Şükrü Akbıyık Odunpazarı Belediyesi’nin kesin hesabına karşı oy gerekçesini açıkladı

Odunpazarı Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi Şükrü Akbıyık şu ifadeleri kullandı;

"4 Mayıs 2026 tarihli meclis kararı ile plan ve bütçe komisyonuna havale edilen plan ve bütçe komisyonunca görüşülecek çoğunluk oyu ile kabul edilen, 2025 mali yılı bütçe kesin hesabı ve taşınır kesin hesabı, plan ve bütçe komisyonu raporuna karşı oy yazısı.

Kurum tarafından 2025 yılında 3.700.000.000,00 TL olarak tahmin edilen gelirler, 2024 yılından 186.780.807,67 TL devir tahakkuku, 2025 yılında gerçekleşen 3.293.382.977,54 TL toplam tahakkuk ile 3.480.163.785,21 TL olarak gerçekleşmiş bunun 9.502.371,78 TL’si ret ve iade, 3.131.041.161,61 TL’si tahsil, 339.620.251,82 TL’si ise gelecek yıla devrederek toplam tahakkukun % 89,96’sının tahsil edildiği kurum tarafından ifade edilip başarı olarak sunulsa da,

Arazi Vergisinde tahsilatın % 31,57, Biletle Girilen Yerlere Ait Eğlence Vergisinde tahsilatın % 2,15, Kaynak Suları Harcı tahsilatının % 1,14, Ecrimisil Gelirleri tahsilatının % 50,43, Vergi, Resim ve Harç Gecikme Faizleri tahsilatının % 17,95, Yol Harcamalarına Katılma Payı tahsilatının % 38,12, Diğer İdari Para Cezaları tahsilatının % 20,03, Kişilerden Alacaklar tahsilatının % 8,34, Otopark Yönetmeliği Uyarınca Alınan Otopark Bedeli tahsilatının % 49,81’de kaldığı anlaşılmıştır. Muayene, denetim ve kontrol ücretleri 18.000.000,00 TL tahmin edilmesine karşın tahakkukun 76.698.732,72 TL’sına çıktığı ve bunun 73.955.176,93 TL’sının tahsil edildiği anlaşılmış olup ancak kurumun bu gelir kaleminde yıllardır mahrum kaldığı gerçeği ortaya çıkmıştır. Anlaşılan o ki Sayıştay olmasa 76 milyon gelir yine gözlerden gelinecekti. Kurumun amme alacaklarının tahsili konusunda özen göstermesi kanuni bir zorunluluktur.

Çevre Kirliliğini Önleme Gelirleri adı altında katı atık bedelleri kurum tarafından 194.000.000,00 TL olarak tahmin edildiği ancak bunun 13.195.655,65 TL’sının tahsil edilebildiği anlaşılmakta olup bu gelir kaleminde kurumun tahakkuk ve tahsilat konusunda ciddi sorunlar yaşadığı görülmektedir.

İlan ve Reklam Gelirleri tutarı olan 64 TL’ye dahi hesaplarda yer verilirken, 3.1.2.99 hesap kodunda 180.485.898,51 TL tutarındaki gelire diğer hizmet gelirleri, 5.9.1.99 hesap kodunda 182.340.018,37 TL tutarındaki gelire yukarıda tanımlanmayan diğer gelirler adı altında içeriksiz yer verilmesini ise şeffaflığınızın geldiği son nokta olarak gördüğümüzü ifade ediyoruz. Özellikle 03.01.02 kodu ile verilen Hizmet Gelirlerinde Muhasebe yönetmeliğinde 30 alt hesap kodu var iken kurumun sadece 12 adet hesap kodu kullanmasının başka bir izahı yok diye düşünüyoruz.

Gelirlerde tahsilatı yapılamayan tutar 339.620.251,82 TL. Kurumun 2025 yılında satışlardan elde ettiği gelir ise 315.348.698,28 TL’dir. Bunun anlamı sıkıntıya girme kendini yorma sat kurtuldur. Alacakları tahsil etme yerine 2025 yılında acil bir karar ile şehrin en güzel alanında 2.557 m2 arsa üzerinde kurulu bulunan oteli 254,5 milyon, 71 Evler Mahallesinde 3 parça 1.553 m2 arsayı, Emek Mahallesinde 2.006 m2 arsayı, Gökmeydan Mahallesinde 266 m2 arsayı ve muhtelif mahallelerde 6.506 m2 tarlayı toplam 60 milyon bedelle satmanızı, devasa tabelalar ile kentsel dönüşümü başlattık diye reklam yapıp 41 daireyi SGK’ya kaptırmanızı ve görev süreniz boyunca bugünkü rakam ile tahmini 400 milyon TL değerinde 79 daireyi elden çıkarmanızı ise ciddi bir hesap başarısı olarak gördüğümüzü ifade ediyoruz.

2025 yılı sonu itibariyle bankada bulunan tutar 315,3 milyon iken Nisan 2026 sonu itibariyle bankalarda kalan para 228,4 milyon TL’dir. Satışlardan ve özellikle otelden gelen paranın ancak bir kısmının banka hesaplarında olduğu görülmüştür.

2025 yılında öngörülen tahmini gider bütçesi 4.250.000.000,00 TL iken gerçekleşen gider bütçesi 2.836.229.106,05 TL gerçekleşme oranı % 66,73’dür. Bütçe gelir tahmini % 85 gerçekleşirken bütçe giderlerinin % 66,73 gerçekleşmesi ise beklenen giderlerin yapılmadığını göstermektedir. Bundan kurumun bütçeleme sürecinde etkin, kurumsal niteliklerinin ve kapasitesinin farkında olmadığını, gerçekleşebilecek öngörülerde bulunamadığını anlıyoruz.

Personel Giderleri tahmini bütçesinin 521.430.000,00 TL net ödeneğinin 523.030.000,00 TL gerçekleşen giderin ise 378.782.228,52 TL olduğunu, 144.247.771,48 TL ödeneğin iptal edildiğini,

Sosyal Güvenlik Destekleme Prim Giderleri tahmini bütçesinin 71.543.000,00 TL net ödeneğinin 71.833.000,00 TL gerçekleşmenin 38.704.858,47 TL iptal edilen ödeneğin ise 33.128.141,53 TL olduğunu,

Bir nevi yine Personel Gideri sayılan hizmet alımları tahmini bütçesinin 1.580.570.000,00 TL olduğu net ödeneğinin 1.619.745.000,00 TL’sına çıkarıldığı bunun 1.421.233.783,68 TL’sının kullanıldığı ve 198.511.216,32 TL ödeneğin ise iptal edildiği anlaşılmıştır.

Personel, Sosyal Güvenlik ve hizmet alımlarına kurumun öngördüğü tahmini bütçesi 2.173.543.000,00 TL ile toplam gider bütçesinin % 51’i iken, net bütçe ödeneği % 52’ye çıkarak 2.214.608.000,00 TL olmuş, bunun 1.838.720.870,67 TL’si kullanılmış ve 375.887.129,33 TL’si iptal edilmiştir. Bu üç kalem giderde net ödeneklerin % 83’ünün kullanıldığı, % 17’sinin ise iptal edildiği anlaşılmış ve toplam gider bütçesinin % 65’inin ise bu gider kalemlerinde tüketildiği görülmüştür.

Denetim komisyonuna sunulan belgede şirket personeli ve şirket yöneticileri ile destek personeline ödenen net ücretin 1.149.825.778,69 TL olduğu, dolayısı ile % 40 hesabında % 45,77 olarak gerçekleştiği anlaşılmıştır.

2024 yılı Sayıştay Denetim Raporunda idarenin şirket personeli dahil toplam personel giderleri oranının % 69,89 olarak gerçekleştiği tespiti yapılmış olup, toplam personel sayısında 2024 yılına göre 98 kişilik artışın olduğu gerçeğinden hareket ile idarenin 2025 yılında da yasal mevzuata riayet etmediği tespiti yapılmıştır.

Diğer hizmet alımları adı başlığında 2025 yılı için 12.751.000,00 TL öngördüğünüz ancak toplam 572,2 milyon TL olarak gerçekleşen diğer hizmet alımlarınız, şeffaflık ile diğer gelirler ve diğer giderler diye bir torbaya doldurduğunuz ancak ne olduğu size belli olan, biz meclis üyelerinin bilmediği şirket faturaları içerikleri, organizasyon ve sanatçı faturaları, yazılım adı altında alınan faturalar, otel hatta tamir bakım faturaları ortadadır.

Bütçeyi hazırlarken kendi şirketinizden hangi hizmeti almayı öngöremediniz de 12,7 milyon tahmin ettiğiniz giderler 572 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu soruyu Tahmini bütçe ve Faaliyet Raporu görüşmelerimizde de sorduk ancak bir cevap bulamadık. 2 milyar 836 milyon tutarındaki gider bütçesinin % 22’si olan 630 milyon diğer giderler olarak yazıp meclisin önüne getirmenizi ve bunu muhasebe sisteminden kaynaklandığını ifade etmenizi ise kabul etmiyoruz.

Gider bütçesinin 2023 yılında % 35, 2024 yılında % 45, 2025 yılında % 50’sini bulan bu hizmet alımları mutlaka kontrol altına alınmalı ve iç kontrolden geçirilmelidir. Belediye şirketi, belediyeye her türlü hizmeti sunan özellikle bir firma ile yedek parça satan, tamir bakım yapan firmaların faturaları dikkatlice yönüyle mutlaka kontrol edilmelidir.

Geriye kalan gider kalemleri içinde Mal alımları, Faiz Giderleri, Cari transferler, sermaye giderleri, sermaye transferleri, borç verme ve yedek ödeneklere ise 2025 yılı tahmin bütçelerinin 2.076.457.000,00 TL öngörüldüğü, ancak gerçekleşmenin 997.508.235,38 TL olduğu, 1.037.883.764,62 TL ödeneğin ise iptal edildiği, ödeneklerin ancak % 49’unun kullanıldığı, % 51’inin ise iptal edildiği anlaşılmıştır. Bu kalemlerin toplam gider içindeki payları ise maalesef % 35’de kaldığı tespit edilmiştir.

Mal alımlarının 2025 yılı net ödeneğinin 569.198.000,00 TL olduğu bu ödeneğin 376.263.215,69 TL’sının kullanıldığı, bu gider kalemi içinde Baskı ve Cilt giderlerine 8 milyon 948 bin TL harcama yapılmasını doğru bulmadığımızı ifade ediyoruz.

2025 yılında 50.000.000,00 TL öngörülen Faiz Giderleri net bütçe ödeneğinin 91.000.000,00 TL’sına çıkarıldığı bunun 90.164.972,90 TL’sının kullanılarak bütçelemede ciddi öngörüsüzlük yaşandığı,

Cari transfer net bütçe ödeneğinin 144.547.000,00 TL’sına çıkarıldığı bunun 112.187.851,96 TL’sının kullanılarak 32.359.148,04 TL’sının iptal edilerek net ödeneğin % 77,61’inin kullanıldığı,

2025 yılında sermaye giderlerine yani yatırımlara ayrılan kaynağın 956.515.000,00 TL olarak öngörüldüğü, net bütçe ödeneğinin 952.015.000,00 TL’sına düşürüldüğü bunun ise ancak 279.392.194,83 TL’sının kullanılarak 672.622.805,17 TL’sının iptal edildiği anlaşılmıştır. Yatırıma ayrılan kaynağın % 71’ini iptal eden belediye yönetimini başarılı saymak eğer mümkünse siz kendi kendinizi başarılı sayın. Belediye yatırım konusunda tarihinin en kötü dönemini yaşamış ve yatırımda sınıfta kalmıştır.

2025 yılı tahmini bütçesinde 6.000,00 TL öngörülen Sermaye transferler net ödeneğinin 140.006.000,00 TL’sına çıkarıldığı bunun 139.500.000,00 TL’sının kullanıldığı, 506.000,00 TL’sının ise iptal edildiği,

2025 yılında 6.000,00 TL öngörülen borç verme işleminde gerçekleşme olmadığı,

370.000.000,00 TL olarak öngörülen Yedek ödeneklerin 138.620.000,00 TL’sına düşürüldüğü ancak kullanım olmadığı görülmüştür.

Halkın anlayacağı dilde bir örnek ile anlatmak gerekirse, 2025 yılında tahakkuk eden 3.480.163.785,21 TL gelir ile belediye adedi 5 milyondan 696 adet daire alabilirdi. Peki bu 696 daireye ne olmuş. 84 adedi Personel ve SGK Giderlerine, 75 adedi Mal alımlarına, 284 adedi hizmet alımlarına, 18 adedi Faiz giderlerine, 22 adedi Cari transferlere, 16’sı belediye adına 40 adedi vatandaşa olmak üzere 56 adedini yatırıma, 28 adedinin sermaye olarak şirkete, 2 adedinin iptal edildiği, 68 adet daire tahsilatının yapılamadığı, 59 adedinin ise Hazır değerlerde olduğu görülmüştür.

Şirket + faiz giderlerine ayrılan daire 46 adet vatandaşa ayrılan daire 40 adet. İşin özü bu, 68 adet daire parası tahsil edilememiş bunun karşılığında otel hazır sıcak para olsun diye satılmıştır. Buradan hizmet alımlarına giden 284 daireyi de artık varın siz düşünün.

Yukarıdaki verilerden anlaşılacağı üzere 2025 yılı, Odunpazarı Halkının değil Odunpazarı A.Ş’nin yılı olmuştur. İdare halka yatırım yapmak yerine şirkete yatırım yapmayı tercih etmiş bu tercih dahi şirketi düzlüğe çıkaramamıştır.

Belediyeden aktarılan 139,5 milyon TL kaynak şirket öz kaynaklarını düzeltememiş şirket bilançosunda görülen toplam 144,4 milyon TL şirket zararı şirket tekrar acil sermaye artırımı yapma zorunluluğu getirmiştir. Şirketin 1 yıllık geliri borçlarını ve giderlerini karşılayamaz haldedir. Gelir tablosunda görülen 52 milyonluk faaliyet giderlerinin ne olduğu ise acilen ilgililer tarafından sorgulanmalıdır.

İşletme ve iştirakler Müdürlüğüne ait iktisadi işletmede 28,4 milyon TL olan borçlar 57,8 milyona çıkmış dönemi ise 26,7 milyon TL zarar ile kapatmıştır bilançosunda görülen zarar ise 49 milyon TL’dir. Bu işletmenin yıllık cirosu 41,6 milyon TL borçları + giderleri ise 126,2 milyon TL’dir. Hesap ortada buyurun ödeyebiliyorsanız ödeyin.

Odunpazarı Danışmanlık A.Ş’nin 2025 yılı net geliri 2.089.876,00 TL giderleri 3.681.760,43 TL zararı ise 1.514.857,27 TL’dir. Özkaynaklar toplamı -3.073.116,84 TL’sına düşmüş ve ciddi sermaye kaybı yaşadığı anlaşılmıştır. Borçlar + giderler 7,4 milyon TL, gelir ise 2,2 milyon TL hesap ortada buyurun ödeyin. Bu şirkette 2025 yılında gerçekleşen 2.044.837,93 TL genel giderlerin açılımı nedir. Bu şirkette kimler ne kadar huzur hakkı almaktadır. Bu sorular acilen cevap bulmalı ve şirketin mali yapısı acilen düzeltilmelidir.

İktisadi işletme hariç şirketler kanunen meclis denetimi dışı olabilir, ancak meclis yetkisinde olan sermaye artırımı gibi gündem maddeleri meclisin önüne geldiğinde gerekli hassasiyeti göstereceğimizden emin olabilirsiniz. Bu üç kuruluşun toplam bilanço zararları 198,4 milyon TL’si, kısa vadeli borçlarının ise 382,6 milyon TL’si olduğu, ciddi yönetim zaafiyeti içinde yönetilemez hale doğru gittikleri görülmektedir.

Burada artık Tasarruf genelgesini konuşup bahanelere sığınmayalım zira gelen para ortada 3.131.041.161,61 TL gelir nerelere harcanmış yukarıda izah etmeye çalıştım.

Taşınır Kesin hesabında dikkate değer konular ise yıl içinde tüketilen tutarlar kadar bazı kalemlerde yıl sonunda stok bulunmasıdır. Örneğin Kırtasiye yıl içinde tüketilen tutar 6.925.448,00 TL yılsonu stoku 6.323.993,00 TL’dir. Tıbbi Laboratuvar malzemesi için kullanılan tutar 6.170.420,00 TL yılsonu stoku 4 milyon TL’dir. Zirai maddeler için yıl içinde tüketilen tutar 7,6 milyon TL yılsonu stoku 8,8 milyon TL’dir. Yine bakım onarım yedek parça lastik giderleri yıl içi tüketim miktarı 141 milyon TL yılsonu stoku 43,5 milyon TL’dir. Belediye tamir bakım değil de yedek parça ticareti yapıyor maşallah. Önerimiz stok kontrolünün acilen yapılmasıdır.

Sorun bellidir, mevcut kıt kaynaklar verimli ve etkin şekilde kullanılmamaktadır. Kaynaklar ne kadar artırılırsa artırılsın devletten ne kadar çok gelirse gelsin siz etkin ve verimli bir şekilde kullanmadıkça yatırım kaynağı bulamayacaksınız.

Odunpazarı Belediyesinin stratejik planının idarenin amaç ve hedefleri bölümünde,

“Kaynaklarımızın elde edilmesi ve kullanılmasında tutumluluk prensibi oluşturacağız. Kaynaklarımızın kullanımında sürdürülebilir uygulamaları hayata geçireceğiz” demenize rağmen, yukarıdaki açıklamalar ışığında, bu amaç ve hedeflerinizden uzak olduğunuz anlaşılmaktadır.

Bu gerekçelerle komisyon raporuna karşı oy vereceğimizi belirtir, karşı oy yazımızın plan ve bütçe komisyonu çoğunluk raporuna eklenmek üzere yüce meclisin bilgisine saygıyla arz ederiz."