Tepebaşı Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi Cihan Ertok şu ifadeleri kullandı;
"Bence bugün yanlış bir gidişat var. Şöyle ki; bugün kesin hesap görüşüyoruz. Arkadaşlarımız kesin hesap okudu. Bence olması gereken, uygulanması gereken sonuçta burada tüm meclis üyelerimiz bağımsız bir şekilde kendi oyunu kullanmak hür iradesiyle. Bizim eleştirimizi dinledikten sonra arkadaşlar belki oylarını ve tercihlerini değiştirebilirler mi? Sanki bir emrivaki olmuş gibi herkesin ismi okundu, bizim gerekçemiz konuşulmadan, eleştiri alınmadan bütün arkadaşlar evet evet dedi raporu oyladılar. Bunun altını çizerek kınamak istiyorum Sayın Başkanım. Burada bir yanlış usul var. Düzeltmek gerekiyor, inşallah sonraki dönemlerde düzeltiriz ümidiyle sözlerime başlamak istiyorum.
Sayın Başkanım, grubumuz adına AK Parti grubumuz adına ret kararımızı okumak istiyorum. 2025 yılında 3.800.000.000 TL gider tahmin edilerek gider bütçesi yapıldığı ve %77,83 gerçekleşme ile toplam giderin 2.957.000.000 TL olduğu, bir önceki yıla göre %39 artış gösterdiği, beklenen giderlerin yapılamadığı anlaşılmıştır. 2025 yılı için tahmin edilen 3,8 milyar TL'lik gider bütçesinin yaklaşık 842,5 milyon TL'si yani %22,17'lik kısmı kullanılamayarak iptal edilmiştir. Bu durum bütçenin tahminlerinin gerçeklikten uzak yapıldığını veya planlanan projelerin hayata geçirilemediğini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Personel giderleri 408 milyon TL olarak gerçekleşmiş, toplam giderlere oranı %13,83 bütçe gerçekleşme oranı ise %79,84'tür. Sosyal Güvenlik Kurumu devlet prim giderleri 39.439.000 TL olarak gerçekleşmiş, toplam giderlere oranı %1,34 bütçe gerçekleşme oranı ise %62,02'dir. Mal ve hizmet alım giderleri 2.204.000.000 TL olarak gerçekleşmiş, toplam giderlere oranı %74,54 bütçe gerçekleşme oranı ise %87,82'dir. Faiz giderleri 76.370.000 TL olarak gerçekleşmiş, toplam giderlere oranı %2,59 bütçe gerçekleşme oranı ise %321,23'tür. Cari transferler 95.134.000 TL olarak gerçekleşmiş, toplam giderlere oranı %3,22 bütçe gerçekleşme oranı ise %59,55'tir. Sermaye giderleri 132.786.000 TL olarak gerçekleşmiş, toplam giderlere oranı %4,48 bütçe gerçekleşme oranı ise %71,92'dir.
Tahminî bütçede personel giderleri, sosyal güvenlik giderleri ve yine bir nevi personel gideri sayılan hizmet alımlarının 2.528.000.000 TL olarak tahmin edildiği, gerçekleşmenin %89,5 olduğu anlaşılarak toplam giderlerin %76,5'inin bu üç gider kaleminden tüketildiği anlaşılmıştır. Bu oran oldukça yüksek olup diğer giderlere ayrılan kaynakların ise oldukça düşük olduğu tespit edilmiştir. Gider bütçesinin %13,20'sinin tüketime yönelik mal alım giderlerine ayrıldığı görülmüştür. Yukarıdaki sayısal verilerden anlaşılacağı üzere kurumun mal ve hizmet alım giderleri %74,54 ile toplam gider içinde çok önemli bir paya sahip olduğu görülmektedir. Mal ve hizmet alımlarında Sağlık İşleri, Sosyal Yardım, Destek Hizmetleri ve Kültür Müdürlüğü'nün 2025 yılı gerçekleşen bütçe toplamları 778 milyon TL'dir. Dört müdürlüğün toplam gider içindeki payının %26 olduğu gerçeğinden hareket ile bu müdürlükler harcamaları acilen kontrol altına alınmalıdır. Kültür Müdürlüğü'nün kullandığı bütçe 147,7 milyon TL iken Tepebaşı halkına biraz yol biraz park olarak sunduğunuz rakam sadece 91 milyon TL'dir. Ödenen faiz ise 76,4 milyon TL'dir. Spor, Kadın ve Özel Kalem müdürlüklerinin kullandıkları bütçe 248 milyon TL iken sizin sermaye giderlerine sadece 132,8 milyon TL kaynak ayırabilmeniz üreten değil tüketen belediyeye en güzel örneği olup bütçenin yatırımdan ziyade tüketim harcamalarını göstermektedir.
Mahkeme harç ve giderleri 4.071.000 TL tahmin edilmişken 12.500.000 TL olarak gerçekleştiği, 6.192.000 TL olarak tahmin edilen diğer yasal giderlerin 15.628.000 TL olarak gerçekleştiği, 67 milyon TL olarak tahmin edilen kiralama giderlerinin 69,5 milyon TL olarak gerçekleştiği; bunun yanında yol bakım ve onarımı giderlerine 125.940.000 TL kaynak öngörülürken ancak 17.916.000 TL kaynak kullanıldığı anlaşılmıştır. Belediyenin faiz giderleri yıllar içinde dramatik bir şekilde artış gösterdiği, 2023 yılında yaklaşık 13,2 milyon TL olan faiz giderleri 2025 yılında 23.775.000 TL tahmin edilmiş ancak 76,3 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bu durum belediyenin finansal sürdürülebilirliğinin borçlanma maliyetleri altında baskılandığını kanıtlamaktadır. 2023, 2024, 2025 yılları sermaye yani yatırım giderlerinin toplam gidere oranı maalesef %4,45. Ancak hakkınızı yemeyelim, önceki yıllara göre oldukça başarılı bir yükseliş yaşanmış, %0,5'ten %4,45'e çıkarmışsınız. Diğer arsa alım ve kamulaştırma giderlerine 41.821.000 TL, yol yapım giderlerine 90.899.000 TL ayrılmış; yani 2.958.000.000 TL gider içinde 132,7 milyon TL sermaye gideri gerçekleştirebilmişsiniz. Bu gayet manidardır.
2025 yılı gelir bütçesinin 3.450.000.000 TL olarak tahmin edildiği, %92,51 gerçekleşme oranı ile 3.191.000.000 TL net gelir elde edildiği anlaşılmaktadır. Vergi gelirlerinin 618.802.000 TL olarak tahakkuk ettiği, tahsilatın 456.160.000 TL, ret ve iadenin 3.917.000 TL, net tahsilatın 452.242.000 TL, devreden tutarın ise 162.642.000 TL, tahsilat oranının ise %73,09 olduğu anlaşılmıştır. Arsa vergisinde %53, arazi vergisinde %17, dâhilde alınan diğer mal ve hizmet vergilerinde %48, işgal harcında %55 tahsilat oranı olduğu ve tahsilatın düşük kaldığı görülmüştür. Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri 2025 yılı tahminî bütçesinde 546.100.000 TL öngörülen gelir tahakkukunun 976.610.000 TL olarak gerçekleştiği, tahsilatın 909.549.000 TL, ret ve iadenin 3.540.000 TL, net tahsilatın 906.007.000 TL, devreden tutarın ise 67.062.000 TL, tahsilat oranının %93 olduğu anlaşılmıştır. Özellikle 135,5 milyon TL tahmin edilen mal satış gelirinin 550.830.000 TL olarak gerçekleşmesi ve neredeyse tamamının tahsil edilmesi dikkat değer bularak bu konuda meclisin bilgilendirilmesini arz etmekteyiz.
Taşınmaz gelirlerinde %52’lik tahsilat, özellikle ecrimisil gelirlerinde %42’lik tahsilat oranının çok düşük kaldığı görülmektedir. Alınan bağış ve yardımların 2025 yılı tahmini bütçesinde 10.400.000 öngörüldüğü, 2.047.000 olarak gerçekleştiği; diğer gelirlerin 2025 yılı tahmini bütçesinde 1.993.000.000 öngörüldüğü, 2025 yılında 1.910.000.000 olarak tahakkuk ettiği, tahsilatın ise %94,95 gerçekleşerek 1.813.000.000 olduğu, gelir kalemi içinde yer alan merkezi idare vergi gelirlerinden alınan payın 1.560.000.000 olduğu ve %100 tahsilat sağlandığı; para cezalarında %58, idari para cezalarında %31 tahsilat oranı olduğu ve oldukça düşük kaldığı; sermaye gelirlerinin 2025 yılı tahmini bütçesinde 135.600.000 öngörüldüğü, gelir tahakkukunun 17.474.000 olarak gerçekleştiği anlaşılmıştır.
2024 yılında 1.709.000.000 olarak gerçekleşen belediye gelirleri, 2025 yılı bütçesinde 3.450.000.000 olarak öngörülmüş; toplam tahakkuk 3.525.000.000 olmuş ve net 3.191.000.000 tahsilat sağlandığı ve 326.233.000 TL’sinin ise devrettiği anlaşılmaktadır. Tahsilat konusunda bazı kalemlerde hassasiyet gösterilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Kesin hesapta yer alan 2025 yılı mizanı ve bilançosu hakkında faaliyet raporunda epeyce konuştuk. Umarız bundan sonra gerekli özeni gösterir ve görevinizi özenle yaparsınız. Sağlıklı mizan ve bilançoyu meclise sunarsınız. Burada görülen belediye toplam gelirleri ile borcun ve giderlerin ancak %70,73’ünü karşılayabilmekte olduğu ve geriye %30 kadar daha borcun kaldığı gerçektir.
Taşınır kesin hesabının şeklen tutulduğu kanaati taşımaktayız. 150 hesaplarda takip edilen tüm mal alışlarının dönem sonu stok tutarının sıfır olarak verilmesi, kurumun stok tespiti dahi yapamayacak şekilde yönetildiğini göstermektedir. 2025 yılından 2026 yılına bir bardak su, bir kalem, bir dosya kağıdı, bir aracın yürüyecek kadar benzini dahi yokmuş gibi stoksuz rapor sunulması gerçekten bir soru işaretidir. Yine 5393 sayılı Belediye Kanunu, açık faaliyet raporunda şirket ve bağlı kuruluşların işine yer verilir denmesine rağmen ne faaliyet raporunda ne de kesin hesapta meclis üyelerine bilgi verilmemesi şeffaflıktan uzak bir yönetim anlayışıdır.
Muhasebe Uygulama Yönetmeliği’nde kesin hesabı oluşturan cetveller içinde 41. maddenin f bendinde "gerektiğinde diğer belgeler" denmesine rağmen kurumun bundan ne anladığını cidden merak ediyoruz. Gerektiğinde diğer belgeleri, diğer mali tablolar olarak okuyamayan ve gerekli olmayan evrakları kesin hesaba koyan, bu sayede bilgi vermekten kaçınan yönetim anlayışını kınıyoruz. Kesin hesap kitapçığında bütçe faaliyet sonuçları ve uygulama sonuçları tablosu, gelirlerin ekonomik sınıflandırma tablosu, giderlerin ekonomik sınıflandırma tablosu gibi tabloların meclisin bilgisine sunulmaması manidardır diye düşünüyor ve kınıyoruz.
Eğer "Biz çok iş yapacaktık ancak tasarruf genelgesi bizi engelledi." diyorsanız, sunduğunuz kesin hesapta bırakın tasarrufu, her türlü israf sonuna kadar vardır. Cumhurbaşkanlığı genelgesinde kaynakların maksada uygun olarak kullanılması, harcamalarda tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması gerektiğinden hareket ile bütçe sınırları içinde kalınması, takip eden yılların bütçelerine ilave yük getirilmemesi, ihale işine gidilmemesi, faaliyet alanının dışına çıkılmaması, mal alımlarında ortak tedarik yönteminin seçilmesi ilkelerine uyulması gerektiğini ifade ettiğini size hatırlatmak isteriz. Tepebaşı Belediyesinin sorunu bellidir; mevcut kıt kaynaklar verimli ve etkin şekilde kullanılmamaktadır. Kaynaklar ne kadar artırılırsa artırılsın, devletten ne kadar çok gelir gelirse gelsin, siz etkin ve verimli bir şekilde kullanmadıkça yatırıma kaynak bulamayacak, Tepebaşı’nın sorunlarını çözemeyeceksiniz.
Bu gerekçelerle komisyon raporuna karşı oy vereceğimizi belirtir, karşı oy yazımızın Plan ve Bütçe Komisyonu çoğunluk raporuna eklenmek üzere yüce meclisin bilgisine saygıyla arz ederim Değerli Başkanım. Burada eklemek istediğim şifahi birkaç tane konu vardır Değerli Başkanım. Burada meclis üyelerine hitap etmek istiyorum, ellerini vicdanlarına koyarak bu konuyu değerlendirmelerini istiyorum. Değerli arkadaşlar, bir şeyi değerlendirebilmeniz için verileri doğru bir şekilde alırsınız ve karşı taraftan talep edersiniz. Burada kanun maddesi vardır, açık bir şekilde belirtilmiştir 41. maddenin f bendi. Siz verileri doğru bir şekilde bize iletirsiniz, biz de bunları inceleriz; gerçekten olumlu bir şey varsa söyleriz, eksik olan yanları da belirtiriz ki belediye bir sonraki dönemlerde daha düzgün bir şekilde bu hesapları doğru tertemiz düzeltebilsin.
Geçen dönemde, geçen ayda tartıştık faaliyet planlarını; yaptıkları verileri, attıkları verileri söylemiştim size. Yanlış veriler üzerinden faaliyet raporlarını sundular, burada da eleştirdim. İnşallah önümüzdeki dönemde düzeltirler maksadıyla bunları söylüyoruz. Burası kimsenin babasının malı değildir. Ahmet Başkan seçime girdi, seçimi kazandı, buraya oturdu ve 5 yıllık yetki verildi. Altında da görev alan birimleri var ve seçilmiş olan siz değerli meclis üyeleri varsınız. Biz buraları babamızın malı gibi yönetecek olursak eğer hiçbir şekilde biz burada Tepebaşı halkının hakkını, hukukunu destekleyemeyiz ve bunlara sahip çıkamayız. Biz bunları düzelterek adım adım gideceğiz ki bu ülkede bir sonraki yıllarda, bir sonraki seçilen belediye başkanımız ve meclis üyelerimiz daha iyi yatırımlar yapsınlar, daha iyi çalışmalar yapsınlar. Biz bunları düzeltmediğimiz sürece maalesef bir sonraki gelen belediye başkanımız ve meclis üyelerimiz de düzeltmeyecektir. Bundan dolayı sizi elinizi vicdanınıza koyarak düşünmenizi istiyorum.
Demin de konuşmama başlamadan şifahi söyledim; burada eleştiriler yapıldıktan sonra oylanması gerekiyordu. Eleştiri yapılmadı, sanki takım tutar gibi herkes elini kaldırdı, evetler dendi, herkes elini kaldırdı, onay verdi ve maddeyi geçirdik. Başkanım, aslında grup toplantımızda arkadaşlarıma da söyledim ben; aslında bu rapora ret verip geçip konuşma bile hazırlamayalım dedim. Ama size saygımızdan dolayı böyle bir metin hazırladık ve sunduk. Sebebinin altını çizerek söylüyorum değerli arkadaşlar; bakın verilerin hiçbiri verilmemiş. Alt belediyelerin, firmaların hiçbir şeyi konulmamış, bilgi konulmamış. Biz neye bakacağız da bu belediyede yapılan bütçeyi nasıl harcadığınızı neye göre söyleyeceğiz, neye göre değerlendireceğiz? Doğru bir harcama mı yaptınız yoksa yanlış bir harcama mı yaptınız, neye göre bunu ifade edeceğiz size?
Yani hiçbir veri yok elimizde, biz müneccim değiliz ki bize yukarıdan vahiy gelmiyor. Verilere bakacağız ve ona göre eleştireceğiz. Şeffaflık ilkesinden uzak bir şekilde bunu yönettiniz değerli arkadaşlar. Bu veriler 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda açık bir şekilde belirtiliyor. Odunpazarı Belediyesi ve Büyükşehir Belediyesi burada sundukları raporların içine bu kitapçıkların hepsini koyuyorlar. Bizim başkanım da getirdi, şimdi benden sonra muhtemelen söz alıp size söyleyecektir kitapçıkları. O belediyeler bunları doğru bir şekilde yaparken biz Tepebaşı olarak niye yapmıyoruz, gerçekten çok merak ediyorum."