Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan uygulamaya göre, aynı anda birden fazla işverene bağlı olarak çalışan kişiler, fazla ödedikleri primleri geri alabiliyor. Özellikle birden fazla iş yerinde çalışanların çoğu zaman fark etmediği bu hak, belirli şartlar sağlandığında kullanılabiliyor.
Sosyal sigorta primleri, asgari ücretin bir katı ile dokuz katı arasındaki kazanç üzerinden hesaplanıyor. Bir çalışanın farklı iş yerlerinden elde ettiği toplam gelir bu sınırı aştığında, üstte kalan kısım için fazla prim ödenmiş sayılıyor. Bu fazla ödeme, çalışanın başvurusu üzerine iade ediliyor.
İş Kanunu kapsamında, sözleşmede aksi bir hüküm bulunmadığı sürece bir kişi aynı anda birden fazla iş yerinde çalışabiliyor. Bu durum özellikle mühendisler, mimarlar, avukatlar, doktorlar ve mali müşavirler gibi farklı alanlarda görev yapan kişilerde sık görülüyor. Bu kişiler, aynı ay içinde birden fazla işverenden gelir elde edebiliyor.
Her işveren, çalıştırdığı kişi için brüt ücret üzerinden primleri ayrı ayrı yatırıyor. Örneğin bir kişi aynı ay içinde iki iş yerinde çalıştığında, her işveren prim bildirimi yapıyor. Ancak SGK kayıtlarında bu kişi toplamda 30 gün çalışmış kabul ediliyor. Emeklilik hesaplamasında ise sadece belirlenen üst sınıra kadar olan kazanç dikkate alınıyor.
2026 yılı için belirlenen sınırın 297.270 TL olduğu açıklandı. Aynı ay içinde birden fazla işverene bağlı çalışan bir kişinin toplam kazancı bu tutarı aştığında, aşan kısım için ödenen primler geri alınabiliyor. Tek işverene bağlı çalışan kişiler için ise böyle bir iade söz konusu olmuyor.
İade işlemi otomatik olarak yapılmıyor. Çalışanın bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezine veya il müdürlüğüne yazılı başvuru yapması gerekiyor. Başvuru yapılmadığı sürece fazla ödenen primler sistemde kalmaya devam ediyor.
Örnek bir hesaplamada, iki işverene bağlı çalışan bir kişinin her işverenden 250 bin TL kazanç bildirildiği durumda toplam kazanç 500 bin TL oluyor. Bu tutardan 297.270 TL çıkarıldığında geriye 202.730 TL kalıyor. Bu kısmın işçi payına düşen prim tutarı 30.409,50 TL olarak hesaplanıyor ve başvuru yapıldığında bu miktar iade ediliyor.
Emekli olarak çalışan kişilerde ise oran farklı uygulanıyor. Bu kişiler için işçi payı yüzde 7,5 olduğu için iade tutarı yarıya düşüyor ve 15.204,75 TL olarak ödeniyor. İşverenin ödediği primler ise iade kapsamına girmiyor.
İade süreci, başvurunun ardından belirli bir takvim içinde tamamlanıyor. Primler yatırıldıktan sonra başvuru yapılması gerekiyor. Örneğin ocak ayına ait primler şubat ayında yatırılıyor. Mart ayında başvuru yapıldığında ödeme nisan ayında gerçekleştiriliyor.
Prim iadesi için işverenin SGK’ya ödeme yapmış olması şartı aranıyor. Eğer primler yatırılmamışsa çalışanların dava açma hakkı bulunuyor.
Geçmiş yıllarda uygulanan sınırın daha düşük olduğu biliniyor. 2025 yılına kadar bu sınır asgari ücretin 7,5 katı olarak uygulanıyordu. Bu dönemde de birden fazla işverene bağlı çalışan kişiler, tavanı aşan kazançları için prim iadesi talep edebiliyordu.