Emeklilik için gerekli yaş ve sigortalılık süresini tamamlayan ancak prim günü eksik olduğu için aylık bağlanmasını bekleyen milyonlarca kişi, borçlanma ve isteğe bağlı sigorta gibi uygulamalarla eksik günlerini tamamlama imkanı bulabiliyor. Mevzuatta yer alan bu yöntemler sayesinde belirli şartları taşıyan sigortalılar, çalışmadan da primlerini tamamlayarak emeklilik hakkı elde edebiliyor.

Eskişehirli uzmanlar, primsiz emeklilik diye bir uygulamanın bulunmadığını ancak bazı durumlarda çalışmadan da prim kazanmanın mümkün olduğunu belirtiyor. Bu kapsamda en çok tercih edilen yöntemlerden biri isteğe bağlı sigorta oluyor.

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan bir uzman, "Primsiz emeklilik yok. Ama çalışmadan da emeklilik var. Siz çalışmadan ya da kendi priminizi ödemeden de belli şartlarda toplu olarak prim satın alabiliyorsunuz." dedi.

İsteğe bağlı sigortadan yararlanabilmek için herhangi bir işte çalışmıyor olmak veya aktif bir iş yerinin bulunmaması gerekiyor. Başvurunun ardından her ay prim ödeyen kişiler, emeklilik için gerekli prim günlerini tamamlayabiliyor.

Uzman, "Çalışmadan emeklilik dediğimiz isteğe bağlı sigortayla herhangi bir yerde çalışmıyor ya da bir iş yeriniz yoksa gidip Sosyal Güvenlik Kurumuna sigortanızı yaptırıyorsunuz ve her ay priminizi ödeyerek primlerinizi tamamlıyorsunuz." ifadelerini kullandı.

Emeklilikte eksik prim günlerini tamamlamanın bir diğer yolu ise borçlanma sistemi. Kanunda belirtilen bazı süreler, toplu ödeme yapılarak sigortalılık süresine eklenebiliyor. Böylece emeklilik için gerekli prim gününe daha kısa sürede ulaşılabiliyor.

Uzman, "Yasalarımıza göre emekli olabilmek için belli bir prim gününü tamamlamak gerekiyor. Bunun için de ya bir iş yerinde çalışmak ya da Bağ-Kur primi ödenmeli. İşte bunun başka bir yolu daha var. O da eksik günleri toplu olarak satın almak." dedi.

Borçlanma kapsamına doğum, askerlik, yurt dışında geçen bazı süreler, avukatların staj dönemleri ile doktora ve yüksek lisans eğitimi nedeniyle yurt dışında geçirilen belirli süreler de giriyor.

Uzman, "Toplu prim satın alma bu borçlanma yöntemlerinden birisiyle oluyor. Doğum, askerlik, yurt dışı gibi yine işte avukatların staj dönemlerini borçlanmaları gibi, yine öğrencilerin doktora ve yüksek lisans öğrencilerinin yurt dışındaki geçen sürelerini borçlanmaları gibi o süreleri toplu olarak satın alıyorsunuz." diye konuştu.

Kadın sigortalılar, sigorta başlangıcından sonra yaptıkları doğumlar için borçlanma hakkından yararlanabiliyor. Mevzuata göre en fazla üç çocuk için borçlanma yapılabiliyor. Her çocuk adına 720 güne kadar prim kazanılabiliyor. Böylece toplamda 2 bin 160 güne, yani 6 yıllık prim süresine ulaşılabiliyor.

Uzman, "Hem erkek hem kadın sigortalılar için ayrı ayrı borçlanma imkanı var. Örneğin kadınlar sigortadan sonra eğer doğum yapmışlarsa 3 çocuğa kadar borçlanarak yani prim günü satın alarak her çocuk için 720 günden 6 yıl kazanabiliyor." dedi.

Bir çocuk için iki yıllık prim süresinin toplu ödeme ile tamamlanabildiğini belirten uzman, "Mesela 1 çocuk için 2 yıl çalışmak ya da prim ödemek yerine topluca 2 yıllık primi satın alabiliyorsunuz. Ve eğer diğer şartlar tamamsa erken emekli oluyorsunuz." ifadelerini kullandı.

Doğum borçlanmasından yalnızca doğum yapan anneler değil, mevzuatta belirtilen şartları taşıyan evlat edinenler de yararlanabiliyor. Erkek sigortalılar ise askerlikte geçen sürelerini borçlanarak eksik prim günlerini tamamlama hakkına sahip bulunuyor.

Borçlanma tutarları ise brüt asgari ücret üzerinden hesaplanıyor. Doğum borçlanmasında en düşük ödeme, brüt asgari ücretin yüzde 32'si esas alınarak belirleniyor. Bu yıl için bir aylık doğum borçlanmasının en düşük tutarı 10 bin 569 lira 60 kuruş olarak uygulanıyor. Diğer borçlanma türlerinde ise bir aylık en düşük ödeme tutarı 14 bin 863 lira 50 kuruş olarak hesaplanıyor.