapılacak. Kursa katılacak kadınların ulaşımı ise Kadın Danışma ve Dayanışma Merkezi önünden kaldırılacak servislerle sağlanacak. Program, kadınların kendi yaşam alanlarında daha bağımsız hareket edebilmesini hedeflerken, birlikte öğrenme sürecini de destekleyecek şekilde planlandı.

Kurs, 13-14 Nisan 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek. Programa katılmak isteyenler için kayıtlar 6-10 Nisan 2026 tarihleri arasında alınacak. Başvuruların 0 (222) 230 79 70 numaralı telefon üzerinden yapılabileceği bildirildi.

"Tepebaşı ilçemizde ciddi bir hizmet sıkıntısı var. İlçe adeta sorun yumağına dönmüş durumda. Buna rağmen belediye yönetimi, sorunları çözmek yerine algı yönetimiyle günü kurtarmaya çalışıyor. Kültür ve sanat etkinlikleriyle “çalışıyoruz” görüntüsü veriliyor ama sahaya baktığımızda ortada elle tutulur bir yatırım göremiyoruz.

Belediyenin borcu ortada. 880 milyon kısa vadeli, 400 milyonu aşan uzun vadeli borç var. Yaklaşık 1 milyar 300 milyon liralık bir yükten bahsediyoruz. Bu rakamlar, Odunpazarı Belediyesi’nin neredeyse üç katı. Neredeyse Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ile yarışan bir borç tablosu var. Ama buna rağmen “her şey yolunda” deniliyor. Kusura bakmayın ama gidişat hiç de iyi değil.

Tepebaşı Belediyesi yatırım yapamıyor. Yapamadığı için de çözümü arsa satmakta arıyor. Meşhur AVM'nin hemen yanında bulunan mevcut bir otopark alanı için bile satış yetkisinin verilmiş olması durumu çok net bir şekilde ortaya koyuyor. Bu gidişat iyi değil. Tepebaşı Belediyesi'ni yönetmeye çalışanların sadece günü kurtarmaya çalıştığı gün gibi ortada.

Nerede projeler? Nerede kalıcı yatırımlar? Sayın Ahmet Ataç’a açıkça soruyoruz. 2014 yılından bu yana, yani son 12 yılda Tepebaşı’na kalıcı olarak ne kazandırdınız? Biz araştırdık, somut bir cevap bulamadık.

Plan ve Proje Müdürlüğü var. Fen İşleri var. Park ve Bahçeler var. Bütçeleri var, ödenekleri var. Ama sahada karşılığı nerede? Tepebaşı halkı yol bekliyor, park bekliyor, hizmet bekliyor. Esentepe’de, Şirintepe’de, Sütlüce’de, Çamlıca’da tablo ortada. Vatandaşın yaşadığı sorunlar ortada.

Zamanında bol bol reklamını yaptığınız elektrikli otobüsler nerede? Kent trafiğinde gören var mı? ESTÜ’ye ulaşımda ciddi sıkıntı var. Buradan açık çağrımızdır: Sayın Ahmet Ataç, en azından öğrenciler için düzenli seferler konulmasına vesile olun. Otobüslerin bir işe yaradığını Eskişehir halkı görsün.

Diğer yandan, belediye meclisinde yaşananlar da dikkat çekici. Meclis toplantılarını takip ediyoruz. Sayın Ahmet Ataç bazen var, bazen yok. 2025 yılı faaliyet raporu konuşuluyor, bütçeler tartışılıyor ama belediye başkanı salonda yok. Soruyoruz. Bu raporlar konuşulurken orada olmayacaksanız ne zaman olacaksınız? O koltuk eleştiriden kaçmak için değil, hesap vermek için vardır.

Tepebaşı Belediyesi CHP Grup Başkanvekili Atilay Dalgıç, “Herkes işine baksın. Merak etmeyin Tepebaşı'nda sorun yok” diyor. Ama gerçekler ortada. Sorun var, hem de ciddi sorunlar var.

Biz Anahtar Parti olarak şunu net bir şekilde ifade ediyoruz. Üreten, yatırım yapan, ayağını yorganına göre uzatan bir belediyecilik anlayışı mümkün. Biz bu anlayışı Tepebaşı’na kazandırmakta kararlıyız. Tepebaşı halkı artık laf duymak değil, hizmet görmek istiyor."

Turnuvada Türkiye’nin yanı sıra Fas, Paraguay, Özbekistan, Kosta Rika, Etiyopya, Norveç ve Uruguay mücadele edecek. Sekiz takımın yer aldığı kupada karşılaşmalar belirlenen program çerçevesinde oynanacak.

Türkiye U18 Kadın Millî Takımı, A Grubu’nda Fas, Paraguay ve Özbekistan ile karşılaşacak. Grup aşamasında oynanacak maçların ardından takımlar sıralamaya göre yoluna devam edecek.

Kadronun teknik ekibinde Eskişehirspor’un eski kalecilerinden Sinan Ören de yer alıyor. Sinan Ören, turnuvada kaleci antrenörü olarak görev yapacak. Daha önce Siyah Kırmızılar forması giyen Sinan Ören’in millî takım bünyesinde yer alması Eskişehir futbolu açısından dikkat çeken bir gelişme oldu.

UEFA Dostluk Kupası, 17 Nisan Cumartesi günü oynanacak karşılaşmalarla tamamlanacak. Turnuva boyunca takımlar hem deneyim kazanacak hem de uluslararası seviyede mücadele etme fırsatı bulacak.

“Milli Güvenlik konusu hassas bir konu. Yani yapılan açıklamalar farklı yönlere gidebilir. Siyaseten yanlış anlaşılabilir, içinden cımbızlanarak çekilip aleyhte kullanılabilir. Artık her şeyi bırakın; başka Türk Silahlı Kuvvetleri yok, başka ordu yok. Dolayısıyla Türk Silahlı Kuvvetlerini yıpratmakta da kullanılabilir. Birtakım algı faaliyetleri, tezviratlar da yürütülebilir. Dolayısıyla bizim zaviyemizden, bizim bakış açımızdan Milli Savunma politikalarına ilişkin nedir, ne yaptık, bundan sonra ne yapmayı planlıyoruzu bir şekilde anlatmak ve bunu da bir 10-15 dakikayla sınırlı tutmak; çünkü 3 saat 5 saat konuşabiliriz bu konuda ama sorulara bırakmak mikrofonu ve sizin sorduğunuz sorularla konuları birbirini tamamlayacak şekilde açmak ve bir nebze bilgi sahibi yapmak sizi. Zaten bildiğiniz konular, hepiniz takip ediyorsunuz. Burada önemli olan bazı temalar var. Yani işte savunma sanayii olsun, diğer konular olsun buradaki gerçekleri anlatalım ki veya bizim bakış açımızla, bizim tespit ettiğimiz hususları anlatalım ki siz de işte etrafınızdakilerle, muhatap olduğunuz kişilerle bunları değerlendirebilirsiniz, belirtebilirsiniz.

15 Temmuz'dan sonra gerek bu yapısal değişikliklerle veya başka düzenlemelerle Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli Savunma Bakanlığı yapısı kökten değişti, takip ediyorsunuz. Yani kimi zaman bazı yorumlar yapılıyor. 10 sene, 15 sene veya 20 sene önce emekli olmuş askeri personel tarafından; gerçekten şu anda o dönemle bu dönem arasında ciddi fark var. Yani ben 5 sene önce emekli oldum diyebiliriz 2021 yılında ki o günden bu yana ki çok seviyordum Silahlı Kuvvetlerimi ve Deniz Kuvvetlerimi, yakinen takip ettim; ben bile bazı konularda geride kaldığımı hissediyorum. Dolayısıyla yorumlarda temkinli oluyorum, tezvirata, yanlış anlamaya meydan verecek değerlendirmelerde bulunmuyorum biraz önce belirttiğim nedenlerle. Ama görüyorsunuz bazı işte sivil veya asker emekli bürokratlarımız değişik yorumlarla, değişik işte açıklamalarla olayı başka mecralara çekiyor.

Dolayısıyla benim tavsiyem öncelikle resmi açıklamaların dikkate alınması, daha sonra sağduyulu değerlendirmelerle bu yolda yürünmesi. Birinci tavsiyem bu; bunun örneğini de çok yakın zamanda gördünüz geçmiş dönemde.

Şöyle bir avantajım var; 15 Temmuz'dan 3 gün sonra Deniz Kuvvetleri Harekat Başkanlığına atandım. Yani 18 Temmuz günü İzmir'de görevliydim, 18 Temmuz günü Deniz Kuvvetleri Karargahına katıldım. Dolayısıyla o süreci de çok yakından tanıdım. Kaldı ki albaylık dönemimde İstanbul Askeri Casusluk denen FETÖ kumpası, biliyorsunuz isim davalardan biridir, onun da sanığıydım. En sonunda Anayasa Mahkemesi kararıyla, hak ihlali kararıyla tekrar yargılandık ve beraat ettik. Daha sonra da mesleki paternimiz devam etti. Dolayısıyla Deniz Kuvvetlerinin yaşadığı, daha doğrusu Türk Silahlı Kuvvetlerinin yaşadığı bütün olayların kendi çapımda, kendi bakış açımla merkezinde yer aldım diyebilirim. Bütüncül değerlendirmeye bu da büyük katkı sağlıyor.

Partinin Milli Savunma politikaları eleştirilebilir, dış politika eleştirilebilir ama şunu her zaman altını çizerek söylüyorum: Biz iktidarda değiliz. Bizim elimizde ne bir istihbarat teşkilatı var bize bilgi getirecek, ne bir Özel Kuvvetler Komutanlığı var ne de başka devlet kurumları var. Biz oturuyoruz; tamamen gönüllülük esasına göre bize destek sağlayan, tamamen gönüllülük esasına göre, bunu altını çiziyorum, emekli askeri personel, emekli güvenlik uzmanları, emekli dış politika personeli ile işte açık kaynaklardan toplamış bilgilerle bir vizyona, bir değerlendirmeye tabi tutuyoruz ve Sayın Genel Başkanımıza iletiyoruz, parti yönetimine iletiyoruz. Bu konuda da şu ana kadar vicdanen gayet iyi görev yapıldığını hissediyorum. Hatalar olabilir ama şunu değerlendirirken lütfen objektif değerlendirmek lazım. İki tane haber kanalıyla sadece sosyal medya var elimde. Dolayısıyla duyurmak veya bilgi sahibi kılmak gerçekten zor. Burada sizden işte ilk talebim bu olacak. Yani sosyal medyadan takip edin bizi, kafanıza yatan, size uyum sağlayan fikirlerimizi siz de yayın. Dolayısıyla başka bir kaynağımız yok çünkü. Yani dumanla veya davulla sokakta haberleşecek halimiz, kendimizi duyuracak halimiz yok. Burada sizin desteğiniz çok önemli.

Cumhuriyet Halk Partisi 38. Olağan Kurultayı'ndan sonra Sayın Genel Başkanımızın kurultay hazırlıklarında verdiği bir taahhüt vardı. Cumhuriyet Halk Partisi'nde ilk defa Milli Savunmadan Sorumlu bir Genel Başkan Yardımcılığı, Milli Güvenlikten Sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı tesis edileceğini açıklamıştı. Daha sonra kurultaydan sonra o göreve ben başladım. O dönem gölge bakanlık müessesesi vardı, biliyorsunuz 18 disiplin vardı. Bu 18 disiplinden işte İçişleri Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı gibi hepsini tek tek saymayayım, gölge bakanlıklar oluşturuldu ve o şekilde bu olay devam etti.

Milli Güvenlik Danışma Kurulu kuruldu. Emekli general, amiral ve güvenlik uzmanlarından oluşan bu kurul; ayda bir veya iki ayda bir, kriz durumlarına bağlı olarak acil toplanarak Genel Başkanı ve parti yönetimini bilgilendirdi. Bunun yanında 140-150 sayfalık Milli Güvenlik Politika Belgesi hazırladık. Bu politika belgesi tamamen parti içi bir dokümandır. Bunu basına veya örgütümüze yaymadık çünkü bu belge, parti programında yer alan hususların nasıl yapılacağını anlatıyor. Bu belge bizim açımızdan canlı bir dokümandır; yarın yeni bir öneri gelirse değişebilir. Şu anda bu dokümanı Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisine devrettik ama o dönem bu hazırlığı tamamladık.

Bunun dışında bize katkı sağlayabilecek herkesle irtibat kurduk. Bu süreç tamamen gönüllülük esasına göre yürütüldü. Kimi arkadaşlarımız, büyüklerimiz veya beraber çalıştığımız personelimiz; savunma sanayisinde ya da devlette çalıştıkları için iş gelecekleri açısından çekindiler. Ancak çekinmeyenlerle irtibatımızı kurduk ve onlardan katkı sağladık. Bu noktada sadece emeklilerden destek aldık. Yani burada sakın "İçeriden bilgi aldık" gibi bir anlam çıkmasın. Daha iyi bir Türk Silahlı Kuvvetleri ve milli güvenlik politikası nasıl oluşturulabilir diye bunun üzerinde çalıştık.

Eleştirilerde her zaman yapıcı olduk ve yapıcı olmaya da devam edeceğiz. Kim ne derse desin; çıkıp bağırmanın veya elinde sopayla vurmanın bir anlamı yoktur. Eğer bir şeyi eleştiriyorsan çözüm önerisi getireceksin. Örneğin, Deniz Unsur Komutanlığı Karadeniz'de konuşlanacaksa o zaman "Montrö'ye dikkat edeceksiniz, sadece Karadeniz'e sahildar ülkelerden oluşacak ve insansız deniz araçları gibi yeni teknolojiler Montrö'de dikkate alınmalı" diyeceksin. Biz de bu şekilde yapıcı öneriler getirdik.
Bu süreç devam etti ve 39. Olağan Kurultay'dan sonra gölge bakanlık sistemi kaldırıldı. Önce Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisinde 18 disiplinin yer almasına karar verilmişti. Parti Meclisi ve Merkez Yönetim Kurulu (MYK), partinin en üst karar organlarıdır. MYK'da sadece sivil toplum kuruluşları ve diğer idari görevlilerin olmasına karar verilmişti. Ancak Sayın Genel Başkan yaptığı bir değerlendirmeyle güvenlik, ekonomi ve dış politika disiplinlerinin hem Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisinde hem de MYK'da olmasına karar verdi.

Ben MYK'da Genel Başkan Yardımcısı olarak görevime devam ettim. Benden daha kıdemli bir amiralimiz ise Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisinde Milli Güvenlik Politikaları Kurulu Başkanı oldu. Bu kurulun altında üçü milletvekili, sekizi güvenlik uzmanı ve emekli asker olmak üzere 11 kişi bulunmaktadır. Onlar da tamamen gönüllülük esasına göre çalışan arkadaşlardır.

Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi ile MYK arasındaki ayrımı söylemek gerekirse; aday ofisi hükümet programını yazacak. Parti programının güvenlik bölümü yazıldı, eminim okumuşsunuzdur. Bunu daha detaylı bir şekilde hükümet programına çevirecekler. Biz de onlarla koordineli bir şekilde çalışıyoruz ve şu ana kadar hiçbir sıkıntımız olmadı. Gayet uyumlu ve koordineli bir süreç yürütüyoruz. Bu ekip Türkiye'yi dolaşacak; muhtemelen Eskişehir'e de gelecekler. Kurul başkanı dahil 12 kişilik bu ekip çalışmalarını sürdürüyor. MYK ise parti politikalarını belirlemek, Genel Başkana tekliflerde bulunmak ve karara esas bilgileri sağlamak gibi görevlerine devam ediyor.

Parti programında genellikle bağlayıcı ve çok detaya giren kesin şeyler söylenmez. Ancak o kadar acil hususlar var ki biz parti programında biraz daha detaya girdik. Askeri sağlık sistemi, askeri eğitim sistemi ve doğal afetlerle ilgili detayları programa yazdık. Dolayısıyla parti programı, hükümet programına esas teşkil edecek hale geldi. Cumhuriyet Halk Partisi'nin resmi internet sitesinde yer alan bu programı okumanızı tavsiye ederim. Bu çalışmalar geliştirilerek hükümet programı haline getirilecek. Parti programındaki yedi ana başlığı özetleyebilirim; bu başlıkların altına onar on beşer sayfalık maddeler eklenebilir.

Türk Silahlı Kuvvetlerini siyaset dışı tutmak, Türk Silahlı Kuvvetlerini siyasetin etkisinden çıkarmak birinci önceliktir. Bence herkes de bununla mutabık kalır. Cumhurbaşkanlığı ofisi de hükümet programı yazarken bunu dikkate alır zaten. A Partisi, B Partisi veya C Partisi önemli değil. Türk Silahlı Kuvvetleri, siyaset dışı kimliğine kavuşmalı ve bu idame edilmelidir. Görüşümüz şudur: Türk Silahlı Kuvvetleri, şehit aileleri, gaziler, savunma sanayii ve Atatürk, siyaset dışıdır ve siyaset üstüdür. Özellikle Atatürk bu kapsamdadır. Dolayısıyla birinci madde budur. İkincisi; barışta caydıran, savaşta kazanan Türk Silahlı Kuvvetleri hüviyetinin idame edilmesi ve geliştirilmesidir. Bakın, bu hüviyetin kazandırılması demiyorum. Biliyorsunuz, hepiniz en az benim kadar konulara hakimsiniz. Kütahya-Aslıhanlar Muharebesi dışında Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Cumhuriyet öncesini de sayarsanız, kaybettiği bir muharebe, savaş veya çatışma yoktur. Dolayısıyla değerlendirmeler yapılırken bazı şeyler üzerinde bunu dikkate almanız lazımdır. Türk Silahlı Kuvvetleri, Atatürk’ün ve ebedi başkomutanın muzaffer ordusudur. Dolayısıyla bunu daha da devam ettirecek ve geliştirecek tedbirler alınması, birinci maddede söylediğim siyaset dışı olma durumundan biridir.

Daha sonra bunlarla bağlantılı olarak personel yönetiminde biliyorsunuz 5 safha vardır: Personel temini, eğitimi, ataması, terfisi ve emekliliği. Bu süreç ana hatlarıyla 5 safha hâlinde gider. Bunların objektif kriterlere göre; anayasa, kanunlar ve nizamlara göre yapılması ile liyakat ve sadakat Atatürk ilkeleri ve yasalara sadakatin esas alınmasını sağlayacağız. Bunların nasıl yapılacağı da Milli Güvenlik Politika Belgesi’nde yer alacaktır. Bir tane örnek vereyim: Mülakatlarda itiraz hakkı olacak ve kamera kaydı alınacak gibi örnekler mevcuttur.

Onun ardından Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin özlük hakları geliyor. Bakın, şu anda ben de dâhil olmak üzere bu salondaki herkesin maaşı yoksulluk sınırının altına geldi. Ancak benden emin olun çok daha düşük maaş alanlar vardır. Elleri kaldırsınlar; açlık sınırının altında olanlar veya yarısı açlık sınırının altında olanlar elini kaldırsın. Bu düzende, Genel Başkanınızın ifade ettiği bu kara düzende, emekliler ve asgari ücretliler eziliyorlar. Herkes eziliyor. Ancak benim de görevim Türk Silahlı Kuvvetleri personeli olduğu için şunu belirtmek zorundayım: Emekli astsubaylar, verilen taahhütlere rağmen açlık sınırının altında maaş alıyorlar. Emekli uzman erbaşlar, emekli devlet memurları ve emekli binbaşılar da aynı durumdadır. Dolayısıyla ciddi bir sıkıntı vardır. Muvazzaf personelden, yani görevli personelden bir rütbenin altındakiler de yoksulluk sınırının altında maaş alıyorlar. Yani şimdi ölmeyi emrettiğiniz; dağda, bayırda ve denizde görevlendirdiğiniz, şurada uçakların en modern uçakların bakımını yapmakla görevlendirdiğiniz personele bu reva değildir. O yaştan sonra ikinci bir işte çalışmak da bu ekonomik şartlarda zaten mümkün değildir. Dolayısıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinin özlük ve sosyal haklarının düzeltilmesi de ana maddelerimizden biridir.

Ondan sonra ne geliyor? Mutlaka bunu sorarsınız; 15 Temmuz’da yapılan yapısal dönüşüm denen ama bizce olumsuz etkileyen düzenlemelerin tekrar düzeltilmesidir. Ne var mesela? Askerî eğitim sistemi vardır. Bununla ilgili parti programında Milli Savunma Üniversitesinin ne olacağını, harp okullarının nereye bağlanacağını, liselerin nasıl açılacağını, astsubay hazırlama okullarının nasıl açılacağını ve astsubay meslek yüksekokullarının 4 yıla çıkarılacağını yazdık. Bunlar artık parti programında taahhüttür. Bir diğer hususu şimdi söyledim, onu tekrar hatırlatayım çünkü önemlidir: Özlük hakları konusunda da biliyorsunuz üç tane temel dernek vardır: Emekli Astsubaylar Derneği, Emekli Subaylar Derneği ve Emekli Uzman Erbaşlar Derneği. Bunlar 2847 sayılı kanunla kurulmuş, Milli Savunma Bakanlığı himayesinde yasal derneklerdir. Biz bu personelin özlük hakları konuşulurken bu üç dernekten de temsilcilerin o masada olmasını istiyoruz ve bunu da parti programına yazdık. Dolayısıyla direkt TESUD müdahale edecek, TEMAD müdahale edecek, TEMUD müdahale edecek ve istekleri belirteceklerdir.

Şimdi gelelim 15 Temmuz sonrasına. İşte askerî eğitimi söyledim. En önemlisi askerî sağlıktır. Kuzeyde savaş var, güneyde savaş var. NATO’da bu kadar harekât temposuna herhâlde bir Amerika Birleşik Devletleri ordusu ulaşmıştır. Yoğun harekât temposu var ancak askerî sağlık sistemi hâlâ yoktur. Bu seneden beri, marttan beri "yapacağız, yapacağız" deniyor ancak ortada bir şey yoktur. Askerî sağlık sistemi de önceliğimizdir. Başka neler var? Askerî yargı sistemi ile ilgili birtakım düzenlemeler, doğal afetlerdeki Türk Silahlı Kuvvetlerinin rolü ve Türk Silahlı Kuvvetleri komuta yapısı vardır. Şu anda Genelkurmay, Milli Savunma ve Kuvvet Komutanlıklarının hepsi aynı seviyede Milli Savunma Bakanlığına bağlıdır. Bu durum komuta birliği ve sadeliği açısından uygun değildir. Örneğin Jandarma ile Sahil Güvenlik Komutanlığının Türk Silahlı Kuvvetleri ile olan ilişkileri koparıldı. Bunların tekrar bir şekilde düzenlenmesi lazımdır. Tabii ki kolluk kuvvetleridir; tabii ki barış zamanı İçişleri Bakanlığı emrinde olacaklar ancak bu kadar güçlü, yani Jandarma Genel Komutanlığı şu anda birçok devletin kara kuvvetlerinden güçlüdür; Sahil Güvenlik Komutanlığı birçok devletin deniz kuvvetleri ile eşit seviyededir. Bunlardan bir sinerji yaratacak şekilde koordinasyonu sağlamak lazımdır. Başka ne var? OYAK vardır. OYAK’ta sıkıntılar vardı, bu sene göreceğiz bakalım. Ne var? Türk Hava Kurumu var; hâlâ başında kayyum vardır. Dolayısıyla bu tip düzenlemeler yapmak ve bu 15 Temmuz’dan sonra yaşanan olayları düzeltmek önceliğimizdir. İlk aklıma gelenler bunlardır. Başka ne var? Askerî alanların ranta açılması vardır. İşte en son Balıkesir; İstanbul’da son 10 yılda %49 askerî alan ranta açılmış. Halka açılsa bir şey demeyeceğim ama AVM oluyor, rezidans oluyor. Bunların tekrar gözden geçirilmesi gibi durumlar söz konusudur. 15 Temmuz’daki hain darbe girişimini sonuna kadar lanetliyoruz ama sonuçlarının bedelini de Türk Silahlı Kuvvetleri ödememelidir.

15 Temmuz,da 253 vatandaşımızın yanı sıra kışlalarından çıkmayan bir grubu da, o FETÖ'cüleri darbecileri kışlalarından çıkarmayan Türk Silahlı Kuvvetlerinin %92'si, askeri personelin %92'si engel oldu 15 Temmuz'da. Bunu unutmamak lazım. Yani 15 Temmuz'un vebalini de Türk Silahlı Kuvvetlerine zinhâr yüklememek lazım.

Ondan sonra ne var bir madde; şehit aileleri, gaziler, 6. madde. Şehit aileleri ve gazilerle ilgili yaptıklarımızı biliyorsunuz işte. Geçen sene de geldik buraya, yüzün üzerinde il ve ilçede 200'ün üzerinde dernek dolaştık. Genel Başkanımız işte geçen bir ay önce, bir buçuk ay önce grup toplantısında bir daha hatırlattı. Üç tane büyük dernek var işte 2847 ile kurulan; onlar da o şekilde kuruldu, onlarla irtibatımız devam ediyor. Sıkıntılarını, dertlerini iletmeye çalışıyoruz.

2024 Haziran ayında bir tane İstanbul'da Şehit Aileleri Gaziler Çalıştayı yaptık. Bu dernekler geldiler, terörle mücadele sırasında yaralananlar ama gazi sayılmayanlar geldiler. Özlük ve sosyal hakları çok kötü durumda. Yani düşünün; er, erbaş, gazi emsal maaşları... Yani 7.500 lira anne alıyor şehit olanın, 7.500 lira baba alıyor. Böyle bir şey var mı, böyle bir dünya? Yani normal bunları da düzeltecek şekilde 18 kanun teklifi verildi, hepsi Milli Savunma Komisyonu'nda bekliyor. Bugün yarın, bugün yarın biz de bunu bir şekilde tekrar tekrar gündeme getirmeye çalışıyoruz.

Yani zaten her konuşmada, her basın brifinginde aylık yaptığımız mutatlardan tutun da başka konularda üç tane temel konu var gündeme getirdiğimiz. Bir tanesi şehit aileleri, gaziler; bir tanesi askeri sağlık sistemi; bir tanesi de personel özlük hakları. Dolayısıyla şehit aileleri ve gazilerin de durumunu takip ediyoruz. Şunu da özellikle vurguluyorum, bakın bunu her yerde vurgularız: Şehitler Türk milletinin toprak altındaki ulu kökleri, gaziler de Ebedî Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ifade ettiği gibi yaşayan anıtlardır ve onlar Türk milletinin asli sahipleridir. Bu bir kere bizim düsturumuz.

Genel Başkanımız ne dedi bu devam eden çalışmalarda: "Şehit aileleri ve gazilerin yüzüne bakamayacağım hiçbir sürecin veya çalışmanın içinde olmam," dedi. Dolayısıyla o açıdan onu da bu vesileyle vurgulamak istiyorum. Sonuncusu savunma sanayi. Savunma sanayinde başarılar var, zafiyetler var. Bunları da gündeme getiriyoruz. Çok kıymetli destek aldığımız, yani mesela Twitter'da şimdi isimlerini vermeyeyim ama takip edenler, bu konuda ilgilenenler, uzman olarak değerlendirdikleri arkadaşlarla irtibatımız var. Onlardan destek alıyoruz.

Yani insan gücü açısından bir sıkıntımız yok. Zaten her Silahlı Kuvvetler mensubu bir şekilde harekât ihtiyaçları belirleme, konsept ve savunma sanayinin etkileşimi konusunda bir derece tecrübe sahibi. Dolayısıyla savunma sanayinde de temel prensibimiz şu: Etkin, adil, denetlenebilir bir proje yönetimi yapılması lazım. Kayırmacılıktan uzak, siyasi referansın olmadığı bir personel yönetimi olması lazım. Bir de yurt dışı göç, beyin göçünün engellenmesi lazım.

Yani biz şimdi mesela şöyle bir tezvirat yapılır: "Cumhuriyet Halk Partisi geldiğinde savunma sanayi duracak." Zinhâr, savunma sanayi daha da ileri gidecek. Yani etkin proje yönetimi, harekât ihtiyaçları harekât ihtiyaç makamları tarafından saptanacak. Aynı proje üzerinde değişik firmalar çalışıp gayret israfı olmayacak. İşi yapabilen firma projeyi alacak. Siyasi yakınlık bir iş alma, proje alma aracı olmayacak. Bir de bu projeler denetlenecek, Milli Savunma Komisyonu denetleyecek, Milli Savunma Komisyonu da uzmanlarla desteklenecek."

TFF’nin resmi internet sitesinde yer alan maç bilgileri doğrultusunda karşılaşmanın stadyumu, Eskişehir Prof. Dr. Fethi Heper Stadyumu olarak güncellendi. Böylece bir süredir gündemde olan stat değişikliği resmiyet kazandı.

Kararın, Bursaspor Yönetim Kurulu’nun yaptığı girişimlerin ardından alındığı belirtildi. Bu gelişmeyle birlikte karşılaşmanın oynanacağı yer netlik kazanmış oldu.

Pazar günü oynanacak mücadele, 33 bin 500 kişi kapasiteli Eskişehir Prof. Dr. Fethi Heper Stadyumu’nda gerçekleştirilecek. Bursaspor açısından büyük önem taşıyan karşılaşmada, taraftarların da yoğun katılım göstermesi bekleniyor.

Olay, ilçede meydana gelen bir elektrik arızasına müdahale sırasında yaşandı. Elektriği kesmek için çalışma yaptığı belirtilen Ahmet Pak, bu sırada yüksek gerilim akımına kapıldı. Ağır yaralanan Ahmet Pak için çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine sağlık ekipleri sevk edildi.

İlk müdahalenin ardından hastaneye kaldırılmak üzere yola çıkarılan Ahmet Pak, yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Yaşanan olayın ardından bölgede inceleme başlatıldı. Yetkililer, olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin çalışmanın sürdüğünü bildirdi.

Hayatını kaybeden Ahmet Pak için cenaze namazının Sivrihisar Aziz Mahmut Hüdayi Camii’nde kılındığı, ardından defnedildiği öğrenildi.

Kaza, Eskişehir’den Günyüzü ilçesine dönüş yolunda gerçekleşti. İki aracın kafa kafaya çarpışması sonucu meydana gelen kazada, diğer araçta bulunan bir vatandaş yaşamını yitirdi. Kazanın ardından sağlık ekipleri kısa sürede olay yerine ulaştı ve yaralılara ilk müdahaleyi yaptı.

Günyüzü Kaymakamı Muhammed Raşit Kurt ile şoförü Muhammet K., yapılan ilk müdahalenin ardından ambulansla Eskişehir Şehir Hastanesi’ne sevk edildi. Yaralıların hastanede tedavilerine başlandı.

Eskişehir Valisi Erdinç Yılmaz, kazanın ardından hastaneye giderek Günyüzü Kaymakamı Muhammed Raşit Kurt ve şoförü Muhammet K.’yı ziyaret etti. Ziyaret sonrası açıklamalarda bulunan Erdinç Yılmaz, kazanın iki aracın kafa kafaya çarpışması sonucu meydana geldiğini belirtti.

Erdinç Yılmaz, yaralıların sağlık durumlarına ilişkin, “Kaymakamımızın ve şoförümüzün sağlık durumları iyi” ifadelerini kullandı. Kazada hayatını kaybeden vatandaşla ilgili de konuşan Erdinç Yılmaz, “Vefat eden vatandaşımıza Allah’tan rahmet diliyorum. Kaymakamımıza ve şoförüne acil şifalar temenni ediyorum” dedi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

"Eskişehirspor’u, Eskişehir’i ve Eskişehir taraftarlarını tebrik etmek lazım. Buradan başlayayım. Geçen hafta sonu Türkiye’de oynanan dört çok önemli maç vardı. Birincisi, şampiyonluğu ilgilendiren Trabzonspor-Galatasaray maçıydı. İkincisi, yine şampiyonluğu ilgilendiren Bursaspor-Mardin maçıydı. Üçüncüsü, yine şampiyonluğu ilgilendiren Fenerbahçe-Beşiktaş maçıydı. Dördüncüsü ise Eskişehirspor-Kütahyaspor maçıydı. Bu karşılaşma, sıralamadan bağımsız olarak rekabetin getirdiği bir mücadeleydi; kazananın ya da kaybedenin çok belirleyici olmadığı, ancak prestij açısından alınan galibiyetin oldukça kıymetli olduğu bir maçtı. Benim için bu maçların önüne Eskişehirspor maçı geçti.

Kütahyaspor’un burada yaptığı bazı stratejik hatalar var. Nedir mesela? Ben Kütahyaspor’un yerinde olsam, 8 puan farkla 2. Lig’e doğru giden bir takım olarak oradaki taraftara, şehre ve futbol kamuoyuna daha sıcak yaklaşırdım. Yalakalık yapmadan, liderliğin verdiği özgüvenle bu şehre gelmek isterdim.

Örneğin, “Eskişehirspor, biz bu ligden çıktık. İnşallah Eskişehirspor da play-off’tan şampiyon olur ve birlikte 2. Lig’de oynarız.” şeklinde bir açıklama yapılabilirdi. Böyle bir yaklaşımın ardından bu taraftar, onları Eskişehir çıkışında karşılar; şampiyonluklarını birlikte kutlar ve o şekilde uğurlardı. Ama sen çıkıp farklı göndermeler yaparsan, gereksiz hamlelerde bulunursan ve Eskişehirspor’u kendine doğrudan rakip seçersen bunun altında kalırsın. Çünkü burası bir futbol kenti. Şehir hazır, takım hazır, taraftar hazır, futbolcular hazır, yönetim hazır, teknik heyet hazır. Stadıyla birlikte bütün dinamikler seni bekliyor. Senin bu olumsuz reflekslerine karşılık burada mutlaka bir karşılık görürsün.

Burada, protokol tribününde görevli bir temsilciyle görüştüm. Bana, “Ben yıllardır Eskişehirspor maçlarına gelirim. Taraftarın bu kadar ateşli ve bu kadar düzgün tezahürat yaptığını görmedim ama Eskişehirspor taraftarını raydan çıkardılar.” dedi. Bunu söyleyen kişi de saha içinde görev yapan temsilci arkadaşlardan biriydi.

Ardından Kütahyaspor yöneticilerinin verdiği demeçler, prim açıklamalarının bu şekilde servis edilmesi gibi unsurlar maç öncesinde ortamı biraz gerdi. Elbette bu gerginlikten beslenen bir camiayız; çünkü yıllardır bu tür atmosferlerin içinde olan bir takımız. En zor dönemleri de yaşadık.

Sayın Başkanın da ifade ettiği gibi, camia olarak da şehir olarak da kültür olarak da Eskişehirspor ile kıyaslanabilecek bir durum yok. Dünya döndükçe Kütahya orada, Eskişehir burada kalacak. Takımlar değişir, oyuncular değişir, herkes değişir ama şehirler yerinde kalır.

Bu nedenle yöneticilerin daha aklıselim davranması gerekir. İki komşu ilin birbirine düşman olmasına yol açacak söylem ve eylemlerden uzak durulması gerekir. Kütahyaspor, bana göre yöneticileriyle bu süreçte sınıfta kalmıştır. Takım içindeki bazı futbolcuların yaptığı hareketleri ise konuşmaya gerek yok.

Maça gelirsek; Eskişehirspor karşılaşmaya gerçekten çok istekli ve arzulu başladı. Kütahyaspor ise haftalar öncesinden bu maça hazırlanmış olmasına rağmen nasıl bir atmosferle karşılaşacağını tam olarak kestiremedi. “Biz lideriz, atarız; beraberlik bile yeter” düşüncesiyle sahaya çıktı ancak karşısında bu kadar güçlü bir refleks gösteren bir Eskişehirspor bulacağını öngöremedi.

Maçın başında gelen golden sonra Kütahyaspor’un bir nebze rahatladığını düşünüyorum. Bu rahatlamayla birlikte kısa süreli topa sahip oldukları ve birkaç pozisyon buldukları anlar oldu. Ancak yaklaşık 10 dakika sonra gelen ikinci ve üçüncü gollerle birlikte oyunun dengesi tamamen değişti.

Rakip takımın santrforu Aykut Çift’in maç boyunca en çok yaptığı şeyin santra yapmak olması da bunun göstergesiydi. Her golden sonra topu alıp yeniden oyuna başlamak zorunda kaldılar. Bu gollerden sonra şunu net şekilde gördüler: Eskişehirspor hafife alınacak bir takım değil. Bu şehir de aynı şekilde hafife alınacak bir futbol kenti değil.

Bu maçta bütün oyuncuların katkısı vardı ancak birkaç ismi öne çıkarmak mümkün. Christopher Jakob Aydemir'i, Akın Akman’ı ve Tayfun Tatlı’yı sayabiliriz. Bunun yanında gözden kaçmaması gereken iki oyuncudan biri de sol bek Recep’ti. İlk iki golde de doğrudan katkısı var. İlk pozisyonda topu alıp Akın’a vermesi, Akın’ın ortası ve gol… Yani asistin asistini yaptı.

İkinci golde ise yine baskı var. Akın Akman’ın baskısıyla başlayan pozisyonda Kaan Baysal topu Recep’e aktardı. Recep’in ortası, ardından Akın Akman’ın topu alıp rakibini eksilterek vuruşu… Bu sekans içinde yine Recep’in katkısını net şekilde gördük.

Bu da bir sol bekin sadece savunmada değil, hücumda ve skor üretiminde de ne kadar etkili olabileceğini gösterdi. Oyuna yaptığı katkı oldukça belirgindi. Diğer tarafta ise Kütahyaspor’un sol beki farklı bir görüntü verdi.

Hakan Şapçı ve ekibi Kütahyaspor’u ciddi şekilde analiz etmiş. Sağ tarafta normalde hepimizin beklediği isim İsmail Kulet. Kadro okununca bir baktık, İsmail Kulet yok; kenarda Christopher Jakob Aydemir, santrforda Batuhan var. “Acaba bir şey mi oldu, sakatlık falan mı var?” derken meğer orayı taktik olarak değerlendirmiş. Christopher Jakob Aydemir'in Allah beline, kafasına, yani her şeyine kuvvet versin. Hakikaten ne desek az. O kafa nedir öyle? Çıkıp belden vurması, adamı sürükleyip götürmesi… Yaptıkları gerçekten takdire şayan.

Akın Akman’ın Tire ve Karşıyaka maçlarındaki yorgun oyunu hepimizi biraz tedirgin etmişti ama kendini bu maça hazırlamış. Aldığı her topta attığı iki gol… İnanılmaz motive olmuş. Gerçekten çok keyifli bir performans.

Tayfun Tatlı, çıkıp oradan geliyor ve ayağının üstüyle vuruyor; böyle vurulmaz bu topa. Goller insanı mest ediyor. İnanması zor, o kadar rahat. Bu kadar maç izledik, en rahat izlediğimiz maç buydu.

Maça giderken oldukça gergindik. Evden çıkıp yürürken kafamda birçok ihtimali düşündüm; beraberlik olursa stattaki atmosfer ne olur diye hesap yaptım. Ama aklımıza gelmeyecek bir oyun çıktı ortaya. Şunu da toparlamak istiyorum aslında. Eskişehirspor şunu gösterdi: Biz bu ligin üstünde bir takımız, bu ligin üstünde bir oyun oynuyoruz.

Liderle oynuyorsun; en azından bir karşı koy, bir şey yap. Ben açıkçası Kütahyaspor’un daha farklı bir oyun sergilemesini bekliyordum. Defans yaparak bekleyen, ardından Eskişehirspor’un üzerine gelmesini fırsata çevirip kontraataklarla gol arayan bir takım bekledim ama hiç öyle olmadı. Oyunu sıkıştıramadılar, kontrol edemediler. Zaten gol erken gelince dirençleri çabuk kırıldı.

Orta sahada oynayan Mustafa İnan’ın hakkını teslim etmek lazım. Böyle bir maçta bu kadar top çalınmaz. Gerçekten olağanüstü bir performans sergiledi. Bu kadar top kapıp üzerine bir de bu kadar isabetli pas vermek ciddi bir iş. İkinci goldeki pas organizasyonunda da yine Kaan Baysal vardı; onun Yakup’a aktarması da çok değerliydi.

Kısacası takım olarak, baştan sona herkes takdiri hak ediyor. Ayrım yapmadan tüm oyuncuları tebrik ediyorum. Teknik heyeti de ayrıca kutluyorum.

Başkan Ulaş Entok'a da bir parantez açmak istiyorum. Başkan bu güveni kolay kazanmadı; gerçekten zor kazandı. Güvenilmek çok kıymetli. Tribünleri tek tek gezip ortamı yumuşatması, taraftarın ona duyduğu güvenin bir göstergesi. Başkanın da bu güveni sonuna kadar hak ettiğini ve Eskişehirspor’a yakıştığını düşünüyorum.

Umarım bundan sonraki maçlarda da aynı performans sürer. Bu maçı aynı zamanda play-off’un bir provası, bir rövanşı gibi değerlendirmek gerekir. Yani “Biz buradayız ve bu oyuna sahibiz” mesajı verildi. Tabii play-off ayrı bir konu; o günün şartları belirleyici olur, garanti bir durum yok. Bunun altını net şekilde çizmek gerekir. Play-off sürecini ayrıca değerlendirmek lazım.

Pazar günkü maça gelince; çok önemli bir karşılaşmaydı. Süper Lig’de oynanan üç maçı örnek verdim ama bana göre en yaratıcı, en keyifli ve en önemli maç buydu. Atılan goller de son derece temiz, tartışmasız ve netti. Gerçekten kusursuz bir skor elde edildi."

"Puan açısından bakıldığında, belki sonucu ya da sıralamayı çok fazla değiştirmeyecek bir maç gibi gözüküyor. Ancak iki takım arasında haftalardır süren, taraftarlar ve camialar arasında başlayan gerginlikler var. Hatta daha geriye gidersek, ilk yarıda Kütahya’da oynanan maçta başlayan ve Eskişehir Anadolu Sportif Faaliyetler’in Kütahya’daki karşılaşmasıyla devam eden bir gerilim söz konusu. Orada yaşananlar ortamı daha da yükseltti.

Sonrasında 1-0, 1-0, 1-0 kazanılan maçlar ve son dakikalarda atılan goller bu atmosferi iyice artırdı. İki takım taraftarının sosyal medyada birbirlerine yönelik paylaşımları, Kütahyaspor futbolcularının Eti Puf ya da başka unsurlarla poz vererek açıklamalar yapması camiayı daha da gerdi. Bunların hepsi maçın gidişatını ciddi şekilde etkiledi.

Aslında en büyük korku maçta olay çıkmasıydı. Süreç gerçekten sıkıntılı bir noktaya gelmişti. Ancak bu maçta bizim kazanmamız ortamı bir nebze yumuşattı. Öte yandan asıl amaç, Kütahyaspor’un burada şampiyonluğunu ilan etmemesiydi. Eskişehirspor camiası açısından hedef buydu ve bu da gerçekleşti. Bu sonuç yerinde oldu.

İki camia birbirine denk değil. Kütahyaspor ile Eskişehirspor arasında camia açısından büyük fark var. Eskişehirspor’u ligde yenebilirsin ya da onun önünde şampiyon olabilirsin; bunlar futbolda olan şeylerdir. Eskişehirspor’un transfer yasağı var, yıllardır küme düşmeler yaşamış ve bunun getirdiği psikolojik bir yorgunluk bulunuyor. Kütahyaspor tarafında ise durum böyle değil. Daha küçük bir camia olduğu için toparlanma süreci daha hızlı olabilir; bir dönem şampiyonluk mücadelesi verip, birkaç yıl sonra düşüp tekrar çıkmak daha olağan karşılanabilir.

Ancak Eskişehirspor camiası bu şekilde değerlendirilebilecek bir yapı değil. Eskişehirspor, uzun yıllar üst liglerde yer almış, Süper Lig’de ve Avrupa kupalarında mücadele etmiş, uluslararası bilinirliği olan bir kulüp. Bu nedenle iki kulübün camia olarak eşit seviyede olması mümkün değil. Bu durum daha önce de dile getirildi.

Bu süreçte karşılıklı söylemlere yanıt vermemek ve gerilimi artıracak adımlardan kaçınmak daha doğru olurdu. Çünkü sahaya çıkılıp maç oynanacak ve Kütahyaspor şu an şampiyonluğa en yakın takım konumunda. Böyle bir durumda ortamı germeden ligi tamamlamak daha sağlıklı bir yaklaşım olur. Şampiyonluk gelirse bu şekilde gelmeli; gelmezse de en azından iki komşu şehir arasında gereksiz bir gerginlik oluşmaması gerekir.

Maalesef ortam fazlasıyla gerildi ve bu gerilimin büyük bölümü Kütahyaspor camiasından kaynaklandı. Yapılan paylaşımlar, atışmalar ve söylemler süreci daha da tırmandırdı. Oysa Eskişehirspor camiası gerçekten büyük bir camiadır. İlk yarıdaki maçta “cehenneme hoş geldin” denilerek atmosfer övülmüş, taraftarın etkisi anlatılmıştı. Ancak o karşılaşmada stat dolu görünse de yaklaşık 5-6 bin kişi vardı ve oynanan futbol ile takımın durumu ortadaydı.

İkinci maça gelindiğinde ise tablo tamamen değişti. Tribünlerde 33-35 bin taraftar vardı ve bu atmosferde rakip takım oyun kurmakta zorlandı. Takımın sahadaki durumu da bu farkı ortaya koydu. Camia dediğin budur; birleştiği zaman karşısında durmak çok zordur.

Böylesine bir atmosferde oynanan maçta emeği geçen herkesi ayrıca tebrik etmek gerekir. Söylenecek çok fazla söz yok. Bu lig seviyesinde bir maç ancak bu kadar oynanır. Daha üstünü TFF 2. Lig’de ya da TFF 3. Lig’de hatırlamak gerçekten zor.

Yıllardır maç izlerim. Aslında 2-3 sezon önce yine TFF 3. Lig’deydik. O grubun şampiyonları buraya geldi, onları da izledik. Ancak oyunsal açıdan kıyasladığında bu takımın ortaya koyduğu futbol çok farklı. Daha önce TFF 2. Lig’de oynanan dönemleri de hatırlıyorum; orada da böyle bir oyun yoktu.

Dünkü futbolla, pazar günü oynanan futbolla play-off maçlarına çıksan, rahatlıkla fark yaratırsın. Hatta iddia ediyorum, TFF 2. Lig’den TFF 1. Lig’e yükselme play-off maçlarında bile bu seviyede oyun izlemek zor. Böyle bir takım bulmak kolay değil. Bu oyunla 2. Lig’de olsan doğrudan TFF 1. Lig’e çıkarsın.

Sahada müthiş bir oyun vardı. Takım inanmıştı; oyuncular sürekli birbirine yardım eden, koşan, mücadele eden bir görüntü sergiledi. Hırs, azim ve mücadele hem sahada hem kulübede net şekilde hissediliyordu. Taraftar ise zaten olağanüstü bir destek verdi.

Gollere baktığında da ortaya çıkan tablo bunu destekliyor. Takım bu kadar isteyince karşılığını da aldı. İlk gol, maçın daha başında, taçtan gelen topta yapılan kafa vuruşuyla geldi. İkinci golde Tayfun’un vole vuruşunu neredeyse kimse takip edemedi. Üçüncü golde takım rakibini adeta ezerek geçti. Christopher’ın attığı gol ise tamamen bireysel becerinin ürünüydü; bu seviyede, hatta çoğu zaman Süper Lig’de bile böyle pozisyonlara sık rastlanmaz.

Dördüncü golde Akın Akman’ın yerden vuruşu da dikkat çekiciydi. Ondan önceki pozisyonda ise birden fazla rakibini geçip yakaladığı fırsat golle sonuçlansaydı çok daha farklı bir an yaşanabilirdi. Ayrıca Batuhan’ın karşı karşıya kaldığı ve kaçan pozisyon başta olmak üzere birçok net fırsat vardı. Maç rahatlıkla 5-6 gole, hatta ihtiyaç olsa daha fazlasına ulaşabilecek bir akıştaydı.

Pazar günü ortaya konan oyun ve skor üretme iştahı, her açıdan üst düzey bir performansın göstergesiydi.

Herkesi tebrik ediyorum; taraftarından yönetimine, teknik ekibinden futbolcusuna kadar herkes büyük bir emeğin parçası oldu. Bu birliktelik, bu inanç ve ortaya konan futbol gerçekten çok değerli. Bu anlayışın play-off sürecinin sonuna kadar devam etmesi gerekiyor. Bu şekilde devam ederse, play-off’ta da her maçı kazanabilecek bir potansiyel var.

Ancak burada önemli bir noktayı gözden kaçırmamak gerekir. Çok iyi oynandı ve güçlü bir rakibe karşı net bir galibiyet alındı ama ayakların yere basması şart. Bu seviyede bu oyunu sürekli sürdürmek kolay değil. Önümüzde Balıkesir maçı, ardından içeride oynanacak Alanya maçı ve devamında play-off karşılaşmaları var. Tüm bu süreçte aynı motivasyon, aynı disiplin, aynı hırs ve aynı ciddiyet korunmalı.

Bu takım bu oyunu oynayabiliyorsa, hedef net olmalı: TFF 2. Lig’e çıkmak. Aksi bir senaryo, bu kadar iyi futbolun ve emeğin karşılığını bulamaması anlamına gelir. Bu süreçte elde edilen atmosferin ve başarının yarım kalmaması gerekir. Bu nedenle sonuna kadar aynı kararlılıkla devam edilirse, hedefe ulaşmak mümkün görünüyor.

Belediye tarafından başlatılan yeni uygulama kapsamında, “El Birliğiyle Temiz Çevre Temiz Tepebaşı” sloganıyla 42 farklı noktaya geri dönüşüm kafesleri yerleştirildi. Yapılan düzenleme ile birlikte kapıdan kapıya toplama sistemi kaldırıldı ve ambalaj atıkları için sabit toplama noktaları oluşturuldu. Bu sistemle birlikte atıkların farklı türlerle karışmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Vatandaşlar, evlerinde ayrıştırdıkları ambalaj atıklarını bu noktalara getirerek geri dönüşüm sürecine dahil oluyor.

Belediye ekipleri tarafından haftalık olarak gerçekleştirilen çalışmalarla, kafeslerde biriken atıklar düzenli şekilde toplanıyor. Toplanan malzemeler ayrıştırıldıktan sonra belediyenin anlaşmalı olduğu lisanslı firmaya teslim ediliyor. Bu süreç sonunda geri dönüşüm tesislerine ulaştırılan atıklar yeniden işlenerek ekonomiye kazandırılıyor. Böylece doğal kaynakların korunmasına da katkı sağlanıyor.

Uygulamanın hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de geri dönüşüm bilincinin artırılması açısından önemli olduğu belirtiliyor. Yetkililer, vatandaşların sürece aktif katılım göstermesinin sürdürülebilir bir gelecek için belirleyici olduğunu ifade ediyor.

Öte yandan geri dönüşüm kafeslerinin yerleştirildiği noktalar arasında Aşağısöğütönü Mahallesi Muhtarlığı önü, Bahçelievler Mahallesi Güllük Belde Evi önü, Çamlıca Mahallesi Tepebaşı Belediyesi İsmail-Nihal Akçura Aşevi önü, Ertuğrulgazi Mahallesi Mustafa Kemal Atatürk Spor Tesisleri Su Sporları Merkezi ve Behiç Erkin Spor Kompleksi yer alıyor.

Ertuğrulgazi Mahallesi Ahmet Bilek Deneyimli Kafe önü, Kumlubel Mahallesi Nasuh Akar Deneyimli Kafe önü, Sazova Mahallesi Elmalı Konakları, Hazreti Ali Camii ve muhtarlık önü ile Şirintepe Mahallesi Hüsamettin Ürün Parkı, muhtarlık önü, Sınır Park ve Halil Eren Parkı da uygulamanın hayata geçirildiği alanlar arasında bulunuyor.

Uluönder Belde Evi önü, Yenibağlar Mahallesi Ali Rıza Efendi Deneyimli Kafe önü, Yeşiltepe Mahallesi Şehit Piyade Uzman Çavuş Gürsel Demir Deneyimli Kafe önü, Zincirlikuyu Belde Evi önü ve Muttalıp Mahallesi Ova Evleri de belirlenen noktalar arasında yer alıyor.

Çukurhisar Hizmet Binası önü, Fevzi Çakmak Mahallesi Gürlife Hastanesi önü, Şeker Mahallesi TOKİ Sıraevler, Şeker Mahallesi Bilnet Okulları önü, Espark AVM önü ve Tepebaşı Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü şantiyesi de geri dönüşüm kafeslerinin bulunduğu diğer alanlar olarak sıralanıyor.

Anadolu Üniversitesi KYK Yurdu, Yukarısöğütönü Mahallesi TEİAŞ trafo merkezi, Batıkent Mahallesi Hasan Ali Yücel Deneyimli Kafe önü ve Naz Eczanesi önü de uygulama kapsamına dahil edildi.

Batıkent Mahallesi Walkers Kafe yanı, Çağdaş Market yanı, Hillpark Evleri karşısı, Şair Rasim Köroğlu Deneyimli Kafe önü, Yaşamkent TOKİ, Parkwest önü ve Uluönder Mahallesi Edikoop karşısı da vatandaşların atıklarını bırakabileceği noktalar arasında bulunuyor.

Tepebaşı Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü ekipleri, mahallelere yerleştirilen atık toplama kafeslerinin sayısının ilerleyen süreçte artırılacağını bildirdi.

Mircea Lucescu, teknik direktörlük kariyerinde Galatasaray, Beşiktaş, Shakhtar Donetsk, Inter ve Dinamo Kiev gibi kulüplerde görev yaptı. UEFA Kupası ve Süper Kupa dahil birçok başarı elde eden deneyimli isim, Romanya Milli Takımı’nı da farklı dönemlerde çalıştırdı.

Türk futbolunda da iz bırakan teknik adam, Galatasaray ile UEFA Süper Kupa kazanmış, Beşiktaş ile şampiyonluk yaşamıştı. Lucescu’nun vefatı, Avrupa ve dünya futbolunda önemli bir kayıp olarak değerlendiriliyor.

Edinilen bilgilere göre, iki araç henüz belirlenemeyen bir nedenle çarpıştı. Çarpışmanın etkisiyle araçlarda ağır hasar meydana geldi. İhbar üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi.

Kazada ağır yaralanan sivil vatandaş, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırıldı. Ancak yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti.

Kazaya karışan Günyüzü Kaymakamı’nın sağlık durumunun iyi olduğu bildirildi. Olayın ardından bölgede güvenlik önlemleri alınırken, kazanın nasıl meydana geldiğine ilişkin inceleme başlatıldı.

"Yılmaz Büyükerşen hocamıza her zaman saygı duyuyor, elinden öpüyoruz. Eskişehir Sanayi Odasının gerçekten 1600 üyesi var. Bu üyelerin hepsi birbirinden kıymetli ve değerli sanayicilerimizdir. Celalettin Kesikbaş, o 1600 sanayicimiz adına konuşmak istemiş, orada bir sürçme yaşamış olabilir. Tüm sanayicilerimiz son derece kıymetli; her biri alın teri ve akıl teriyle işine sahip çıkıyor. Hem Eskişehir hem de Türkiye için çalışıyorlar. Hocamızın bu teveccühünü 1600 sanayicimiz adına kabul ediyorum. Bu durum bana göre son derece kıymetli.

Hazır Yılmaz Büyükerşen hocadan söz açılmışken ben de kendisine bir kompliman yapmak isterim. Görmüş olduğunuz bu topluma dönük sanayici bildirgesi, 1970 yılı Aralık ayında yayımlanmıştır. Dönemin “ortanın solu” anlayışına referans olacak şekilde toplumsal bir bildiriyi ortaya koymuş, aynı zamanda bu işin ekonomik modeline ilişkin bir altyapı oluşturmuştur.

İkinci sayfayı açtığınızda, raporu hazırlayanlar arasında Sayın Yılmaz Büyükerşen’in de yer aldığını görürsünüz. Yani bu konularla o yıllardan itibaren ilgilenmektedir. Bu nedenle derginin hazırlanmasına da katkı sunmuştur. Yılmaz hocadan bu hikâyeleri zamanında sıkça dinlemiştik.

Eskişehir’in tarihsel sürecine bakıldığında, 1894 yılı itibarıyla cer atölyeleriyle başlayan bir sanayi gelişimi görülür. Kent, Kurtuluş Mücadelesi’nde özellikle lojistik alanda öne çıkmış; buradaki üretim tesisleri sayesinde mücadelenin kazanılmasına önemli katkı sağlayan şehirlerden biri olmuştur.

Cumhuriyet’in ilanından sonra ise Eskişehir, Ankara’nın sanayideki devamlılığını destekleyen bir merkez olarak konumlandırılmıştır. Bu çerçevede Cumhuriyet dönemi sanayi kuruluşlarının önemli bir bölümü Eskişehir ve çevresinde kurulmuştur. Şeker fabrikası, basma fabrikası ve hava ikmal tesisleri gibi birçok önemli yatırım bu dönemde hayata geçirilmiştir.

Eskişehir, bu yönüyle belirgin bir sanayi kenti kimliği kazanmıştır. Kentin beşerî sermayesi de bu gelişimde etkili olmuştur. Balkanlar ve Kafkaslar başta olmak üzere farklı bölgelerden gelen göçmenler, beraberlerinde bilgi ve teknoloji birikimini de getirmiştir. Tarım makineleri ve aletleri gibi alanlarda gerçekleşen bu bilgi transferi, bir tür tersine beyin göçü etkisi yaratmıştır.

Bu dinamikler sayesinde Eskişehir, dönemine göre daha olumlu bir ayrışma göstermiştir. Nitekim geçmişte sanayileşme düzeyi açısından Türkiye’de ilk sıralarda yer alan, önde gelen kentlerden biri olarak öne çıkmıştır.

Böyle bir döneme denk gelen bu topluma dönük sanayici bildirgesi, “sosyal hayat üretimle birlikte güçlenir ve ekonomik özgürlük demokrasiyi güçlendirir” ilkelerinden hareket etmiştir. Bu anlayış doğrultusunda kentte çalışanlar arasında, beyaz yaka ve mavi yaka arasında ve işverenlerle birlikte bir iş barışı oluşmuştur.

Eskişehir’de uzun yıllardır çalışanlarla güçlü bir sosyal bağ sürdürülmektedir. Aynı mekânlarda vakit geçirilen, birlikte sosyal hayatın paylaşıldığı bir yapı hâlâ devam etmektedir. Bu yönüyle Eskişehir, sosyal demokrasinin güçlü şekilde yaşandığı kentlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Kentte belirgin bir ayrımcılık ya da katı bir patron-çalışan mesafesi görülmemektedir.

1970 yılında bu bildirge hazırlanırken dönemin temel problemleri de tespit edilmiştir. O dönemde sorunların merkezine tarım yerleştirilmiş ve enflasyonla ilişkisi kurulmuştur. Bu durum, aslında yapısal bir dönüşüm ihtiyacına işaret etmektedir.

Geçtiğimiz yıl hazırladığımız raporda da bu konuyu “hayatımızda ne değişti” başlığı altında mukayeseli olarak ele aldık. Günümüze bakıldığında, tarım kaynaklı enflasyonun yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde olduğu görülmektedir. Buna karşılık sanayicinin ana malzeme enflasyonu yüzde 17–17,5 bandındadır.

Son üç yılda sanayiciler üretim tarafında yapabileceklerini büyük ölçüde gerçekleştirmiştir. Bu noktadan sonra hareket alanları oldukça sınırlıdır. Çünkü kendi maliyet artışları yüzde 17–18 seviyelerinde kalırken, tarımda bu oran yüzde 30’a, hizmetler sektöründe ise yüzde 45–50 seviyelerine kadar çıkmaktadır. Özel okullar, servisler ve benzeri kalemler de dikkate alındığında genel enflasyonun ortalama olarak yüzde 30’un üzerinde seyrettiği görülmektedir. Buna rağmen sanayi kesimi daha düşük bir enflasyon oranıyla faaliyet göstermektedir.

1970’li yıllara gelindiğinde, bildirgede sanayi odasının yaklaşımı açık şekilde ortaya konulmuştur. “Biz sanayi odasıyız, doğrudan tarıma müdahale edemeyiz; ancak tarım kaynaklı enflasyon, yanlış ve genelleştirilmiş politikalar nedeniyle tüm yükü sanayicinin üzerine bindiriyor” tespiti yapılmıştır. Sorunun temelinde ise tarımın yapısal problemleri olduğu vurgulanmıştır.

Bu çerçevede çözümün sanayide değil, tarımda aranması gerektiği ifade edilmiştir. Nitekim günümüzde de benzer bir tablo görülmektedir. Tarımda yaşanan maliyet ve verimlilik sorunları, genel enflasyonu yukarı çekerken sanayi üzerindeki baskıyı artırmaktadır.

Bu noktada kent tarımı konusu da önemli bir başlık olarak öne çıkmaktadır. Kent içinde üretim yapılması, özellikle küçük ölçekli ama yaygın uygulamalarla gıda maliyetlerini dengeleyebilir. Dünyadaki örneklere bakıldığında, Paris gibi şehirlerde kentsel tarım uygulamalarıyla belirli bir oranda kendi kendine yetebilen bir yapı oluşturulmuştur. Hidroponik sistemler başta olmak üzere, balkon, çatı ve kapalı alan üretimleri bu sürecin parçasıdır.

Benzer uygulamaların Eskişehir’de de geliştirilmesi, yerel ölçekte enflasyonun dengelenmesine katkı sağlayabilir. Bu tür girişimler mikro ölçekte görünse de uzun vadede önemli etkiler üretme potansiyeline sahiptir.

Sonuç olarak, Türkiye açısından tarım sektörü yapısal olarak çözülmesi gereken en kritik alanlardan biridir. Tarımda verimlilik, planlama ve doğru politika setleri sağlanmadan enflasyonla kalıcı mücadele mümkün görünmemektedir. Çünkü tarım kaynaklı maliyet artışları, doğrudan ve dolaylı olarak sanayi üretim maliyetlerini de etkilemektedir.

Dolar ve diğer ekonomik göstergelerin durumu sıkça gündeme gelmektedir. Ancak devalüasyon gibi geçici çözümler yerine yapısal politikalara odaklanmak gerekmektedir. Bu kapsamda planlı tarım, kent tarımı, hidroponik üretim, endüstriyel tarım ve su havzalarının yönetimi öncelikli başlıklar arasında yer almalıdır.

Türkiye’nin en kritik sorunlarından biri olan su kaynaklarının etkin şekilde yönetilmesi ve planlanması büyük önem taşımaktadır. Bu alanda sürdürülebilir politikaların hayata geçirilmesi gerekmektedir. Tarım ve su yönetimine ilişkin bu yapısal meselelerin gecikmeden çözüme kavuşturulması zorunludur.

Bu yaklaşımın yalnızca geçmişte kalmadığı, bugün de Eskişehir’de ve diğer illerde benzer şekilde devam ettiği görülmektedir. Nitekim yakın zamanda Adana’da yaşanan bir örnekte, çiftçi kökenli bir ailenin sanayileşme süreci bu durumu açık biçimde ortaya koymaktadır.

Aile üyeleri sanayiye yönelmek isterken, sürekli üretim yapan ve bacası tüten bir nişasta fabrikasını örnek alarak benzer bir yatırıma plansız şekilde girişmiştir. Ancak bu karar, detaylı bir fizibiliteye, pazar analizine veya stratejik planlamaya dayanmamaktadır.

Bu tür yaklaşımlar, sermayenin etkin ve verimli kullanılmasını engellemekte; kaynakların yanlış alanlara yönlendirilmesine neden olmaktadır. Sonuç olarak hem yatırımcı hem de genel ekonomik yapı açısından sürdürülebilir olmayan bir tablo ortaya çıkmaktadır.

Düşük vergi ve indirim politikaları, azami verimi hedeflemelidir. Bu konu gerçekten oldukça derin; burada fazla zaman almak istemiyorum. Teknik sorunlar devam ediyor mu? Evet, ediyor. Çözülebilmiş mi? Ne yazık ki çözülememiş. Üstelik bu durum Eskişehir’de de sürüyor.

Bunun yanında bankacılık sistemi, finansmana erişim ve yatırım bankacılığı gibi alanlarda yaşanan sorunlar çözülmüş mü? Açık konuşmak gerekirse çözülmemiş. En azından bugün baktığımda böyle bir tablo görmüyorum.

Enflasyon meselesi de aynı şekilde dikkat çekiyor. O dönemde Türkiye’nin en büyük düşmanı olarak gösterilen bu sorun çözülebilmiş mi? Hayır, çözülememiş. Bugün de benzer bir tabloyla karşı karşıyayız.

Yabancı sermaye ve dış kredilerle ilgili olarak, bunların yükü artırdığı yönünde o dönem yapılan değerlendirmeler de dikkat çekiyor. Aradan geçen zamana rağmen benzer problemleri yaşamayı sürdürüyoruz. Bu nedenle teknolojik bilgi birikimimizi hızla artırmamız gerekiyor.

1970 yılında dile getirilen “devletin sanayi politikası daha tutarlı olmalıdır” tespiti, bugün de geçerliliğini korumaktadır. Sanayi planlamasının yeniden ele alınması gerektiği o dönemde vurgulanmış, planlı ekonomiye yeni geçilen bir süreçte bu konu temel başlıklardan biri olmuştur.

Aynı şekilde devlet, işçi ve sermaye arasındaki ilişkilerin yeniden düzenlenmesi gerekliliği de ifade edilmiştir. Özellikle kamu iktisadi teşekküllerinde uygulanan ücret politikalarının, özel sektör üzerinde baskı oluşturduğu; ücret dengelerinin bozulduğu ve bunun iş gücü piyasasında çeşitli sorunlara yol açtığı belirtilmiştir.

Kamu tarafında belirlenen ücret seviyeleri ve sosyal haklar, özel sektörde karşılanması zor taleplerin oluşmasına neden olmuş; bu durum işveren üzerinde maliyet baskısı yaratmıştır. Sonuç olarak ne çalışanların ne de işverenlerin tam anlamıyla memnun olduğu bir yapı ortaya çıkmıştır.

Günümüzde de benzer bir tablo gözlemlenmektedir. Çalışma hayatında dengeyi sağlayacak, hem çalışan haklarını koruyan hem de özel sektörün rekabet gücünü zayıflatmayan bir sistemin oluşturulması hâlâ önemli bir ihtiyaç olarak durmaktadır. Bu bağlamda çalışan barışı meselesi, geçmişte olduğu gibi bugün de çözülmesi gereken temel konulardan biri.

Ortak pazara girmekle ilgili hususlar, Türkiye’nin kazanımları açısından değerlidir. Avrupa Birliği süreci de bu kapsamda önemlidir. Ancak o dönemde, kapitülasyonların yaklaşık 500 yıl boyunca oluşturduğu refleks nedeniyle Avrupa Birliği tam olarak anlaşılamamıştır. Belki o dönem için konjonktürel olarak bu yaklaşım doğruydu.

Bugün ise sanayimize ve sanayicimize baktığımızda, Eskişehir’de bazı sıkıntıların bulunduğunu görüyoruz. Bu sıkıntıları sizler de sık sık dile getiriyorsunuz, bunun için teşekkür ederim. Ancak meseleye kent ölçeğinde ve sanayi perspektifinden de bakmak gerekir. Eskişehir bu açıdan diğer kentlerden ayrışmaktadır.

Kentimizde sektörel çeşitlilik oldukça yüksektir. Bir yatırımcı geldiğinde sadece sanayiye değil, aynı zamanda kentin genel yapısına da bakmaktadır. Bu noktada tüm Eskişehirlilere teşekkür etmek istiyorum. Başta Sayın Başkanımız olmak üzere tüm yöneticilerimizin katkıları büyüktür.

Eskişehir, Türkiye’nin hatta dünyanın en güvenli 10 kentinden biri olarak gösterilmektedir. Bu da kentin ulaştığı önemli bir seviyeyi ortaya koymakta.

Kentimizde üç üniversite var ve bu sayede insan kaynağına rahatça erişebiliyoruz. Yatırım açısından da güçlü bir altyapımız var. Birazdan başkanımız da anlatacak; gerçekten pırıl pırıl bir organize sanayi bölgemiz var.

Ayrıca kentin çeperlerine yayılmış yaklaşık 1600 üyemiz bulunuyor. Bu da gösteriyor ki sanayiye erişim, ulaşım ve yatırım konusunda ciddi bir sıkıntı yaşamıyoruz.

Arsa maliyetlerinden şikâyet ediyoruz, bu doğru. Ama bu durum bugünkü ekonomik koşullarla ve devlet politikalarıyla ilgili. Yeni organize sanayi bölgeleri oluşturulması ve daha uygun maliyetli alanların açılması önemli. Bunu özellikle sanayicinin cebinden daha az para çıkması için söylüyorum.

Tüm bunlara baktığımızda Eskişehir’in gerçekten yüksek bir potansiyele sahip olduğunu görüyoruz.

Eskişehir’in en büyük problemlerinden biri liman bağlantısı. Bu konuyla ilgili hepimiz çalışıyoruz. Özellikle Gemlik Limanı’na bağlantı son derece önemli.

Eskişehir’in ihracatının çok büyük bir kısmı kara yoluyla yapılıyor. Oysa biz raylı sistemler kenti, demiryolu kenti, lokomotif ve vagon kenti olarak biliniyoruz. Böyle bir şehirde ihracatın neredeyse tamamının kara yoluyla yapılması doğru değil. Bu durum hem yeşil enerji hem yeşil dönüşüm hem de yeşil mutabakat açısından önemli bir sorun.

Liman bağlantısıyla ilgili sürecin önümüzdeki 3-4 yıl içinde çözüleceğini düşünüyoruz. Şu anda Gemlik ile Yenişehir arasında 22 kilometrelik bir hat var. Organize sanayi bölgesi bağlantımız da sağlanıyor, başkan birazdan daha detaylı anlatır.

Lojistik problemlerimiz var. Bu, kentin sanayisi açısından en büyük sıkıntılardan biri. Bunu sadece organize sanayi bölgesi için söylemiyorum. Çukurhisar’daki üyelerimiz, ilçelerdeki üyelerimiz ve şehir merkezindeki sanayicilerimiz için de aynı sorun geçerli.

Finansmana erişim gibi sorunlar var. Ancak Eskişehir’e ortak bir gelecek kurabilmek için en büyük hedeflerimden biri, gençlerimizi bu şehirde tutabilecek yatırımları artırmak.

Üretime dönmemiz gerekiyor. Bu süreçleri mutlaka hayata geçirmeliyiz. Ancak bunu 1980’lerin, 90’ların klasik yöntemleriyle yapmak mümkün değil.

Bu noktada ikiz dönüşüm dediğimiz dijital ve yeşil dönüşüm büyük önem taşıyor. Bununla birlikte verimlilik, toplum 5.0 yaklaşımı, toplumsal ve zihinsel dönüşüm gibi başlıklara da odaklanmamız gerekiyor. Farklı bir bakış açısıyla yeni üretim teknikleri geliştirmeliyiz.

Amacımız, şehrimizin gençlerine gerçekten iş imkânı sunmak. Üniversite eğitimi için gelen gençleri de burada tutabilmek istiyoruz. Bunun için yaratıcı endüstrilerde, üretimde, teknolojik fabrikalarda ve yazılım alanında yeni planlar, yeni çalışmalar ve vizyon projeleri ortaya koymamız gerekiyor.

Çünkü entelektüel sermaye bu kente geliyor ancak burada kalmadan ayrılıyor."

"Organize sanayi bölgeleri, Türkiye'deki planlı sanayileşmenin lokomotifidir. Eskişehir OSB 1969 yılında kurulmuştur. İlk organize sanayi bölgesi ise 1961 yılında Bursa’da kurulmuş, ardından Eskişehir’de hayata geçirilmiştir. Bu model, Türkiye’nin en başarılı uygulamalarından biridir.

Bugün üretim kültürü açısından Türkiye’deki en kritik havzalardan birinin başında Eskişehir sanayisi yer almaktadır. Şehrimizin yaklaşık %42’si sanayiden geçimini sağlamaktadır. Toplam 900 bin civarındaki nüfusumuz dikkate alındığında, organize sanayi bölgesi içindeki ve dışındaki üreticiler ile KOBİ’ler dahil edildiğinde bu oran %42’ye ulaşmaktadır. Geri kalan kesim ise hizmet ve diğer sektörlerde faaliyet göstermektedir. Bu oran son derece önemlidir.

Yaklaşık 5 milyar dolara ulaşan bir ihracatımız bulunmaktadır. Bu ihracat içindeki yüksek teknoloji ürünlerinin payı %30’un ciddi şekilde üzerindedir. Türkiye genelinde bu oran %3,8 seviyesindedir. Bu durum, Eskişehir sanayisinin konumunu açıkça ortaya koymaktadır. Bugün Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi’nde katılımcı sayısı 916’ya ulaşmış, çalışan sayısı ise 53.300 olmuştur.

Celalettin Başkan’ın konuşmasında değindiği gibi, 1970 yılındaki Sanayi Odası tespitleri ile bugünkü durum arasında maalesef büyük bir fark bulunmamaktadır. Bunu birkaç örnekle desteklemek istiyorum.

Yaklaşık 25-30 yıl önce çöpten bulduğumuz bir Tercüman gazetesinde Nazım Hikmet’in duruşmasına ilişkin bir haber yer alıyordu. Haberde, hâkimin sorularına karşılık Nazım Hikmet’in ‘Ben bir şey yapmıyorum, sadece gerçekleri tespit edip dile getiriyorum’ dediği aktarılıyordu. O döneme ilişkin verilen örnekte, bir işçinin maaşının 100 lira olduğu, ancak geçinebilmesi için 200 liraya ihtiyaç duyduğu ifade ediliyordu. Aradan 80 yılı aşkın süre geçmesine rağmen benzer sorunların devam ettiğini görüyoruz. Bu nedenle geçmişten ders çıkararak politikalarımızı değiştirmemiz gerekmektedir.

1970 yılında Türkiye’nin dünya ekonomisinden aldığı pay %1’in altındaydı ve yaklaşık %0,71 seviyesindeydi. Bugün hâlâ %1 seviyesine ulaşabilmiş değiliz. Aynı dönemde Çin’in payı %3,5 civarındayken bugün yaklaşık %17 seviyesine ulaşmıştır. Aradaki fark dikkat çekicidir.

Son yıllarda sanayide önemli atılımlar yapılmış ve organize sanayi bölgeleri hızla büyümüştür. Bölgemizdeki sanayicilerin %99’u KOBİ’lerden oluşmaktadır ve hepsinde güçlü bir büyüme isteği vardır. Ancak son yıllarda yaşanan gelişmeler nedeniyle işler tam düzelirken yeni sorunlar ortaya çıkmış ve sanayici sürekli kısıtlar altında kalmıştır. Bu durum ciddi sıkıntılara yol açmakta.

2023 yılına kadar organize sanayi bölgesinde önemli miktarda arsa tahsisi yapılmıştır. Özellikle 2022 yılında KOBİ’ler için ayrılan 542 bin metrekarelik alanda 142 parsel tahsis edilmiştir. Ancak 2026 yılı itibarıyla bu tablo tersine dönmüştür. Geçen yıl tahsisler neredeyse sıfırlanmış, bu yıl ise negatif seviyeye gerilemiştir. Yani yapılan tahsislerden daha fazla iade gerçekleşmiştir. Bu durum yatırımcıların geri çekildiğini göstermektedir.

Sanayici üretmeye devam etmektedir ancak kazancı başkaları elde etmektedir. Sanayici üzerine düşeni fazlasıyla yerine getirmiştir. Enflasyon hedefleri açısından da önemli bir başarı sağlanmıştır. Ancak mevcut koşullarda sanayiciden daha fazla fedakârlık beklemek doğru değildir.

Üretim yapılmadığı takdirde ülkenin karşılaşacağı riskler açıktır. Bu nedenle üreticiler göz ardı edilmemeli ve desteklenmelidir. Parasal sıkılaştırma politikalarının üretim üzerindeki etkileri dikkatle değerlendirilmelidir.

Örneğin, üretim kapasitesi artırılmadan sadece talebi kısarak sorunların çözülmesi mümkün değildir. Asıl çözüm üretimi artırmaktır. Ancak mevcut finansman koşulları ve yüksek faiz oranları yatırım yapılmasını zorlaştırmaktadır. Özellikle KOBİ’ler için %60 seviyelerine ulaşan faiz oranları sürdürülebilir değildir.

Türkiye’de kapasite kullanım oranlarının %80’in üzerine çıkması teknik olarak zordur. Bu nedenle yeni yatırımlar yapılmadan ihracat hedeflerine ulaşılması mümkün değildir. Ancak mevcut ekonomik ortam yatırım yapılmasına uygun değildir.

Sanayicinin finansmana erişiminin kısıtlanması üretimi doğrudan olumsuz etkilemektedir. Ham madde temin edilemediğinde veya enerji maliyetleri karşılanamadığında üretim durmaktadır. Bu nedenle sanayiciye yönelik daha destekleyici politikalar uygulanmalıdır.

Eğitim alanında ise Eskişehir sanayisinin yıllık yaklaşık 2.000 yeni iş gücüne ihtiyacı bulunmaktadır. Ancak bu ihtiyaç doğal yollarla karşılanamamaktadır. Gençlerin sanayiye yönelmesini sağlamak amacıyla meslek liseleri ve MEGEM gibi projeler hayata geçirilmiştir. Meslek lisemizden her yıl 390 öğrenci mezun olmakta ve yaklaşık 300’ü sanayiye kazandırılmaktadır. MEGEM kapsamında ise yıllık mezun sayısı 750’ye ulaşmıştır ve bu mezunların büyük çoğunluğu kısa sürede iş bulabilmektedir.

Ancak son dönemde özellikle emek yoğun sektörlerde yaşanan daralma nedeniyle işsizlik oranlarında kısmi bir artış gözlemlenmektedir."