Eskişehir'de konuşan İngiliz bilim insanı Profesör Sir David King şu ifadeleri kullandı;

"Öncelikle bu organizasyondan sorumlu olan herkesi tebrik etmek istiyorum. Burada bulunmaktan büyük bir ayrıcalık ve mutluluk duyuyorum. Bu güzel şehirde böylesine güzel bir girişimin hayata geçirilmesi gerçekten takdire değer. Belediye başkanınızın öncülüğünde şehir, iklim değişikliğiyle mücadele konusunda harekete geçme kararlılığını ortaya koymuş. Şimdi de bu çalışmalar burada oluşturulan yapıyla güçlü biçimde destekleniyor.

Dr. Boscola aslında söylemek istediğim pek çok konuyu sizlerle paylaştı. Ancak benim biraz daha farklı ve köklü değişiklikler içeren bir mesajım var. Bugün bu fırsatı değerlendirerek bunu vurgulamak istiyorum.

Kuzey Kutup Dairesi'nde yaşanan gelişmeler, La Niña ve El Niño gibi iklim olaylarıyla birlikte bütün dünyayı etkiliyor. Grönland'daki buz kaybı son derece ciddi boyutlara ulaştı. En güvenilir ölçümlere göre Grönland, son 10 yıldır her saat yaklaşık 30 milyon ton buz kaybediyor. Bu, inanılmaz büyüklükte bir kayıp anlamına geliyor.

Grönland'daki bütün buzulların erimesi durumunda küresel deniz seviyesi 7,5 metre yükselecek. Bunun ne anlama geldiğini düşünün. Dünya haritası büyük ölçüde değişecek. Ancak deniz seviyesinin bir veya iki metre yükselmesi bile kıyı şehirlerini ciddi tehlikelerle karşı karşıya bırakacak.

Dr. Boscola'nın da belirttiği gibi kıyılardaki şehirler risk altında. Ben buna bir başka sorunu daha eklemek istiyorum. Dünyadaki pirinç üretim alanlarının önemli bir bölümü deniz seviyesine çok yakın bölgelerde bulunuyor.

Vietnam'ın güney kesimleri deniz seviyesine o kadar yakın ki yüzyılın ortalarına doğru, belki de yılın bir ayı veya daha uzun bir süre boyunca bu bölgelerdeki pirinç tarlalarının deniz suyuyla kaplanacağını öngörüyoruz. Böyle bir durumda söz konusu alanlarda pirinç üretimi sona erecek.

Dünya pirinç üretiminin önemli bir bölümü Vietnam, Güney Çin ve Endonezya'dan geliyor. Bu bölgelerdeki pirinç tarlalarının büyük kısmı deniz seviyesine oldukça yakın. Dolayısıyla iklim değişikliği, dünya genelindeki gıda üretimini tehdit ediyor. Bunun sonucu olarak gıda fiyatlarında ciddi artışlar ve küresel ölçekte ekonomik sorunlar yaşanabilir.

Kuzey Kutbu çevresinde esen ve İngilizcede jet stream olarak adlandırdığımız yüksek irtifa hava akımlarından da söz etmek istiyorum. Geçmişte bu hava akımları büyük ölçüde dairesel bir hareket izliyordu. Ancak artık çok daha belirgin kıvrımlar oluşturuyor. Bu değişiklik dünyanın beklenmedik bölgelerinde büyük sıcaklık farklılıklarına neden oluyor.

Örneğin Amerika'da bazı bölgeler aşırı soğuk hava koşullarıyla karşılaşabiliyor. Kuzey Kutbu'ndaki soğuk hava güneye doğru ilerlediğinde ekvator çevresindeki sıcak hava da kuzeye taşınıyor.

Kanada'nın British Columbia bölgesinde, Eskişehir'de karşılaşabileceğiniz sıcaklıklara benzer şekilde, yaklaşık 50 dereceye ulaşan sıcaklıklar görüldü. Kanada gibi bir ülkede böyle sıcaklıkların yaşanması gerçekten şaşırtıcı.

British Columbia'daki küçük Lytton kasabasında 135 kişi sıcaklık stresine bağlı olarak yaşamını yitirdi. Kanada'da pek çok evde klima bulunmuyor. Çünkü geçmişte böyle bir ihtiyaç duyulmuyordu. Bu olay, dünyanın hava sistemlerinde yaşanan değişimlerin somut örneklerinden biri.

Şimdi küresel sıcaklık artışına bakalım. 1914 yılından bugüne kadar gezegenimizin ortalama sıcaklığındaki değişimi gösteren dört yıllık ortalamalar elimizde bulunuyor.

Uzun yıllar boyunca sıcaklık artışı her 10 yılda yaklaşık 0,2 derece olarak ölçülüyordu. Ancak bu artış hızlanıyor. Son 10 yılda her 10 yıllık dönem için yaklaşık 0,4 derecelik bir artış seviyesine ulaştık.

Bugün yaşadıklarımız, gelecekte karşılaşacağımız sorunların henüz başlangıcı. Önümüzde çok daha zorlu bir dönem bulunuyor. Özellikle burada bulunan gençler ve çocuklar bu değişimlerin sonuçlarını yaşayacak.

Ben yaşlı bir insanım. Belki de buradaki en yaşlı kişiyim. Ancak torunlarımı düşünüyorum. En küçük torunum altı yaşında. Bugün konuştuğumuz sorunlarla asıl onlar karşı karşıya kalacak.

2015 yılında Paris'te bir anlaşmaya vardık. Ben de bu müzakerelerde önemli görevler üstlendim. Sanayi öncesi döneme kıyasla küresel sıcaklık artışının mümkünse 1,5 derecenin altında tutulması gerektiğini savunan kişilerden biriydim.

195 ülke bu hedef üzerinde uzlaştı. İklim değişikliği konusunda ulaştığımız temel uluslararası anlaşma buydu. Ancak aradan yaklaşık 10 yıl geçti ve bugün 1,5 derecelik seviyeye ulaşmış durumdayız.

Her 10 yılda dünya daha da ısınıyor. Dolayısıyla beklediğimiz ilerlemeyi sağlayamadık. Buna rağmen burada oluşturulan yapı bana umut veriyor. Böyle girişimler dünyanın tamamına yayılabilirse geleceğe çok daha olumlu bakabilirim.

Artık güvenli bir karbon bütçemizin kalmadığını anlamamız gerekiyor. Paris'te bir araya geldiğimizde belirli miktarda sera gazı salımını sürdürebileceğimizi düşünüyorduk. Ancak bugün bulunduğumuz noktaya baktığımızda bunun güvenli olmadığını görüyoruz.

Artık atmosfere saldığımız her ton karbondioksiti ve metanı geri çekmemiz gerekiyor. Üstelik bununla yetinemeyiz. Geçmişte atmosfere saldığımız ve orada birikmiş olan fazla sera gazlarını da uzaklaştırmalıyız.

Sanayi öncesi dönemde atmosferdeki sera gazı yoğunluğu, karbondioksit eşdeğeri olarak yaklaşık milyonda 275 parçaydı. Bugün metanı da uygun katsayıyla hesaba kattığımızda bu değer milyonda 550 parçaya ulaşıyor.

Yani atmosferdeki sera gazı miktarını iki katına çıkardık.

Okyanuslar ısınıyor ve ortaya çıkan ısının çok büyük bölümünü emiyor. Ancak bu durum bizi korumuyor. Okyanuslarda biriken ısı, El Niño gibi olaylarla yeniden karşımıza çıkıyor.

Bu nedenle Dünya sistemini yeniden istikrara kavuşturmayı hedefleyen yeni stratejilere ihtiyacımız var.

Başkanlığını yürüttüğüm İklim Krizi Danışma Grubu, son bir iki yıldır bu konu üzerinde çalışıyor. Hazırladığımız raporu bu hafta yayımladık. Raporun Türkiye'deki COP toplantısına yetişmesini istedik.

Bu raporun geleceğe yönelik umut veren bir yaklaşım sunduğunu düşünüyorum.

İngiliz hükümetinde görev yaptığım ve uluslararası müzakereleri yürüttüğüm dönemde Mission Innovation adıyla bilinen bir girişime öncülük ettim.

Bu fikir İngiltere'de küçük bir grubun çalışmasıyla ortaya çıktı. Daha sonra dünyanın farklı ülkelerine giderek hükümetleri bu programa katılmaya davet ettim.

Ülkelere, fosil yakıtların yerini alabilecek alternatif enerji sistemlerinin geliştirilmesi için kamu kaynaklarından yılda 30 milyar dolar ayrılması gerektiğini anlattım.

Amacımız, fosil yakıtlardan hızla uzaklaşmamızı sağlayacak yeni enerji teknolojilerini geliştirmekti.

Başlangıçta 22 ülkenin katılımıyla yıllık 26 milyar dolarlık bir seviyeye ulaştık. Paris'teki COP toplantısının ilk gününde Mission Innovation yazılı büyük bir pankart hazırladık ve hükümet liderlerini bu pankartın altında bir araya getirdik.

22 ülkenin lideri programa destek verdi ve yıllık 30 milyar dolarlık araştırma bütçesi oluşturma taahhüdünde bulundu.

Amerika Birleşik Devletleri daha sonra programdan çekildi. Buna rağmen bugün bu araştırmalar için yılda yaklaşık 16 ila 17 milyar dolar harcanıyor.

Şimdi yeni bir küresel taahhüde ihtiyacımız olduğunu söylüyorum.

Araştırmalarımızı yalnızca sera gazı salımlarını azaltmakla sınırlayamayız. Programı genişletmemiz gerekiyor. Atmosferde birikmiş fazla sera gazlarını uzaklaştıracak teknolojiler geliştirmeliyiz. Ayrıca salmaya devam ettiğimiz sera gazlarını da geri çekebilmeliyiz.

Her yıl atmosfere karbondioksit eşdeğeri olarak yaklaşık 45 milyar ton sera gazı salıyoruz.

Bugün milyonda 550 parça seviyesindeyiz. Gelecek yüzlerce yıl boyunca sürdürülebilir bir yaşam ihtimali oluşturabilmek için bu değeri milyonda 350 parçaya veya daha altına indirmemiz gerekiyor.

Şu anda Türkiye'deyiz. Mezopotamya'nın tarihine baktığımızda binlerce yıl öncesine uzanan insanlık geçmişini görebiliyoruz.

Bizim de insanlığın önümüzdeki binlerce yıl boyunca varlığını sürdürebilmesini güvence altına almamız gerekiyor. Ancak mevcut koşullarda böyle bir güvencemiz bulunmuyor.

Bu nedenle her yıl milyarlarca ton sera gazını atmosferden uzaklaştırabilecek yöntemler geliştirmeliyiz.

Yılda en az bir milyar ton sera gazını düşük maliyetle uzaklaştıramayan teknolojilerle ilgilenmiyorum. Araştırmaların bu ölçekte sonuç verebilecek çözümlere yönelmesini istiyorum.

Bir diğer konu ise onarım.

Onarımdan neyi kastettiğimi açıklayayım. Kuzey Kutbu bölgesindeki buzların erimesini durdurabilir miyiz?

İlk bakışta bu düşünce gerçekçi görünmeyebilir. Ancak bunun mümkün olabileceğini düşünüyoruz.

Cambridge Üniversitesi'nde başka araştırmacılarla birlikte üzerinde çalıştığımız fikirlerden biri, Kuzey Kutup Dairesi'nin tamamı üzerinde üç ay boyunca beyaz bulut örtüsü oluşturmak.

Bunu başarabilirsek güneş ışınlarının bir bölümünü geri yansıtabiliriz. Böylece kış aylarında oluşan buzların erimesini azaltabilir ve Grönland'daki buz kaybını önlemeye çalışabiliriz.

Elbette bu kolay veya ucuz bir hedef değil. Ancak hiçbir şey yapmadan mevcut sürecin devam etmesine izin vermenin maliyeti çok daha yüksek olacak.

Onarım konusunda bir başka hedefimiz de iklim sistemindeki devrilme noktaları.

Dünyanın farklı bölgelerinde iklim sisteminin geri dönüşü zor değişimlere uğrayabileceği çok sayıda eşik bulunuyor.

İngiliz hükümetinin bu konuda araştırmalara kaynak sağlamasından memnuniyet duyuyorum. Ancak ayrılan para yeterli değil.

İngiltere'de iklim sistemindeki devrilme noktalarını önceden belirleyebilmek amacıyla bir erken uyarı sistemi üzerinde çalışılıyor.

Bu son derece değerli bir çalışma. Fakat erken uyarı sisteminin anlamlı olabilmesi için söz konusu eşiklerin aşılmasını nasıl önleyebileceğimizi de öğrenmemiz gerekiyor.

Benim çağrıda bulunduğum araştırmalar tam olarak bunu hedefliyor.

Son olarak dirençlilik konusuna değinmek istiyorum.

Bugün burada da dirençlilikten söz edildi. Eskişehir Belediye Başkanı'nın ve dünyanın pek çok kentindeki belediye başkanlarının üzerinde çalıştığı konulardan biri bu.

Şehirlerimizi değişen hava koşullarına karşı nasıl daha dayanıklı hale getirebiliriz?

Eskişehir'in yaşanan aşırı hava olaylarına rağmen yaşamını sürdürebilmesi için hangi önlemleri almalıyız?

Londra'da yapılan çalışmalardan gurur duyuyorum. Londra Belediye Başkanı bu konuda başarılı işler gerçekleştiriyor.

Belediye başkanlarının cesur olması gerekiyor. Çünkü bazı kararlar başlangıçta toplum tarafından desteklenmeyebilir.

Londra Belediye Başkanı, araçlar için ultra düşük emisyon bölgesi uygulamasını hayata geçirdi.

Elektrikli olmayan veya gerekli emisyon standartlarını karşılamayan araçlarla belirlenen bölgelere girmek isteyen sürücüler yüksek ücretler ödemek zorunda kalıyor.

Bu uygulama başlangıçta Londra'da yaşayan insanlar arasında bile popüler değildi.

Ancak uygulama başladıktan sonra insanlar araçlardan kaynaklanan hava kirliliğinin astıma ve solunum sorunlarına yol açtığını daha iyi anlamaya başladı.

Londra geçmişte Avrupa'nın hava kirliliği en yüksek şehirlerinden biriydi. Bugün ise en temiz şehirlerinden biri haline geldi.

Böyle kararları hayata geçirmek cesaret gerektiriyor. Cesur belediye başkanları toplumun başlangıçta karşı çıktığı uygulamaları gerçekleştirebilir.

Eskişehir'in de cesur bir belediye başkanına sahip olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle Eskişehir'i tebrik ediyorum.

İklim değişikliğiyle mücadele yaklaşımımızı tamamen yeniden ele almamız gerekiyor.

Fosil yakıt kullanımından uzaklaşmak zorundayız. Bu zaten tartışmasız bir gereklilik.

Fosil yakıtları bugünkü şekilde kullanmaya devam edersek geleceğimiz son derece zor olacak.

Ancak daha kapsamlı bir program oluşturabilir ve bunu doğru şekilde yönetebilirsek mevcut tehditlerle mücadele edebiliriz.

Bunun için bütün ülkelerin aynı anda harekete geçmesi gerekmiyor.

Daha önce yalnızca 22 ülkenin katılımıyla yılda 30 milyar dolarlık araştırma bütçesi hedefleyen bir girişim oluşturduk.

Bugün de karşı karşıya olduğumuz sorunun boyutunu anlayan ve harekete geçmeye istekli ülkelerle benzer bir çalışma yürütebiliriz.

Önümüzdeki tehditleri doğru değerlendirmeli ve gerekli önlemleri almalıyız.

Şehirlerimizi artan tehditlere karşı dayanıklı hale getirmemiz gerekiyor. Ancak uzun vadede yalnızca dirençlilik önlemleri yeterli olmayacak.

Tehditlerin büyümesini durdurmak zorundayız."