Elektrik Mühendisleri Odası Başkanı Ahmet Şakar şu ifadeleri kullandı;
“Elektrik enerjisi, bilindiği gibi enerji çeşitleri arasında temiz bir enerji türü. Ancak bir o kadar da tehlikeli bir enerji. Yani elektrik enerjisinin kullanıldığı her alanda azami dikkat gösterilmesi gerekiyor. Son 1 yıl içerisinde karşılaştığımız ve basına da yansıyan birçok olayda bunun örneklerini gördük.
İzmir’de iki vatandaşımız elektrik kontağı arızası sonucu hayatını kaybetti. Kartalkaya Otel yangını yaşandı. Orada da 78 canımızı kaybettik. Bu olay da maalesef elektriksel bir sistem arızasından kaynaklandı. Manisa Büyükşehir Belediye Başkanımız, aynı zamanda Mimarlar ve Mühendisler Odası yöneticiliğini de yapmış olan sevgili dostumuz Ferdi Zeyrek’in, evindeki havuzda elektrik kontağından kaynaklanan bir arıza sonucu hayatını kaybetmesi. Tüm bu olaylar bize şunu gösteriyor. Elektrik enerjisini hem kullanırken hem de üretim aşamasında çok dikkatli olmamız gerekiyor. Kontrollerin zamanında ve tam olarak yapılması şart. Eskişehir Valiliği ve İl Afet Yönetimi'nin yaptığı araştırmalar da gösteriyor ki, çıkan yangınların büyük bir kısmı elektrik kontağından kaynaklanıyor. Dolayısıyla yangın olduğunda hepimizin aklına ilk olarak “Acaba elektrikten mi çıktı?” sorusu geliyor. Çünkü gerçekten çoğunlukla sebep elektrik oluyor. Son orman yangınlarında da aynı şeyi gördük.
Zamanında bakım yapılmadığı için iletim hatlarının ağaç dallarına temas etmesi sonucu çıkan yangınlar, büyük felaketlere sebep oldu. Tüm bunlar elektriğin kullanımı konusunda ne kadar dikkatli olmamız gerektiğini net şekilde ortaya koyuyor. Peki biz neden böyle bir protokol sürecine girdik? Bu hassasiyeti ve önemi dikkate alarak, Elektrik Mühendisleri Odası olarak, hem meslek örgütü olarak hem de toplumsal sorumluluk gereği bu konuda adım atmamız gerektiğine inandık. Ülkemizde meydana gelen ve hem can hem de mal kayıplarına neden olan bu tür olayların önlenmesi için sorumluluk almak istedik. Bunun için de şu soruyu sorduk: “Olaylar olmadan önce ne yapabiliriz?” Ve en önemli çözüm önerisi: Olay gerçekleşmeden, yani imalat aşamasında ve sonrasında düzenli periyodik denetimlerle sistemi kontrol altına almak. Ancak bu şekilde elim olayların önüne geçebiliriz. Çünkü olaylar yaşandıktan sonra, ne yazık ki hiçbir şey geri getirilemiyor. Ne canlar, ne ormanlar, ne de insanların yaşam alanları.
Odunpazarı Belediyesi ile Aralık ayında başlattığımız bu protokol çalışması kapsamında sizlere somut veriler sunmak istiyorum. Odunpazarı’nda, protokol gereği her üç ayda bir raporlama yapmamız gerekiyor. Elektrik Mühendisleri Odası’na bağlı arkadaşlarımızın yaptığı bu kontrollerin denetimini odamız gerçekleştiriyor.
Oda, yapılan tüm kontrollerin hem belgelendirilmesini hem de onaylanmasını sağlıyor. Ardından bu belgeler belediyeye sunuluyor ve ruhsat işlemleri bu onaylar doğrultusunda devam ediyor. İlk üç aylık veriler şöyle: Odunpazarı’nda 467 iş yeri ruhsat değişimi sırasında kontrol edildi. Bu kontrollerin %10’u rastgele seçilerek oda denetçileri tarafından yeniden incelendi. Bu kontrollerin sonucunda şu veriler ortaya çıktı. Panoların %25’inde eş potansiyel sorunu tespit edildi ve bu sorunlar giderildi. Bu sorunlar çözülmeden onay verilmedi. %30’unun kaçak akım rölesiyle ilgili sıkıntısı vardı. Ferdi Başkanımızın ölümüne neden olan olayda da aynı sorun vardı. Kaçak akım rölesinin uygun değerde olmaması ya da hiç olmaması ciddi riskler oluşturuyor.
%30 oranında bazı prizlerde topraklama hatası veya eksikliği tespit edildi. %20 oranında da pano içinde sorunlar bulundu. Bu sorunlar tek başlarına büyük problemler gibi görünmese de, bir araya geldiklerinde hem maddi hem de manevi ciddi sonuçlara yol açabilirler. Bu çalışmalar sayesinde iş yerlerinde %20 ila %30 oranında iyileşme sağlanmış oldu. Bu iyileştirmelerden biri bile bir yangını, bir faciayı engellese, kontrol sürecinin ne kadar önemli olduğu anlaşılır. Bu protokol bizim için bir başlangıçtır. İlerleyen süreçlerde, sadece ruhsat değişimlerinde değil; imar aşamasında, ev kontrollerinde ve iş yerlerinin belirli periyotlarda yeniden denetlenmesinde de bu iş birliği devam etmeli. Bu işi ya belediye yapacak ya da belediye adına bu işin en yetkili birimi olan Elektrik Mühendisleri Odası yapacak. Başka bir yolu yok.
Oda ile belediye iş birliği halinde çalıştığında, kontrol süreci hem daha güvenli hem de daha kapsamlı yürütülür. Ayrıca belediyenin yaşadığı eleman sıkıntısına da çözüm getirmiş oluruz. Bir iş yerinin elektrik kontrol süreci iş yerinin büyüklüğüne ve durumuna göre değişiyor. İçerideki priz sayısı, pano yapısı, sigorta adedi ve kabloların uzunluğu gibi faktörler etkili oluyor. Ancak ortalama bir iş yeri için bu süre 1 ila 4 saat arasında değişiyor. Fabrikalar için bu süre farklı tabii. Ama standart bir işletme için genellikle 1,5 saatte kontrol tamamlanıyor. Tabii bir sorun çıkarsa, bu sorunun giderilmesi için gereken süre ayrıca değerlendiriliyor. Tepebaşı Belediyesi ile yaptığımız görüşmeler sonucunda başkanımız, imar ve ruhsat birimleriyle detaylı temaslar kuruldu. Protokol taslağı hazırlandı. İlk meclis gündemine alındı. Eylül ayında meclisten geçmesini bekliyoruz. Tepebaşı Belediyesi ile birlikte, artık tüm ruhsat işlemleri kontrol altına alınmış olacak. Bu Türkiye’de bir ilk. Gerçekten Eskişehir olarak, Elektrik Mühendisleri Odası olarak bundan büyük gurur duyuyoruz. Eskişehir’i bu anlamda “ilklerin şehri” yapmaya devam etmek istiyoruz. Bu çalışmamız şu anda diğer illerdeki odaların da gündemine girdi. Geçen hafta yaptığımız koordinasyon toplantısında Mersin, İzmir ve Denizli gibi şehirler de bu protokolü kendi belediyeleriyle uygulamaya başlamak üzere çalışmalara başladılar.”