ESKİŞEHİR HABER

Atilay Dalgıç: "Herkes işine baksın merak etmeyin Tepebaşı'nda sorun yok"

Tepebaşı Belediyesi 2025 yılı faaliyet raporu görüşmelerinde performans oranı ve mali disiplin öne çıktı, borçlanma yapılmadığı vurgulandı.

Abone Ol

Tepebaşı Belediyesi CHP Grup Başkanvekili Atilay Dalgıç şu ifadeleri kullandı:

"Konuşmama başlamadan önce Mustafa Güleryüz'ün söylediklerinin hemen içeriğine bahsedip oradan kendi konuşmama geçeceğim. Faiz ödemesi %310 artmış %24.23'den gelmiş sayın başkan, değerli meclis. Eğer faaliyet raporu iyi okunduysa 2025 yılında 350 milyon borçlanma görülmüş, bütçeye konulmuş fakat sıfır borçlanma yapılmış hiç kredi kullanılmamış. Yani bu ödenen faiz yeni bir borçlanma faiz ödemesi sonucu değil, bu faiz önceki dönemlerden gelmiş bir faiz, muhasebesel bir şey. O yüzden faizlerin bütçeye verdiği rakam çok mantıklı değil. İkincisi hizmet binasının sorun olduğundan bahsetti AK Parti döneminde yapılmış bu çok sorunlu bir hizmet binası doğru orada da kendilerinin bunu eleştirmesi bence çok doğru olmadı.

Şimdi burada biz 2025 yılının faaliyet raporunu görüşüyoruz. Bu demek 2025 yılı 01.01.2025-31.12.2025 tarihleri arasında bu bölümde yapılan bütün çalışmalar, işler, bu işler için harcanan para, belediyeye gelen para, giden para yani bu faaliyet raporu Tepebaşı Belediyesinin bir röntgeni. Çok konuşmalar oldu mali yapısıyla ilgili çalışmalarıyla ilgili. Şimdi buradan sonra bunlar ile ilgili konuşacaklar. Bir tek bu faaliyet raporunu referans alıp konuşabilirler. Bunun dışında konuşacak her şey algı yaratmaya yönelik afaki işler.

Biz 2024 yılı kasım ayında bir performans programı kabul ettik bu mecliste. Bu performans programında 2025 yılında bütün müdürlüklerin hangi işleri yapacağı tek tek sayıldı. Her müdürlük kendine hedefler koydu yapacakları işleri belirledi. İşte bu performans programıyla belirlenen işlerde neler yapıldı neler yapılmadı ne kadar eksik oldu bunu da şimdi faaliyet raporunda görüyoruz. Faaliyet raporunun son 373. maddesinde tüm müdürlüklerin performans değerlendirme tablosu var. Her müdürlük 100 üzerinden değerlendirilmiş bazıları tam performans göstermiş bazıları tam performans gösterememiş. Sonuçta da %91.7'lik bir performans değerlendirme sonucu çıkmış.

Yani bütün müdürlükler performans programıyla yapmayı hedefledikleri vadettikleri işlerin %91.7'sini yapmışlar. Bu meclisin kabul ettiği bir performans programı. Şimdi belediye iş yapmadı diyenler o performans programına bakacaklar ne vadetmişti sonra dönüp faaliyet raporuna bakacaklar neyi o vadettiklerinden neleri yaptılar. Performans programında tabi gönül ister ki bütün müdürlükler %100 performans göstermiş olsun ama bazı müdürlükler daha düşük performans göstermişler. Bunların bir kısmı çok az kısmı müdürlükten kaynaklanan sebepler ama genel çoğu dışarıdan kaynaklanan sebepler.

Hem Musa Bey'in söylediğine bir cevap olarak bir söylediğiyle... Şimdi örnek vereyim sosyal hizmetler müdürlüğü performans programında 3 adet gezi yapmayı hedeflemiş fakat tasarruf tedbirleri kapsamında hiç gezi yapmamış. Musa Bey biraz önce aynı ezberle ki bu ezber hiç değişti demiyorlar. Tepebaşı Belediyesi çok geziyor diyorlar. Aynı ezberle dedi ki bütçeyi gezmeye ayırmışsınız. Oysa tam tersi işte bakarsa faaliyet raporuna okusaydı orada sosyal işler müdürlüğünün 3 gezi yapacağını hedeflediğini fakat hiç gezi yapmadığını bu yüzden de performansının diğer müdürlüklere göre biraz daha düşük kaldığını görebilirdi.

Sayın başkan dediğim gibi %91.7 bu tüm müdürlüklerin bir yıl sonundan geldikleri sonucu gösteren bir tablo. Bize göre çok başarılı bir tablodur. Ben tüm müdürlükleri başkanlığı başkanımızı müdürlerimizi müdürlükte çalışanları personelimizi bu başarılarından dolayı kutluyorum. Örneğin dış ilişkiler müdürlüğü kendine bir performans tablosu koymuş fakat biraz tasarruf sebebiyle de yurt dışına yapılacak bazı faaliyetler az yapılmış olabilir ya da Türkiye'de daha çok faaliyet hedeflemiştir ama biraz tasarrufa israf tasarrufa da gidilmesi sebebiyle bunların bir kısmını gerçekleştirmemiştir. Bu o müdürlüğün başarısızlığından çalışmamasından değil 2025 yılının biraz da belediyenin tasarruf yılı olmasıyla alakalı.

Biz biraz sonra rakamları konuşacağız bu rakamlar o anlayışın mali disiplin ve çalışma anlayışının bir sonucu olarak yansımış rakamlardır. Sayın başkan bu rakamlar biraz önce biraz sonra belki ilgili arkadaşlarımız çok detaylı rakamları açıklayacaktır ama çok detay rapor detaylı rakam detaylarına girmeden kabaca rakamlar ne söylüyor onu anlatmaya çalışacağım. Rakamların tek kelimeyle söylediği bence şu herkes işine baksın merak etmeyin Tepebaşı'nda sorun yok. Merak etmeyin sorun yok.

Gelir gider bütçesine baktığımızda, 230 milyon civarında gerçekleşen gelirde, tahakkuk eden gelirde bu mevduat 540-560 milyon fakat gerçekleşen gelirde gelir-gider farkı artı 230 milyon. Bu, uzun yıllardır olmayan bir şeydir. Bu seneki mali disiplin, planlı çalışma, programa uyma sonucunda belediye bence müthiş bir başarı göstermiş. Çünkü geçen yıl hatırlarsanız, biz eksi 400 milyonda kapatmıştık 2024 yılını. Şimdi bunun üzerine 230 milyon daha koyduğunuzda, belediyenin bir yıl içinde 630 milyonluk bir artı değer ürettiğini görebilirsiniz.

Şimdi belediyenin mali durumu ile ilgili bazı göstergelere bakmak lazım. O hepsinin faaliyet raporunda var. Ben bunlardan kısaca bahsedeyim. Bunlardan birisi dışa bağımlılık. Belediyenin iki tür geliri var, borçlanmayı saymazsak. Borçlanma da bir gelir türüdür ama borçlanmayı saymazsak belediyenin iki tür geliri var. Bir dış gelirler, dış kaynak gelirleri, bir de kendi öz gelirleri. Dış kaynak gelirlerinin içinde başka gelirler de var ama onları ihmal edersek ana dış kaynak geliri merkezi bütçeden, vergi gelirlerinden alınan paydır. Bunlar bizim dışarıdan gelen dış kaynak gelirimiz. Diğerleri de iç kaynak gelirimiz. Belediyenin tahakkuk eden geliri 3 milyar 525 milyon, gerçekleşen geliri 3 milyar 191 milyondur. Bunun içinde dış kaynak gelirimiz 1 milyar 528 milyondur. Yani bizim gelirimizin, belediye gelirlerinin %56'sı bizim kendi öz kaynak gelirimiz, %44'ü dış kaynak gelirimizdir.

Şimdi yerel arkadaşlara tavsiye ederim baksınlar, ben birçok belediyeye baktım. Şu oranları tutturan büyükşehirleri geçiniz; zaten büyükşehirlerde bu dış kaynak geliri çok fazladır %70-80 civarındadır. Büyükşehirler dışındaki belediyelere baksınlar, şu öz kaynak gelirinin bu kadar yüksek olduğu çok az belediye bulabilirler. Çok önemli bir unsur bence belediye için, çünkü dış kaynak geliriniz azalsa da bu kendi öz kaynağınızla kendi yağınızda kavrulabilirsiniz sıkıntılı bir süreç olsa dahi.

İkinci gösterge gelir artışıdır. Biraz önce de bahsettim; 2023 yılında bütçe geliri 958 milyon, 2024 yılında %78 artışla 1 milyar 711 milyon olmuş, 2025 yılında ise %86 artışla bütçemiz 3 milyar 191 milyona çıkmış. Bu rakamlar hayali rakamlar değil, rastgele konuşulmuş rakamlar değil. Bu rakamlar gerçekleşmiş, kasaya girmiş, muhasebeleşmiş rakamlardır.

Tepebaşı Belediyesi bir şirket olsaydı, borsada işlem gören bir şirket olsaydı ve bir sene %78 öbür sene %86 artarak giden böyle bir kârlılıktaki bu şirket borsada tavan yapar kapış kapış giderdi. Tepebaşı Belediyesinin mali yapısı bu şekildedir.

Üçüncü gösterge, gelirin gideri karşılama oranıdır. Sayın Başkanım, siz geçen yıl 2024 yılında ve önceki yıllarda gelirimiz giderimizi karşılamazdı; geçen yıl %80 küsuratlı olarak gerçekleşmişti 2024 yılı diye hatırlıyorum. Bu yıl gelir-gider farkı demin de bahsettim, 230 milyon artıdır. Bu durumda 234 milyon fazla veren, hiç borçlanmayan, borçlarını zamanında öyen, personelinin ücretini ödeyen bir belediye için algı yaratmak adına "Yok battı, yok bitti, yok iflas etti" diyenler, bundan sonra bunu konuşacak kişiler önce faaliyet raporuna bakacak. Buradaki bilançoya, tablolara bakacak, ondan sonra konuşacak. Öyle işkembeden konuşma olmayacak.

Dördüncü gösterge öz kaynaklardır; belediye fark etmez, şirket olabilir, başka kurum olabilir. Bilançoyu aldığınız zaman belediyenin yapısal durumu hakkında, mali durumu hakkında ilk bakacağınız yer öz kaynaklardır. Bu belediyenin öz kaynakları yıllar içinde artıyor mu azalıyor mu? Eğer belediyenin öz kaynakları artıyorsa o belediye doğru yoldadır. Öz kaynakları gittikçe eriyorsa o belediyede sıkıntı vardır. Şimdi faaliyet raporunda bilançoya baktığınız zaman bu yıl da belediyenin öz kaynakları artış göstermiştir.

Beşinci gösterge borçlanmadır. Belediyeler kâr amacı güden organizasyonlar değildir. Belediyeler borçlanır, bütün belediyelerin borcu vardır. Borç kötü bir şey değildir belediyeler için. Büyük yatırımlar yapar, borçlanır; başka ihtiyaçları olur, borçlanır. Ama bir belediye cari giderleri için sürekli borçlanıyorsa orada sıkıntı vardır, o zaman eleştirebilirsiniz. Bizim geçen sene arkadaşlar bizim getirdiğimiz borçlanmaya da hep karşı çıkmışlardı ama geçen sene 350 milyon borçlanma öngörmüşüz, bunu hiç kullanmamışız. Bu öz gelirlerimizdeki artışın da bir sonucudur.

Belediyenin gelir artışı %36 iken gider artışı %39. Şimdi bu, belediyenin gelir artırıcı faaliyetlerinde titiz davrandığını, alacakların takibini iyi yaptığını, gelir artırıcı faaliyetlerini çeşitlendirdiğini gösterirken; gider azaltıcı yönde de ciddi bir mali disiplin uyguladığını gösterir.

O yüzden de zaten biraz sonra da bahsedeceğim; altı müdürlükte harcamalar bir önceki yıl rakamsal olarak daha altında yapılmış. Çoğu müdürlükte bir önceki yıla çok yakın, bazı müdürlüklerde sadece ciddi artışlar olmuş. Birazdan ondan da bahsedeceğim.

Bir diğer konumuz spekülasyon yapılan arsa satışları. Sürekli dışarıda içeride "Yok arsa sattı, arsaları bitirdi, satacak arsa kalmadı, arsayla geçiniyor" gibi bir iftira var diyeyim. Çünkü bakın bizim 2025 yılında toplam arsa satışımız 89 milyon. Gerçekleşen gelirimiz 3 milyar 191 milyon. 3 milyar 191 milyonun sadece %2.7'si arsa satışından gelen para.

Yani o kadar büyük bir gelirin içinde arsa satışı 89 milyon fakat bunun karşılığında kamulaştırılmış, belediyeye ödenmiş arsa gayrimenkul alımı da 41 milyon. Bizim arsa satışlarından belediyeye geçen para 48 milyon civarı. Bunu da az önce oranlamadım ama toplam gelirin %2'sinin bile altında. Tepebaşı Belediyesi öyle arsa satışıyla borç kapatan, borç ödeyen, cari işlemlerini yapan bir belediye değil.

Bu arsa satışlarının büyük bir kısmı olan 32 milyonluk kısmı da hisseli arsalar. Vatandaşın talebiyle yapılmış, belediye bunu satmak istememiş; vatandaş hisseli olduğu için talep etmiş, belediye de satmış. Yani onu da çıkarsanız 48 milyon. 48 milyonla almışsınız zaten arsa demişsiniz. Tamam, belediyenin kazandığı bir para yok.

3 milyar 42 milyon, 3 milyar 200 bin lira dersek, o rakamı yanlış telaffuz etmeyeyim. Bir şeyden daha bahsedeceğim ama ben şu borçla bitireyim, anca toparlarım. Bir şehir efsanesi daha var; "Tepebaşı Belediyesi borç batağında" diye iftira seçilmiş. Bunu herkes duysun, basın da duysun, arkadaşlar da duysun, kamuoyu da duysun.

Tepebaşı Belediyesi'nin 880 milyon kısa vadeli borcu var. 400 küsur milyon uzun vadeli borcu var. Toplam 1 milyar 300 milyon belediyenin brüt borcu gözüküyor. Bu borç bu kadar değil; "Belediyenin bu kadar borcu var mı yok mu?" diyeceksiniz. Bu borcun 430 milyonu kıdem tazminatı karşılığıdır. Yani doğmuş bir borç yok.

Belediyede şu an çalışan bütün personel "Yarın çıktık, gidiyoruz" derlerse hepsine ödenecek para 430 milyon. Öyle bir borçlanma değil, sadece karşılık. Bu çalışanların bir kısmı 10 sene sonra emekli olacak, bir kısmı 20 sene sonra emekli olacak, bir kısmını biz görmeyeceğiz. Burada gördüğümüz tazminat ama onlara ödenecek tazminatın hesabıdır. Belediyemizin borcu değildir.

43 milyon gelecek yıllara ilişkin bir tahsilat, o borç da bizim borcumuz değil. 41 milyon emanetler ve depozitolar var. Tepebaşı Belediyesi bunlarla da borçlanmamış. Bir işlem karşılığı teminat mektubu vesaire bizim kasamızdaki emanetlerimizdir. Onlar da belediyemizin borcu değildir. Bunları düştüğümüz zaman belediyemizin 800-780-800 milyon gibi bir borcu var, belki biraz daha azdır; arkadaşlarımız düzeltir.

Bizim piyasaya olan borçlarımızı rakam olarak çok net bilmediğim için söyleyemeyeceğim ama bu yılki faaliyet kârınız kadar ancak bir borcu var. Bir yıllık faaliyet kârınız bu kadar.

Bizim diğer sabit değerlerimizi saymazsak 6 milyar 220 milyon arsa ve arazimiz var. Bu bahsedilen borç, sırf arsa ve arazimizin %13'ü kadardır. Yani Tepebaşı Belediyesi battı bitti dedikleri bu, örneğin düşünün sizin 6 milyar 200 milyonluk gayrimenkulünüz, arsanız var. Bunun %13'ünü satarak borcunuzu ödüyorsunuz. Böyle bir yapıya Tepebaşı Belediyesi battı bitti edebiyatı yapılıyor.

Kaç mülkiyeti, zamanım bitmiş, kalan süreyi artı... Bu sebeple Tepebaşı Belediyesi'nin önceki yıllarda gerçekleştirdiği vatandaş memnuniyetinin en üst seviyede olduğu işlerin 2025'te de aksatılmadığı; sosyal belediyeciliğin gereği olarak yaşlıya, hastaya, yalnızlara, çocuklara, kadınlara, erkeğe, eşe, doğaya ve hayvana hizmet noktasında aynı seviyede faaliyetler yürüttüğü faaliyet raporundan da görülmektedir.

Vatandaşın refah ve mutluluğunu esas alan, çevreye ve tüm canlılara duyarlı, mağdurları ve dezavantajlıları destekleyen, insanın her alanına gelişmesine katkı veren, her kesimin sağlıklı bir çevrede yaşaması için gayret gösteren, kültürel ve tarihi mirası koruyan, kaynakları verimli kullanan, hedefleri gerçekçi belirleyip faaliyetleri belirlenen hedefler doğrultusunda en optimum kaynaklarla gerçekleştiren çalışmaların yer aldığı faaliyet raporuna CHP grubu olarak evet oyu vereceğimizi ifade ediyorum. Tüm içeriği itibarıyla ilgili mevzuat uyarınca uygun olarak hazırlanan rapor için Sayın Başkanımız Ahmet Ataç başta olmak üzere raporun hazırlanmasına katkısı olan meclis üyelerimize, başkan yardımcılarımıza, müdürlerimize ve personelimize grubumuz adına teşekkürlerimi sunuyorum."