Eskiden aldığımız bir montu yıllarca giyerdik. Ayakkabılarımız kolay kolay eskimez, kazaklarımız birkaç yıkamada tüylenmezdi. Şimdi ise yeni aldığımız tişörtün yakası genişliyor, pantolonun dikişi açılıyor, ayakkabının tabanı ayrılıyor.
Üstelik eskisinden çok daha fazla para ödüyoruz. Peki, kıyafetlerimiz neden bu kadar çabuk eskiyor? Bunun nedenlerinden biri artan üretim maliyetleri. Kumaş, elektrik, işçilik ve kira giderleri yükseliyor. Bazı firmalar fiyatları daha fazla artırmamak veya kazançlarını korumak için daha ucuz malzemeler kullanıyor. Daha ince kumaşlar ve dayanıksız dikişler ürünlerin ömrünü kısaltabiliyor.
Bu sorun dünyanın başka ülkelerinde de yaşanıyor. Hızlı moda anlayışı nedeniyle sürekli yeni kıyafetler üretiliyor. Avrupa Birliği ise artık daha uzun ömürlü, tamir edilebilir kıyafetlerin üretilmesini hedefliyor. Çünkü Avrupa'da her yıl milyonlarca ton kıyafet çöpe atılıyor.
Türkiye'de ise başka sorunlar var. İstanbul, Bursa, Denizli, Gaziantep ve Kahramanmaraş gibi büyük tekstil merkezleri artan maliyetlerle mücadele ediyor. Bazı Türk firmaları daha ucuza üretim yapmak için Mısır'a, Romanya'ya yatırım yapıyor. Tekstil sektöründe çalışan sayısı azalırken yeni ustaların yetiştirilmesi de zorlaşıyor.
Eskişehir de bu tablodan ayrı düşünülemez. Kentimizde Sarar gibi tanınmış markalar ve farklı büyüklüklerde tekstil işletmeleri bulunuyor. Peki, Eskişehir'in tekstil geleceği nasıl korunacak?
Bence çözüm, ucuz üretim yarışından çıkmakla başlamalı. Devlet, Türkiye'de üretim yapan firmaların enerji ve vergi yüklerini hafifletmeli. Ancak verilen destekler kaliteli üretim ve istihdam şartına bağlanmalı.
Meslek liselerinde tekstil bölümleri güçlendirilmeli. Gençlere iyi ücretlerle çalışma imkanı sunulmalı. Kumaşların dayanıklılığı denetlenmeli. Firmalar sattıkları ürünlerin arkasında durmalı.
Biz tüketiciler de yalnızca markaya ve fiyata bakmamalıyız. Kumaşın kalitesini, dikişleri ve ürünün ne kadar dayanacağını sorgulamalıyız.
Çünkü asıl ucuz olan, üç ay giyilip atılan kıyafet değil, yıllarca kullanılabilen kıyafettir.