Odunpazarı Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi Şükrü Akbıyık şu ifadeleri kullandı:
“Evsel katı atık bertaraf tesislerinin kurulması, işletilmesi ve buna bağlı olarak bu tesislerin işlettiği tüm ünitelerin denetlenmesi hususunda büyükşehir belediyeleri yetkili ve görevli kılınmıştır.
İlçe belediyeleri ise bu süreçte sadece katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonlarına taşımakla yükümlüdür.
Kanun uyarınca belediyelere verilen görev, yetki ve sorumluluklar çerçevesinde, kanunda yer alan istisnai hükümlerden kaynaklanan uygulamalar hariç, bir belediyenin başka bir belediyenin yetki alanına girerek karar alması veya kendi kararını başka bir belediye meclisine onaylatması mümkün değildir.
Büyükşehir belediyelerinin sistem maliyetini değerlendirip, resen yapılanlar dahil toplam sistem maliyetini bu duruma göre hesaplayarak tarifeyi belirlemesi gerekmektedir.
Büyükşehir belediyesinin, hizmeti fiilen yürüten ilgili ilçe belediyelerinden toplama ve taşıma bileşenleri için söz konusu yönetmelik kılavuzuna göre hesaplanacak maliyet bilgisini bir rapor olarak alabileceği, tarifeyi buna göre hesaplayıp tahsil edilecek bütçeden her ilçe belediyesine toplama ve taşıma bedelini aktaracağı ilgili yönetmelikten anlaşılmaktadır.
Gelinen noktada, normal şartlarda Büyükşehir Belediye Meclisi'nin yetkisinde olması gereken evsel katı atık tarife giderleri ve ücretlendirme yetkisinin ilçe belediyelerinin inisiyatifine bırakıldığı, tarifelerin ilçe belediye meclislerinde görüşülerek Büyükşehir Meclisi'ne gönderildiği görülmektedir.
Oysa tarife belirleme yetkisinin Büyükşehir Belediyesi'nde muhafaza olduğu ve bu yetkinin bir başka belediyeye devredilemeyeceği ortadayken, Büyükşehir Belediyesi'nin ilçe belediye meclislerinden 'maliyet' adı altında gelen tarife raporlarını geldiği şekliyle Büyükşehir Meclisi'ne onaylatarak sorumluluktan kaçmak istediği anlaşılmaktadır.
Yani biz bugün kendi sistem maliyetimizi belirlemek bir yana, Büyükşehir'in yetki ve sorumluluğunu da devretmeye çalışmaktayız. Oysa görüşülmekte olan belgenin adı '2027 Yılı Evsel Katı Atık Tarife Raporu'dur.
İncelemelerimizde, Odunpazarı Belediyesi'nin yıllar itibarıyla hesapladığı net sistem maliyetlerinin şu şekilde olduğu anlaşılmaktadır.
2023 yılına ait, 2025'te toplanmak üzere belirlenen net sistem maliyeti 217 milyon 522 bin TL'dir.
2024 yılına ait, 2026'da toplanmak üzere belirlenen net sistem maliyeti 270 milyon 628 bin TL'dir.
2025 yılına ait, 2027'de toplanmak üzere belirlenen net sistem maliyeti ise 434 milyon 844 bin TL'dir.
2023 yılı net sistem maliyeti hesaplanırken maliyete 85 milyon 600 bin TL tutarında 'öz kaynak getirmesi' adı altında bir gider kalemi eklenmiştir.
2024 yılında ise net sistem maliyetine öz kaynak getirmesi yansıtılmadığı belirtilmesine rağmen, onun yerine 44 milyon 800 bin TL araç bakım gideri ile 8 milyon 200 bin TL büro giderinin sistem maliyetine ilave edildiği görülmüştür.
Bugün görüşmekte olduğumuz 2025 yılına ait maliyet hesabında ise şirketten alınan 388 milyon 437 bin TL ve belediyenin tamir-bakım giderlerine katılım payı olarak katkısı olan 110 milyon 439 bin TL ile birlikte toplam maliyetin 498 milyon 670 bin TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Bu tutardan 63 milyon 825 bin TL'lik evsel katı atıktan elde edilen gelirin düşülmesi suretiyle net sistem maliyetinin 434 milyon 844 bin TL olarak hesaplandığı görülmüştür.
Yukarıda izah edilen tabloya göre belediyenin hangi evsel atık toplama işlevini şirkete verdiğini, hangilerinin belediyeye ait olduğunu ve bunları hangi protokollerle yürüttüğünü net bir şekilde açıklaması gerekir.
Bir maliyetin şirkette, diğerinin belediyede görünmesi işin içinden çıkılamaz bir durum yaratmakta ve ciddi bir hesap karışıklığına yol açmaktadır.
Öte yandan, 2025 yılı kesin hesabında tahakkuk tutarının meclis kararı gereğince tespit edilen 217 milyon 522 bin TL civarında olması gerekirken raporda 40 milyon 983 bin TL olarak yazıldığı görülmüştür.
Tahsilatın 15 milyon 527 bin TL, net iadenin 2 milyon 332 bin TL, net tahsilatın ise 13 milyon 195 bin TL olduğu belirtilmiştir.
Kurum tarafından tahsilat oranının yüzde 32,13 olarak sunulduğu, ancak gerçek tahsilatın yüzde 6'da kaldığı ortadadır.
2025 yılından 2026 yılına devreden tutarın 202 milyon 74 bin TL olması gerekirken, kurum tarafından 25 milyon 535 bin TL olarak beyan edilmesinin izahı nedir?
Ortada açıklanması gereken 176 milyon 539 bin TL'lik bir açık ve çelişki bulunmaktadır. Bu gerçekler ve usulsüzlükler ışığında, hazırlanan 2027 yılı Evsel Katı Atık Tarife Raporu'na karşı oy kullandığımızı bildiririz."
