Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Eskişehir Şubesi Eş Başkanı Birtürk Özkavak, sağlık ve sosyal hizmet emekçilerinin çalışma koşulları, hastanelerde yaşanan sorunlar ve sağlık sistemindeki uygulamalara ilişkin açıklama yaptı. Birtürk Özkavak, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"SES Eskişehir Şubesi Yönetim Kurulumuz, göreve geldiği andan itibaren yoğun bir işyeri ziyaret programı başlatmış, sağlık ve sosyal hizmet emekçilerinin sorunlarını yerinde görmeyi, çalışanlarla birlikte değerlendirmeyi ve ortak çözümler üretmeyi temel çalışma anlayışı olarak benimsemiştir. Bu ziyaretler sırasında yaptığımız tespitleri, emekçilerin dile getirdiği sorunları ve çözüm önerilerimizi kamuoyuyla düzenli olarak paylaşmayı da sendikal sorumluluğumuzun bir parçası olarak görüyoruz.

Ne yazık ki karşılaştığımız manzara içler acısıdır.

Hastaneler büyük ölçüde piyasa dinamiklerine göre çalıştırılmakta, sağlık hizmetleri giderek ticari işletmecilik anlayışıyla düzenlenmektedir. Kamu hastaneleri adeta birer ticarethaneye dönüştürülmüştür. Bu sistemde sağlık emekçileri mutsuzdur, hastalar mutsuzdur. Hekiminden hemşiresine, tıbbi sekreterinden teknisyenine, güvenlik personelinden temizlik ve destek hizmetleri çalışanına kadar herkes ağır çalışma koşullarının yarattığı sorunlarla karşı karşıyadır.

Çalışanların en temel ihtiyaçlarının bile yeterince karşılanmadığı işyerleriyle karşılaşıyoruz. Sağlıklı ve hijyenik çalışma ve dinlenme alanlarının yetersizliği, uygun havalandırma koşullarının sağlanmaması, yemeklerin niteliğine ve hijyenine ilişkin yakınmalar, esnek çalışma dayatmaları, uzun nöbet saatleri, ağır iş yükü, kayırmacılık ve keyfi uygulamalar çalışanların gündelik iş yaşamını olumsuz etkilemektedir.

Üstelik çalışma düzeni giderek daha esnek, belirsiz ve yöneticilerin kişisel tercihlerine açık hale getirilmektedir. Çalışanlara danışılmadan hazırlanan nöbet çizelgeleri, gün içerisinde farklı servislerde yapılan görevlendirmeler, mesleki bilgi ve tecrübenin yanı sıra çalışanların kişisel koşullarının gözetilmediği çalışma planları hastanelerde huzursuzluğu artırmaktadır.

Çalışanların sorunlarını yöneticilere ulaştırmakta güçlük çektiklerini görüyoruz. Yöneticilerle "yetkili sendikanın" adeta aynılaştığı ve bu durumun olağanlaştırıldığı ifade edilmektedir. Sorunlarını dile getirebilen çalışanlar ise yeterince dinlenmediklerini ve sorunlarına çözüm üretilmediğini belirtmektedir.

Sağlık emekçileri, hastanelerin bütün yükünü omuzlarında taşıyan ancak kendi çalışma yaşamları üzerinde yeterince söz sahibi olamayan insanlar haline getirilmiştir.

Hastane yönetimlerinde bilimsel ölçütlerin, mesleki liyakatin ve hizmet gereklerinin yerini keyfi uygulamaların alması kabul edilemez. Yönetim anlayışının çalışanların iradesini dışlayan, eleştiriyi önemsemeyen ve katılımcılıktan uzak bir niteliğe bürünmesi, çalışma barışını ve sunulan sağlık hizmetinin niteliğini olumsuz etkilemektedir.

Bu sorunların önemli nedenlerinden biri de yıllardır uygulanan performansa ve teşvike dayalı ücretlendirme sistemidir. Sağlık hizmetinin kolektif niteliğini yok sayan bu sistem, aynı hastanın sağlığı için birlikte çalışan emekçiler arasında ciddi gelir adaletsizlikleri yaratmakta, dayanışmanın yerine rekabeti koymakta ve iş barışını derinden sarsmaktadır.

Bir yandan çalışanların takati son sınırına kadar kullanılmakta, diğer yandan gelirleri değişken, öngörülemez ve emekliliğe yeterince yansımayan ödemelere bağımlı hale getirilmektedir. İş ve gelir güvencesine yönelik kaygılar giderek büyümektedir.

Sağlık hizmeti bir ekip işidir. Hiçbir sağlık emekçisinin emeği diğerinden bağımsız değildir. Hiçbir sağlık emekçisi diğerinin rakibi değildir.

Bugün sağlık sisteminin başarısı, açılan poliklinik sayılarıyla, yapılan muayenelerle, gerçekleştirilen işlemlerle ve milyonlarla ifade edilen hasta başvurularıyla ölçülmektedir. Hastanelerin her köşesine yeni poliklinik odaları açmak, hekimlere birkaç dakikalık muayene süreleri dayatmak, daha fazla hasta bakmayı ve daha fazla ameliyat yapmayı başarı olarak sunmak sağlık hizmetinin niteliğini artırmaz.

Üstelik milyonlarca hastane başvurusuyla övünmek yerine, neden bu kadar çok insanın hastanelere başvurmak zorunda kaldığını sorgulamak gerekir.

Bir sağlık sisteminin başarısı, ne kadar çok insanı muayene ettiğiyle değil, toplumun ne kadar sağlıklı olduğuyla ölçülmelidir.

Asıl hedef, hastalıkların ortaya çıkmasını önlemek, koruyucu sağlık hizmetlerini güçlendirmek, birinci basamağı etkin hale getirmek ve hastaneleri toplumun gerçek sağlık gereksinimlerine göre planlamak olmalıdır. Hastaneler, piyasanın ihtiyaçları doğrultusunda büyütülen işletmeler yerine halkın sağlık hakkını bilimsel ölçütlerle karşılayan kamusal kurumlar olmalıdır.

Bütün bu sorunlar ortadayken yıllardır toplu sözleşme masasında bulunan "yetkili sendikanın" sorumluluğu da tartışılmalıdır. Çalışanların yaşadığı gelir kayıpları, adaletsizlikler, ağırlaşan çalışma koşulları ve bozulan iş barışı karşısında etkili bir mücadele ortaya koymayan, mevcut uygulamaların devamına sessiz kalan, çalışanları mesleklerine, yaşlarına, adeta ayakkabı numaralarına kadar bölen sendikaların emekçilerin gerçek temsilcisi olduğu söylenemez.

Bizler SES olarak yıllardır başka bir sağlık sisteminin ve başka bir çalışma yaşamının mümkün olduğunu savunuyoruz.

Hastanelerde çalışanların yönetime katıldığı, yönetimlerin liyakat, bilimsel yeterlilik, şeffaflık ve demokratik katılım ilkeleriyle belirlendiği bir düzen istiyoruz.

Performansa dayalı ücretlendirme yerine bütün sağlık emekçilerinin mesleği, eğitimi, kıdemi, hizmet yılı, mesleki sorumlulukları, çalışma koşulları ve riskleri gibi nesnel ölçütlerle belirlenen, insanca yaşamaya yetecek, emekliliğe yansıyan, güvenceli ve adil bir temel ücret sistemi istiyoruz.

Yeterli sayıda güvenceli personel istihdam edilmesini, sağlıklı ve güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasını, nöbet ve çalışma düzenlerinin çalışanların katılımıyla ve bilimsel ölçütlerle planlanmasını, işyerlerinde mobbingin ve keyfi uygulamaların sona erdirilmesini istiyoruz.

Hastanelerin halkın ihtiyaçlarına göre yeniden yapılandırılmasını, koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin birbirini tamamladığı, kamusal ve bütüncül bir sağlık sisteminin kurulmasını savunuyoruz.

SES Eskişehir Şubesi olarak bütün sağlık ve sosyal hizmet emekçilerine sesleniyoruz.

Hastanelerimizin sorunlarını, çalışma koşullarımızı, ücretlerimizi ve geleceğimizi birlikte tartışalım. Çözümleri birlikte üretelim. Mesleklerimiz, unvanlarımız ve çalıştığımız kurumlar farklı olabilir ancak insanca çalışma ve yaşama hakkımız ortaktır.

Sağlık emekçilerinin emeğinin değersizleştirilmesine, hastanelerin ticarethaneye dönüştürülmesine, keyfi yönetim anlayışına ve iş barışını bozan uygulamalara karşı ortak mücadelemizi büyüteceğiz.

Çünkü sağlık emekçilerinin mutlu olmadığı, emeklerinin karşılığını alamadığı ve güven içinde çalışamadığı bir sistemde halkın nitelikli sağlık hizmetine ulaşması da mümkün değildir.

Bizler kendi çalışma koşullarımızla birlikte halkın sağlık hakkını da savunuyoruz.

İnsanca çalışmak, insanca yaşamak ve nitelikli sağlık hizmeti sunmak istiyoruz.

Sesimiz her zamankinden daha gür, daha umutlu. Haklarımızı alana dek mücadeleye devam edeceğiz."