Ticari taksi esnafını yakından ilgilendiren yeni düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandı. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan düzenleme ile taksicilerin yıllardır asgari düzeyde ödediği vergilere son verildi ve gerçek usulde vergilendirme süreci başladı. Yeni işe başlayacak olanlar için 30 günlük süreç başlatıldı.
Düzenlemeyle birlikte taksiciler KDV, gelir vergisi, gelir geçici vergisi ve stopaj gibi ödemeleri yapacak. Bundan sonraki dönemde taksimetreler otomatik olarak fiş ya da fatura verecek. Bu sistem internete bağlı olacak ve bilgiler doğrudan Maliye’ye iletilecek.
TAKSİ MALİ CİHAZI ZORUNLU OLDU
Taksimetrelerin “Taksi Mali Cihaz” ile entegre çalışması zorunlu hale getirildi. Taksimetre tek başına çalışamayacak. Aynı şekilde Taksi Mali Cihazı da tek başına fiş ya da e-belge üretemeyecek. Manuel giriş yapılmasına izin verilmeyecek.
Taksimetre açıldığında cihaz da aynı anda çalışacak. Yolculuk bittiğinde ücret bilgisi taksimetreden cihaza aktarılacak. Ardından fiş çıktısı ya da e-belge düzenlenecek. Böylece her yolculuk kayıt altına alınmış olacak.
Mevcut taksiler için son tarih de belirlendi. Taksi plakası olan ve şu an çalışmaya devam eden ticari plaka sahipleri, 1 Eylül 2026 tarihine kadar Taksi Mali Cihazı satın alarak kullanmak zorunda olacak.
HARİCİ POS CİHAZI DÖNEMİ BİTİYOR
Yeni sistemle birlikte bankaların taksicilere verdiği harici POS cihazı uygulaması sona eriyor. Taksilerde bağımsız POS cihazı bulundurulmayacak. Tüm işlemler taksimetre ve Taksi Mali Cihazı üzerinden yapılacak.
Düzenleme ile tüm yolcuların kartlı ödeme yapabilmesi de sağlanacak. Bundan sonraki süreçte ticari taksilerde kayıt dışı işlemlerin sona ermesi hedefleniyor.
KONUM BİLGİSİ DE KAYDEDİLECEK
Taksi Mali Cihazı, GPS üzerinden enlem ve boylam bilgilerini içeren konum verisini alacak. Bu veriler zaman bilgisi ile birlikte saklanacak. Eğer taksimetrede yer alan GPS üzerinden bu bilgiler alınabiliyorsa, Taksi Mali Cihazında ayrıca GPS bulunmasına gerek olmayacak.
Bu sistemle birlikte kartlı ödeme yapan kişilerin nereden nereye gittiği bilgisi de kayıt altına alınacak.
GİDERLER VE VERGİ HESABI
Taksilerin ana giderini akaryakıt oluşturuyor. Bunun dışında günlük önemli bir gider kalemi bulunmuyor. Aylık olarak ise aracın stopajı, tamir ve bakım masrafları, lastik alımı faturaları ve plaka sahibi adına yasal sınırlar içinde düzenlenen günlük yeme içme faturaları gider olarak gösterilebilecek. Bu giderler vergiden düşülebilecek.
Ancak takside çalışan ve SGK primini kendisi ödeyen şoförlerin kazançlarından doğan KDV ve gelir vergisinin nasıl hesaplanacağı konusunda belirsizlik sürüyor.
Büyük kısmı galerici ya da komisyoncular tarafından kiraya verilen ticari taksilerde vergilerin kimin tarafından ödeneceği de netleşmiş değil. Düzenlemeden önce vergi tutarları düşük olduğu için plaka sahipleri vergileri karşılıyordu.
Günde 10 bin lira ciro yapan bir ticari taksinin yaklaşık 2 bin lira KDV ödemesi çıkabiliyor. Günlük bir depo yakıt harcandığında 475 lira KDV gider olarak düşülebiliyor. Kalan tutar kazanç olarak kaydedildiği için gelir vergisi de yüksek hesaplanıyor. Plaka sahibi, şoför ve kiralama yapan kişiler arasındaki vergi düzeninin nasıl uygulanacağı konusu belirsizliğini koruyor.
PAZARLIK USULÜ RİSKİ
Kayıt dışı çalışmak isteyen bazı taksicilerin, taksimetre açmadan akıllı telefon uygulamaları üzerinden pazarlık usulüyle ücret belirleyebileceği ifade ediliyor. Bu durumda yolculuk vergiler hariç tutulduğu için yaklaşık yüzde 30’a yakın daha düşük ücretle yapılabilecek.
Ancak bu yöntem yasa dışı kabul ediliyor. Bu şekilde faaliyet gösteren araçlar tespit edilirse 60 gün trafikten men edilebilecek. Araç sahibine 100 bin lira para cezası uygulanabilecek ve sürücünün ehliyeti 30 gün süreyle alınabilecek.
Ayrıca kayıt dışı işlem yapılmasına imkan sağlayan müşterilere de Maliye tarafından idari para cezası verilebilecek. Yeni sistemle birlikte ticari taksilerde tüm işlemler taksimetre ve Taksi Mali Cihazı üzerinden yürütülecek.
